Omschrijving (toelichting)
Treasury
De inkomsten uit de deelnemingen in de vorm van dividend worden hier geraamd. We hebben dit jaar € 800.000 aan dividend ontvangen van N.V. Rendo en de BNG. In de paragraaf 'verbonden partijen' worden de deelnemingen toegelicht. Verder staan hier alle rentelasten en rentebaten. De rentelasten worden toegerekend aan de diverse programma's. Dit gebeurt op basis van een berekend rentepercentage zoals vastgelegd in de notitie rente behorende bij de begrotingsvoorschriften. Op basis van die berekening is bij de begroting 2025 een omslagpercentage gehanteerd van 1,5%. Aangezien het saldo tussen de werkelijke rentebaten en de werkelijke rentelasten over 2025 behoorlijk hoger is dan het geraamde saldo bij de begroting, is bij deze jaarstukken het omslagpercentage verlaagd naar 1%. Gemeenten zijn namelijk verplicht de renteomslag opnieuw te berekenen als deze meer dan 25% afwijkt van de begrote renteomslag. Dat is bij ons het geval.
Gemeentefonds
Gemeenten ontvangen geld van het rijk uit het gemeentefonds om hun taken uit te voeren. Het is de grootste inkomstenpost voor elke gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Uiteraard wel binnen de regels van de wet. Op drie tijdstippen in het jaar komt informatie over de omvang van de gemeentefondsuitkeringen: in mei, september en december. Mei geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, september geeft de vertaling van de Miljoenennota en december rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af op basis van de Najaarsnota. In deze jaarstukken is de laatst ontvangen decembercirculaire 2025 de basis.
De "landelijke pot" die verdeeld wordt onder alle gemeenten bedraagt in 2025 bijna € 48 miljard. Volgens een vastgesteld verdeelsysteem ontvangen we jaarlijks een uitkering uit het gemeentefonds. In het verdeelsysteem wordt rekening gehouden met de onderlinge verschillen in de kosten waar een gemeente voor staat en de draagkracht van gemeenten (de belastingcapaciteit). In 2025 was de hoogte van de gemeentefondsuitkering voor Meppel ongeveer € 97 miljoen. Een nabetaling over 2023 en 2024 leverde nog € 1 miljoen extra op. Van deze rijksbijdrage uit het gemeentefonds betalen we een groot deel van onze uitgaven.
De jaarlijkse groei van het gemeentefonds is sinds 2024 niet meer gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven maar aan de ontwikkeling van de economie (het bruto binnenlands product; bbp). Helaas doet zich de situatie voor dat de werkelijke kostenstijging van lonen en prijzen vaak hoger ligt dan de compensatie op basis van het bbp. De afgelopen jaren is veel te doen over de terugval in inkomsten vanuit het gemeentefonds. Het zogenoemde "ravijnjaar" is bij de meicirculaire 2025 min of meer verschoven van 2026 naar 2028 door de incidentele middelen voor onder meer de jeugdzorg in 2026 en 2027.
Onder de tabel "Wat mag het kosten?" is een analyse gegeven van de cijfermatige afwijkingen ten opzichte van de programmabegroting 2025.
Belastingen en invordering (lokale heffingen)
Hier staat de opbrengst onroerende zaakbelasting (OZB), de Bedrijven Investeringszone (BIZ)-bijdrage van ondernemers en de precariobelasting op terrassen. Ook worden hier de kosten van de wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) verantwoord.
We hebben ongeveer € 11,9 miljoen aan OZB voor woningen (eigendom) en niet-woningen (zowel gebruik als eigendom) ontvangen. De werkelijke opbrengst sluit nagenoeg aan bij de raming. Ten opzichte van het vorige belastingjaar (2024) is de opbrengst verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,8%. Daarnaast is rekening gehouden met autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw.
In het centrum van Meppel is een bedrijveninvesteringszone (BIZ) van kracht, waarvoor ondernemers/pandgebruikers jaarlijks belasting betalen, de BIZ-bijdrage. De BIZ-bijdrage die we ontvangen (€ 196.000 in 2025) betalen we grotendeels door als subsidie aan de stichting BIZ centrum Meppel (zie programma 6). Gebruikers betalen alleen een BIZ-bijdrage voor onroerende zaken die voor een onderneming worden gebruikt. Denk aan winkels en kantoren. De BIZ-bijdrage geldt niet voor woningen.
De opbrengst precariobelasting bedraagt € 56.000 over het jaar 2025. Het wordt geheven voor het gebruik van gemeentegrond.
In de paragraaf Lokale heffingen wordt een toelichting gegeven op het beleid en de opbrengsten van belastingen.
Onvoorziene uitgaven
In de begroting is een post voor onvoorziene incidentele uitgaven opgenomen van € 50.000. Burgemeester en wethouders hebben de bevoegdheid om deze post in te zetten voor zaken die onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar zijn. In 2025 is voor € 10.000 een beroep gedaan op de post voor de donatie aan de slachtoffers van de brand en explosie in Most.
Heffing vennootschapsbelasting
Hier staat de vennootschapsbelasting op basis van de verwachte resultaten van de grondexploitaties.
Overige baten en lasten
Dit is een algemene post. Hier staat onder meer de storting van € 4 miljoen in de algemene bufferreserve en de storting in de voorziening dubieuze debiteuren.