Beleidsjaar samengevat

Omschrijving (toelichting)

Beleidsontwikkelingen

In 2025 is veel werk verricht om inwoners te ondersteunen, met partners samen te werken en Meppel mooier en levendiger te maken. Dat wordt uitvoerig beschreven in de volgende hoofdstukken. In deze paragraaf treft u een opsomming aan van een aantal markante punten, die niet altijd de schijnwerpers halen.

Zorgzame gemeenschappen
Inwoners kunnen elkaar beter vinden via Meppel voor Elkaar (matchen van vrijwilligers) en Domeinoverstijgende Samenwerking Nijeveen (samenwerking rond zorg). 'Naobercirkels' zijn in ontwikkeling.

Gezonde leefstijl
Aan verbeteren van de gezondheid is onder meer gewerkt door de ondersteuning van trainingen Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) en de buurtsportcoaches. De vernieuwing van het zwembad is een grote beslissing, die ook kan bijdragen aan meer bewegen en daarmee aan gezondheid.

Toegankelijke voorzieningen
Het Geldloket is omgevormd naar Informatieplein, waardoor inwoners op meer terreinen gemakkelijk informatie kunnen verkrijgen. De begrijpelijkheid van communicatie van de gemeente is verbeterd bij het realiseren van de nieuwe website en bij de helft van alle uitgaande brieven (de andere helft volgt in 2026). Ook is gewerkt aan armoedepreventie via Moneyways op scholen, Kansrijke Start en Gesprek over Gebrek.

Onderwijshuisvesting 
Afgelopen jaar is veel inzet gepleegd op dit terrein. Met name bij voorbereidingen voor de tijdelijke school Nieuwveense Landen, de uitbreiding van Greijdanus, de Reestoeverschool en het toekomstige kindcentrum Nieuwveense Landen. Ook rond Dingstede zijn de nodige gesprekken gevoerd.

Bruisend cultureel leven 
Een start is gemaakt met het versterken van de Plataan als plek waar van alles gebeurt. Het wordt in 2026 een belangrijke locatie voor Ogterop on Tour. De beide musea hebben in 2025 belangrijke beslissingen genomen voor grote veranderingen. Het Stedelijk Museum is verhuisd naar De Hes. Het Drukkerijmuseum heet voortaan InDruk en bereidt zich voor op een grote verbouwing. Beide richten zich ook op inhoudelijke vernieuwing. 

Duurzaamheid
Een kadernotitie voor elektrisch laden is vastgesteld en er zijn 33 laadpalen geplaatst. Tal van evenementen zijn georganiseerd gericht op bewustwording; onder meer Meppel schoon in één dag en de Boomfeestdag. De kwaliteit van de afvalscheiding is bevorderd door de ingebruikname van een weegunit bij het inzamelen (een zware container is vaak niet goed geladen). Via Meppel Deelt worden inwoners gestimuleerd om materialen van elkaar te lenen in plaats van dat ieder ze koopt.

Wonen 
Behalve de forse toename van woningen in Nieuwveense Landen zijn ook wat meer bijzondere woningen gerealiseerd. Zo is sociale woningbouw gepleegd in de Eendrachtstraat en in twee gebieden in Nieuwveense Landen. Collectief Particulier Opdrachtgeverschap heeft gewerkt in Danninge Erve. En via verschillende inbreidingslocaties is het gebruik van kostbaar buitengebied beperkt; de Urzo-locatie, Marijkestraat, Randweg zijn hiervoor in beeld. Natuurlijk is ook Noordpoort een grote inbreidingslocatie. 

Regiodeals
Meppel heeft opnieuw gescoord met regiodeals. Dit keer zelfs met twee. Voor Toekomstbestendige Bedrijventerreinen is € 0,5 miljoen beschikbaar. Bedrijvenclub ICC-PMM gaat hier werk van maken. De andere regiodeal betreft de vier gemeenten in Zuidwest-Drenthe. Zij hebben samen € 6 miljoen in het vooruitzicht gesteld gekregen voor een gebiedsarrangement gericht op versterking van de sociale samenhang, samenwerking, voorzieningen in wijken en 'groen gewortelde groei'. Daarnaast wordt het Regiostedenfonds van provincie Drenthe verlengd, waarmee de binnenstad nog aantrekkelijker wordt gemaakt. 

Raadsbekendheid
Op verschillende manieren is het afgelopen jaar het werk van de gemeenteraad aan inwoners onder de aandacht gebracht. Dat is onder meer gedaan door het organiseren van de cursus Politiek Actief en door Gast van de Raad, waarbij burgers op een aantrekkelijke manier kennis kunnen maken met wat de raad doet en hoe zij functioneert.

Aanpak jongerenproblematiek
Via een intensief traject is contact gemaakt met en is uiteindelijk de overlast beperkt van een groep jongeren. Het zeven-stappenmodel van Wegwijzer Jeugd en Veiligheid is daarbij gehanteerd. Het is de bedoeling deze aanpak vaker te gaan toepassen. 

Uiteraard is hiernaast veel gedaan aan de voortgang van tal van projecten, aan onderhoud en beheer van de openbare ruimte, aan klantcontacten op allerlei gebieden, aan de bedrijfsvoering - te veel om op te noemen.

Omschrijving (toelichting)

Bij het vorige onderdeel zijn de beleidsontwikkelingen in 2025 toegelicht. De financiële uitwerking leidt tot een positief resultaat van € 14,8 miljoen in 2025. 

Vergelijking met actuele begroting 2025
Een analyse van het saldo van baten en lasten op programmaniveau leidt tot het volgende beeld:

Omschrijving (toelichting)

Totaal beeld
Het positieve verschil tussen het werkelijke resultaat over 2025 met de oorspronkelijke begroting zoals die is vastgesteld in november 2024, bedraagt € 14,8 miljoen. Deze meevaller is voornamelijk ontstaan aan de inkomstenkant door hogere rijksbijdragen die niet waren voorzien tijdens het proces van opstelling van de begroting. Het gaat dan met name om een overschot integratie-uitkering van het rijk Beschermd Wonen (€ 1 miljoen), de rijksbijdrage opvang vluchtelingen Oekraïne (€ 2,1 miljoen), de stimuleringsregeling woningbouw (€ 1,1 miljoen) en de uitkering uit het gemeentefonds (€ 8,2 miljoen).

De omvang van de gemeentefondsuitkering in deze jaarstukken 2025 is gebaseerd op circulaires die zijn ontvangen nadat onze programmabegroting 2025 is opgesteld.  De Miljoenennota van het rijk en ook de Voorjaarsnota 2025 van het rijk kwamen met extra financiële middelen voor gemeenten. Denk aan de compensatie vanaf 2025 voor de landelijke tekorten in de jeugdzorg, een extra compensatie voor de loon- en prijsontwikkelingen en middelen voor versterking infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven. Tegenover de hogere rijksinkomsten staan hier en daar ook hogere uitgaven die deels in deze jaarrekening zijn verantwoord.  Een aantal uitgaven verwachten we nog te moeten doen. Deze worden meegenomen in het bestemmingsresultaat bij deze jaarrekening. De hogere rijksinkomsten zijn grotendeels incidenteel van aard. 

Geactualiseerde begroting
Hierboven is een vergelijking gemaakt met de oorspronkelijke begroting.  Deze begroting is geactualiseerd via de bestuursrapportage 2025 en de financiële tussenrapportage 2025. Het geraamde resultaat is daarin bijgesteld naar € 11,3 miljoen positief. Niet alleen de hogere rijksbijdragen, ook onze eigen legesinkomsten als gevolg van grote projecten en versnelling van de woningbouw en een niet geraamde grondopbrengst, hebben geleid tot deze positieve uitkomst. De eventuele structurele effecten zijn meegenomen in de programmabegroting 2026-2029.  

Jaarrekening
De geactualiseerde begroting laat een positief resultaat zien van € 11,3 miljoen. De jaarrekening 2025 sluit nu met € 14,8 miljoen. Het werkelijk rekeningresultaat is dus € 3,5 miljoen hoger ten opzichte van de geactualiseerde begroting. Dit verschil wordt in hoofdzaak veroorzaakt door eenmalige meevallers zoals de winsten uit de grondexploitatie (€ 1,1 miljoen), de compensatie van het rijk die alsnog is uitgekeerd voor het incidentele tekort in de jeugdzorg over 2023 en 2024 (€ 1,7 miljoen) en de stimuleringsregeling woningbouw (€ 1,2 miljoen). Een uitgebreide toelichting op de financiële afwijkingen is opgenomen in de programmaverantwoording bij de afzonderlijke programma’s.

Omschrijving (toelichting)

De afgelopen jaren stond in het teken van financieel herstel. In het collegeprogramma 2022-2026 'Werk in uitvoering' is ruim aandacht gevraagd voor de financiën van de gemeente. Gemeenteraad, college en ambtelijke organisatie nemen in deze bestuursperiode de verantwoordelijkheid om te werken aan een verbeterde, duurzaam gezonde financiële positie van Meppel. Er is een financieel actieplan opgesteld waarin alleen de financiële kaders staan en richting geeft aan financieel verantwoorde investeringen. Het plan bevat acties die gericht zijn op voldoende aandacht voor de risico's en buffers om deze op te vangen, een goede reservepositie, een stabiele schuldpositie en een structureel evenwicht in de begroting.  

Inmiddels is de financiële positie van Meppel sterk verbeterd. Het tijdig inspringen op ontwikkelingen en het treffen van de nodige maatregelen heeft zijn vruchten afgeworpen. Ook konden we de afgelopen jaren behoorlijke (incidentele) meevallers noteren. Dankzij de ontwikkelingen in de afgelopen jaren en de financiële doorwerking daarvan zijn de streefwaarden uit het financieel actieplan in belangrijke mate gerealiseerd. Zoals hierboven al aangegeven spelen met name de bijdragen van het rijk hierin een rol. In de regel zijn dit incidentele middelen die pas in de loop van een jaar beschikbaar komen en dan lang niet altijd meer besteed kunnen worden in datzelfde jaar. 

Reservepositie
In lijn met het collegeprogramma en het financieel actieplan wordt het positieve resultaat over 2025 toegevoegd aan de algemene reserves. De algemene reserves bestaan uit de algemene bufferreserve en de vrij besteedbare reserve. De algemene bufferreserve wordt als buffer aangehouden om financiële risico's op te kunnen vangen. De benodigde omvang van deze reserve wordt ieder jaar bepaald op basis van de actuele risico-inschatting en het benodigde weerstandsvermogen. In deze jaarstukken is de minimale omvang van het weerstandsvermogen bepaald op € 36 miljoen. De stand van de algemene bufferreserve bedraagt eind 2025 € 38,7 miljoen. We behalen daarmee de streefwaarde van onze bufferreserve zoals vastgesteld in het financieel actieplan. De vrij besteedbare reserve bedraagt eind 2025 € 18,7 miljoen. Hierin is het bestemmingsresultaat van deze jaarrekening nog niet meegenomen. Voor een toelichting op de reservepositie wordt verwezen naar de toelichting op de balans.

Financiële kengetallen
In het financieel actieplan is voor de bepaling van de financiële positie van Meppel vooral de focus gelegd op twee kengetallen. Dat zijn de solvabiliteitsratio en de netto schuldquote. Voor beide kengetallen zijn concrete actiepunten opgenomen. Voor de solvabiliteitsratio streven we naar minimaal 20% aan het eind van deze bestuursperiode. Voor de netto schuldquote is de streefwaarde gesteld op maximaal 90%. De incidentele meevallers in 2025 hebben er toe geleid dat we eind 2025 op een solvabiliteitsratio staan van 35%. Verder hebben we in 2025 geen leningen aangetrokken. Dit als gevolg van onder andere de ontvangen voorschotten op subsidies voor nog te realiseren projecten (woningbouwimpuls, mobiliteitsgelden). Dat heeft er toe geleid dat de netto schuldquote voor 2025 op 33% staat en hiermee is de streefwaarde gehaald.  Een gedetailleerde uitwerking van de kengetallen en risico's is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. 

'Kiezen voor de Toekomst'
De financiële druk op gemeenten blijft hoog en ook voor de komende jaren is sprake van aanzienlijke onzekerheden. Gemeenten moeten rekening houden met de gevolgen van een lagere bijdrage van het rijk vanaf 2028. De afgelopen jaren zijn veel incidentele middelen vrijgekomen vanuit de rijksoverheid, een structurele oplossing ontbreekt evenwel. Ook onze eigen ambities vragen de komende jaren de nodige financiële middelen. Wij erkennen de opgaves voor de toekomst, evenals de financiële impact en de risico’s die daarmee samenhangen. Via een takendiscussie 'Kiezen voor de Toekomst' die het afgelopen jaar bij de perspectiefnota 2026-2029 is ingevoerd, zetten we in op een duurzame balans tussen taken en middelen, ook voor de toekomst.   

Omschrijving (toelichting)

Het totaalbedrag aan beschikbare investeringskredieten voor 2025 bedroeg € 135 miljoen. Daarvan is tot en met 2025 € 18 miljoen besteed. In het restant aan investeringskredieten zitten een aantal grote projecten waar de planvorming en voorbereidingen zijn gestart en de realisatie over meerdere jaren plaatsvindt. Dit betreft onder andere de ontwikkeling van Noordpoort inclusief stadsentree, de vernieuwbouw van Schouwburg Ogterop en diverse onderwijsinvesteringen.

Investeringen gerealiseerd
Dat zijn onder andere de aanpassing sporthal De Eendracht aan bondseisen, vervanging conventionele verlichting naar LED sportpark Ezinge, aankoop grond Leonard Springerlaan, vervanging centrale hardware, diverse ICT- en automatiseringsinvesteringen, vervanging voertuigen en materieel en vervanging zieke bomen. 

Investeringen nog in uitvoering 
Dat zijn onder andere de ontwikkeling Noordpoort/stadsentree, de vernieuwbouw schouwburg Ogterop, diverse investeringen in de onderwijsvoorzieningen, investeringen in de openbare ruimte en infrastructuur en ICT-vervangingsinvesteringen. 

Planvorming en voorbereidingen
Dat zijn onder andere de huisvesting van de Reestoeverschool, diverse deelprojecten Noordpoort (wegen, kadezone, fietsbrug en gronden), toekomstige fasen vernieuwbouw Ogterop en diverse infrastructurele projecten binnen de openbare ruimte. 

Voor nadere informatie over de investeringen wordt verwezen naar de diverse programma’s waar een verantwoording is opgenomen over de voortgang van de voorgenomen investeringen.