Thema Samenleving

Bad Hesselingen
De gemeente is financieel verantwoordelijk voor het onderhoud, stichting Zwembad Meppel exploiteert zelfstandig Bad Hesselingen. Om de continuïteit van het gebouw te waarborgen draagt de gemeente extra aan het onderhoud bij. De exploitatie van Bad Hesselingen komt desondanks steeds meer onder druk te staan. Stichting Zwembad Meppel stuurt nadrukkelijk op een kostendekkende exploitatie en zoekt daarin de balans tussen kostenbesparingen en omzetverhoging. Ondanks het vooruitzicht op nieuwbouw, leiden kostenstijgingen (met name energie en personeel) en beperkte omzet- en bezoekersgroei wel tot een exploitatie die onder druk staat. Met Stichting Zwembad Meppel is besproken dat eventuele financiële problemen die de continuïteit richting de nieuwbouw kunnen bedreigen, tijdig moeten worden voorkomen. Stichting Zwembad Meppel heeft het college inmiddels verzocht om een aanvullende financiële bijdrage. 

Transformatieplan Mentale gezondheid Drenthe
Op 7 november 2025 is het transformatieplan goedgekeurd door de zorgverzekeraar. Hiermee zijn middelen (€ 28,9 miljoen) beschikbaar gesteld voor de sectoren GGZ, huisartsen, welzijn en gemeenten tot en met 2027 om de problematiek in de GGZ-zorg in Drenthe op te lossen vanuit de landelijke transformatiemiddelen. Ook in Drenthe zien we dat de mentale gezondheidszorg zwaar onder druk staat door toenemende psychische problemen bij inwoners, lange wachttijden, forse personeelstekorten, versnipperde financiering en onvoldoende samenwerking tussen Sociaal domein, huisartsenzorg en GGZ. De komende periode worden de verschillende onderdelen van het transformatieplan verder uitgewerkt. Het verschilt per gemeente met welk onderdeel aan de slag wordt gegaan. In Meppel werken we aan de ontwikkeling van zelfregie- en herstelcentra. 

Wet integrale suïcidepreventie
Vanaf 1 januari 2026 is deze wet ingegaan. Gemeenten hebben de taak om in 2028 een plan van aanpak te hebben die opgenomen moet worden in het lokaal gezondheidsbeleid. De wet is bedoeld om signalen van suïcidale gedachten onder inwoners vroegtijdig te kunnen herkennen, bespreekbaar te maken en inwoners naar een passend aanbod te kunnen verwijzen.  Hiervoor moeten we als gemeenten provinciaal samenwerken maar vervolgens moeten we ook lokaal de keten inrichten en werken aan het bevorderen van deskundigheid en handelingsvaardigheden van professionals, vrijwilligers en inwoners. Naar verwachting pakt de GGD de regionale coördinatierol op. 

Toelichting

Inzet jongerenwerk
Betreft een correctie van de bijdrage voor de structurele inzet van jongerenwerk.

Wet integrale suïcidepreventie 
Via de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds is structureel € 20.000 beschikbaar gekomen voor de Wet integrale suïcidepreventie. 

Exploitatiebijdrage Bad Hesselingen
Voor 2026 en latere jaren wordt een aanvullende exploitatiebijdrage gevraagd van € 98.000. 

Toelichting

Investeringen Sport
Gemeenten kunnen de btw op investeringen in sport niet langer aftrekken. Ter compensatie kunnen zij jaarlijks de Specifieke uitkering (Spuk) Sport aanvragen. De daadwerkelijke omvang van de uitkering wordt achteraf vastgesteld. Het is afhankelijk van de werkelijke besteding van de gemeenten en het totale beroep op de regeling. Voor sport ontvangt Meppel € 432.000 aan SPUK, waarmee in de oorspronkelijke begroting geen rekening is gehouden.

Sporthal Nieuwveense Landen
Met de nieuwbouw van de sporthal Nieuwveense Landen wordt tevens voorzien in het bewegingsonderwijs voor de scholen in het IKC Nieuwveense Landen en de nieuw te bouwen Reestoeverschool. Daarmee hoeft voor deze scholen geen separate gymvoorziening te worden gerealiseerd. Voorgesteld wordt de middelen die hiervoor beschikbaar zijn binnen de investeringskredieten van onderwijs (totaal € 2,8 miljoen) toe te voegen aan het investeringsbedrag voor sporthal Nieuwveense Landen. In de investeringsplanning is voor de sporthal € 5,7 miljoen opgenomen vanaf 2027. Het totale investeringsbedrag voor de sporthal komt daarmee op € 8,5 miljoen. Door deze aanpassing via deze bestuursrapportage te verwerken kunnen de eerste voorbereidingskosten in 2026 betaald worden. Zie ook programma 3 Onderwijs, cultuur en media. 

Activiteiten in het Werkcentrum 
In de begroting staat dat de landelijke campagne voor het Werkcentrum in het 1e kwartaal van 2026 van start zou gaan. De landelijke campagne is in het 2e kwartaal van 2026 gestart. Dit betekent dat wij ook pas vanaf dan over het Werkcentrum in De Plataan kunnen communiceren. Dit zal effect hebben op de evaluatie eind 2026, waarbij we kijken wat een lokaal Werkcentrum aan meerwaarde heeft voor onze inwoners en/of werkgevers in Meppel.

Jeugdhulp
Bij de individuele jeugdhulp zien we een aantal (financiële) ontwikkelingen. Er zijn een aantal onderdelen van de jeugdhulp opnieuw aanbesteed met soms forse prijsstijgingen per etmaal als gevolg. Ook is de definitieve indexering van alle tarieven bijna 1% hoger dan de voorlopige indexering waar rekening mee is gehouden in de gemeentelijke begroting. Daarnaast wordt in Meppel dit jaar een jeugdvoorziening omgebouwd naar kleinschalige voorziening. Dit volgt uit de landelijke transformatie van de jeugdhulp en is een belangrijke stap in de verbetering van de jeugdhulp. Wel heeft dit als financieel effect dat de tarieven zullen toenemen. Deze financieel nadelige effecten verwachten we vooralsnog op te kunnen vangen binnen het huidige budget door het uitstromen van een dure jeugdhulpcasus. We monitoren alle ontwikkelingen en komen hier indien nodig op terug bij de financiële tussenrapportage 2026. 

Gemeentelijke Kredietbank (GKB)
Het transformatieproces om te komen van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GKB naar een Stichting GKB is al geruime tijd gaande. Op 21 juli 2025 is de Stichting GKB opgericht als resultaat hiervan. Deze stichting heeft met ingang van 1 januari 2026 de activiteiten en het personeel van de GR GKB overgenomen. Daarmee kan het liquidatietraject van de GR GKB starten. Om het liquidatietraject te volbrengen, en daarmee tot opheffing van de GR GKB te komen, moeten er verschillende (besluitvormende) stappen worden gezet. Het uitgangspunt is om de GR GKB in de loop van 2026 op te heffen. 

Toelichting

Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO)
Op basis van de inzet van het OCO over de eerste twee maanden van 2026 blijkt dat door toename van de complexiteit van de ondersteuningsvragen de huidige subsidie niet toereikend zal zijn. Reden om incidenteel voor 2026 extra € 40.000 beschikbaar te stellen aan OCO. Dit jaar zal overleg plaatsvinden met OCO om de kosten voor ondersteuning vanaf 2027 substantieel terug te dringen. Dit traject zal gezamenlijk worden opgepakt waarbij gebruik zal worden gemaakt van een extern onderzoek, dat momenteel plaatsvindt en waaraan de gemeente Meppel meedoet. Dit met als doel helder te maken wat OCO kost én om de maatschappelijke opbrengsten in kaart te brengen.

Aanvullende bijdrage Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)
De GGD Drenthe heeft door middel van een begrotingswijziging een aanvullende bijdrage gevraagd van € 64.000 voor 2026. Dit wordt veroorzaakt door een hogere bijdrage voor Veilig Thuis (door meer bekendheid en daardoor een grotere vraag) en hogere bedrijfsvoeringskosten. Ook bevat deze bijstelling een bijdrage voor jeugdgezondheidszorg aan Oekraïense kinderen en jongeren en een bijdrage voor uitvoering van de nieuwe wet kwaliteitseisen kinderopvang. Deze laatste twee onderdelen worden gecompenseerd via het gemeentefonds. 

Uitkeringen Participatiewet/Loonkostensubsidie
Naast het structurele effect van de jaarrekening 2025, zien we ook een stijging van de kosten vanwege de hogere bijstandsnormen per 1 januari 2026. Het aantal uitkeringen ten opzichte van vorig jaar is wel stabiel en vergelijkbaar. Tegenover deze hogere uitgave van € 1 miljoen staat ook een hogere inkomst. De voorlopige beschikking van de BUIG is € 1,7 miljoen hoger dan begroot.

Participatiewet in Balans
De Participatiewet in Balans is een initiatief om de Participatiewet te vereenvoudigen en te verbeteren, met name door meer maatwerk, versoepeling van regels en een menselijkere aanpak. Via de septembercirculaire 2025 van het gemeentefonds is voor de implementatie € 30.000 beschikbaar gesteld voor 2026. Deze middelen zijn noodzakelijk om de maatregelen op een goede wijze door te kunnen voeren.

Alleenverdienersproblematiek
Als gemeente voeren we voor de jaren 2025 tot en met 2027 de Wet tijdelijke regeling alleenverdienersproblematiek uit. Op basis van deze wet wordt een tegemoetkoming verstrekt aan de huishoudens die door een samenloop van wet- en regelgeving te weinig toeslagen ontvangen. Hiermee wordt voorkomen dat deze huishoudens op een besteedbaar inkomen onder het bestaansminimum uitkomen. Om de regeling op een goede wijze uit te kunnen voeren is in 2026 een bedrag van € 33.000 noodzakelijk. Compensatie van deze kosten volgt via de meicirculaire 2026 van het gemeentefonds. Vooruitlopend daarop willen we al starten met uitvoering van deze wet. 

Implementatie applicatie Sociaal domein
De huidige klantapplicatie van het Sociaal domein is onlangs opnieuw aanbesteed. In 2026 vindt de implementatie van het nieuwe systeem plaats, zodat we daar vanaf januari 2027 in kunnen werken. De implementatiekosten voor 2026 zijn geraamd op € 156.000.

Gemeentelijke kredietbank (GKB)
De GR GKB verwacht in 2026 een negatief exploitatieresultaat van € 598.000. Het aandeel van Meppel hierin bedraagt € 133.000. In het exploitatieresultaat zijn incidentele kosten voor de verzelfstandiging verwerkt en dit leidt tot hogere kosten in 2026. We hebben in onze begroting 2026 een budget van € 53.000 opgenomen gebaseerd op het vastgestelde (concept) liquidatieplan van 2024. We stellen het exploitatietekort bij met € 80.000. Daarnaast verwachten we nog € 90.000 aan kosten voor ondersteuning van het bestuur van de GKB. 

Wachtlijst oud WSW
De bijstelling betreft een structurele doorwerking van de overschrijding uit de Jaarstukken 2025. Dit wordt onder andere veroorzaakt door een loonsverhoging per 1 juli 2025. 

Vervoersvoorzieningen
De bijstelling betreft een structurele doorwerking van de overschrijding uit de Jaarstukken 2025. Onder andere de toename van het aantal ouderen zorgt voor een hogere uitgaven van de vervoersvoorzieningen. Het landelijk beleid dat ouderen zo lang mogelijk thuis (moeten) blijven wonen vraagt daarnaast om adequate vervoersvoorzieningen om mee te kunnen blijven doen aan de samenleving. 

Bijdrage Jeugdhulpregio
De kosten van het prestatiemanagementteam Jeugdhulp Zuid-Drenthe (via gemeente Coevorden) en de Jeugdhulpregio Drenthe (via gemeente Hoogeveen) zijn hoger. Dit betreft deels een structureel effect van 2025 die nog niet doorgevoerd was in de begroting.  Daarnaast is sprake van prijsstijgingen op een aantal onderdelen en is in 2026 opnieuw een extra bijdrage nodig voor de doelen uit het herstelplan bij Jeugdbescherming Noord. 

Ontwikkelingen Schouwburg Ogterop en Ogterop On Tour
Ogterop is verhuisd naar Cultureel Centrum De Plataan als tijdelijk onderkomen, gedurende de sluiting van het gebouw aan Zuideinde 70. 

Er zijn extra gevolgen in verband met annuleringen naar aanleiding van onverwachte vergunningsproblematiek op locaties waar Ogterop on Tour-voorstellingen gepland stonden. Denk aan uitkoop van artiesten, terugbetalen van gekochte kaarten, extra communicatie ter bereik van het publiek en een korting op het lidmaatschap voor vrienden in verband met het niet kunnen voldoen aan de voorwaarden van het lidmaatschap. 

De kosten voor gebouw Ogterop lopen langer door. Dit komt door vertraging van de geplande vernieuwbouw. Zo moet onder andere klimaat beheerst worden in verband met behoud bonbonnière en beoogd hergebruik van materialen uit het gebouw om rotting en verval te voorkomen (conserveren van het gebouw). Er zijn in ieder geval doorlopende kosten met betrekking tot gasverbruik, brand- en inbraakinstallatie. De meerkosten van het gebouw en Ogterop on Tour kunnen vooralsnog opgevangen worden binnen het bestaande programma. Over het resultaat van de aanbesteding van de vernieuwbouw Schouwburg Ogterop is de raad via een memo geïnformeerd. Een raadsvoorstel voor een aanvullend krediet is in voorbereiding. 

Toelichting

Verzekeringen
Per 1 juli 2025 heeft de gemeente een nieuw contract voor de verzekering van gebouwen en inventaris. De premie is gedaald. Dit levert een structureel voordeel op van totaal € 111.000.  Dit voordeel heeft betrekking op meerdere programma's. Omdat het grootste effect in dit programma terecht komt wordt hier het totaalbedrag vermeld. In de begrotingswijziging (zie bijlage) wordt dit bedrag vertaald naar alle betreffende programma's. 

De Plataan onderhoud en vervanging inventaris
Bij de overname van het beheer hebben we vanuit Stichting Welzijn gespaarde middelen ontvangen voor vervanging inventaris de Plataan. Deze ontvangen middelen worden nu ingezet voor de upgrade van de theaterzaal (€ 80.000) en voor een verbeterslag van de inventaris in De Plataan (€ 114.000).

Vervallen SPUK IDO
De SPUK Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) is vanaf 2026 omgezet naar de decentralisatie-uitkering Overheidsbrede Dienstverlening. Dit maakt onderdeel uit van het gemeentefonds. De inkomst uit de specifieke uitkering op dit programma vervalt daarmee. Zie ook 'Overzicht algemene dekkingsmiddelen'. 

Toelichting

Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen en Reestoeverschool
Voor een toelichting verwijzen we u kortheidshalve naar programma 1 'Bewegen en Welzijn' onder het kopje 'Investeringen'.

Tijdelijke huisvesting onderwijs Mackayschool
Van de Mackayschool heeft de gemeente een verzoek ontvangen voor tijdelijke uitbreiding (m2). Op basis van het aantal leerlingen heeft de school hier recht op. Als oplossing voor het ruimtetekort worden een aantal units overgenomen van een ander schoolbestuur. Oorspronkelijk was uitgegaan van een huurconstructie voor de komende jaren. Overname blijkt financieel voordeliger.