Omschrijving (toelichting)
Toelichting
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
POK-middelen
De middelen Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) ontvangen we vanuit het Rijk vanaf 2022 tot en met 2027. Deze zijn bedoeld voor verbetering van de dienstverlening aan inwoners in een kwetsbare positie. Een deel van de middelen is hiervoor aangewend. Een deel van de middelen is gereserveerd om uitvoering te kunnen geven aan de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams). Het wetsvoorstel is in 2023 controversieel verklaard. Dit is nu nog steeds het geval. Er is nog niet bepaald of, en zo ja wanneer, de wet verder wordt behandeld.
Inkomensregelingen
Uitkeringen Participatiewet/Loonkostensubsidie
Het gemiddeld aantal uitkeringen Participatiewet is licht gestegen. Ook de doelgroep voor de loonkostensubsidie is verder toegenomen. Dit was al aangekondigd in de financiële tussenrapportage. Hier tegenover staat een hogere bijdrage vanuit de gebundelde uitkering (BUIG).
Inkomsten gebundelde uitkering (BUIG)
Zoals in de financiële tussenrapportage al aangekondigd, was in de eerdere beschikking van de gebundelde uitkering nog geen loon- en prijsbijstelling verwerkt. De definitieve beschikking van de gebundelde uitkering waarin deze wel zijn verwerkt is € 701.000 hoger dan geraamd.
Inkomsten terugvordering en verhaal Participatiewet
De extra inkomsten in 2025 komen voornamelijk door het grote aantal verrekeningen van uitkeringen met het UWV ter hoogte van € 120.000. Twee terugvorderingen op het UWV betroffen een uitkering over meer dan een jaar. Verrekening met het UWV komt doordat er van een inwoner uit Meppel bij het UWV een aanvraag loopt en gemeente Meppel in de tussentijd bijstand verstrekt, in afwachting van het besluit van het UWV. Als de UWV-uitkering met terugwerkende kracht wordt toegekend, dan volgt er een verrekening met de gemeente. Daarnaast heeft de gemeente besloten om weer zelf de incasso uit te voeren en het niet langer uit te besteden. Deze uitvoering lijkt zijn vruchten af te werpen.
IOAW/IOAZ
Het aantal personen met een uitkering IOAW is dit jaar afgenomen. In 2025 hebben we geen uitkeringen IOAZ verstrekt. Dit geeft een voordeel op de IOAW en IOAZ van € 184.000.
Alleenverdienersproblematiek
Bij de start van de regeling was er nog veel onduidelijk. De bedragen die beschikbaar zijn gekomen vanuit het Rijk zijn overgenomen als beschikbaar budget. Uiteindelijk bleek dat niet alle huishoudens die op de lijst stonden recht hadden op compensatie. Ook is het gemiddelde bedrag van de compensatie per huishouden lager dan waar het Rijk vanuit ging. Het deel van de vergoeding dat beschikbaar was voor onder andere uitvoering, implementatie en communicatie bleek niet nodig. De regeling is uitgevoerd met de bestaande formatie.
Schuldhulpverlening
Het tekort is grotendeels veroorzaakt door een verwacht exploitatietekort van de GR GKB van € 100.000. De kosten voor ondersteuning van het bestuur van de GKB zijn € 30.000 hoger dan begroot. De uitgaven voor de afname van diensten zijn € 50.000 lager dan verwacht. Per saldo geeft dat een nadeel van € 80.000.
Begeleide participatie
Sociale werkvoorziening
In een ledenbrief van de VNG op 21 oktober 2025 werden gemeenten geïnformeerd over negatieve inkomensgevolgen voor medewerkers die werken op basis van de CAO Aan de Slag en sociale werkvoorziening (SW). De gemeente is verantwoordelijk voor deze werknemers. In deze brief werden gemeenten opgeroepen deze omissie te compenseren. Gemeente Meppel heeft hier gehoor aangegeven. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd via een raadsmemo op 18 december 2025. De gemeenten hebben via de decembercirculaire 2025 in het gemeentefonds de compensatie ontvangen. Het Rijk heeft met ingang van 2026 de negatieve inkomensgevolgen weer gerepareerd.
DVO Wachtlijst oud WSW
In de overschrijding zit een nabetaling van € 55.000 over 2024 die een structureel effect heeft. Daarnaast zijn de uitgaven hoger door een loonsverhoging per 1 juli 2025.
Voorzieningen Wmo
Vervoersvoorzieningen
In 2024 is het budget voor vervoersvoorzieningen incidenteel met € 100.000 verhoogd. De uitgaven op vervoersvoorzieningen zijn iets lager dan voorgaand jaar, maar structurele bijstelling van het budget blijkt nodig. De afwijking wordt veroorzaakt door onder andere een stijging van het aantal driewielfietsen en duofietsen. Dit komt doordat zo veel mogelijk geprobeerd wordt een actief hulpmiddel in te zetten in plaats van een passief hulpmiddel. Bewegen wordt daarmee gestimuleerd. Ook is de toename een gevolg van de demografische stijging van het aantal ouderen. Daarnaast is het landelijk beleid dat ouderen zo lang mogelijk thuis (moeten) blijven wonen. Een adequate vervoersvoorziening betekent dat deze inwoners mee kunnen blijven doen aan de samenleving.
Ondersteuning Wmo
Domeinoverstijgend samenwerken
Het aantal ‘geïncludeerden’ binnen Domein Overstijgend Samenwerken (DOS) in 2025 is 47. Dit is een significante stijging ten opzichte van vier in 2024. De samenwerking binnen DOS in Nijeveen is in 2025 sterk geïntensiveerd en verbeterd. De kosten voor de inzet op deze doelgroep worden bekostigd uit regulieren budgetten. Voor uitvoering van dit experiment ontvangen we € 128.000 uit de specifieke uitkering DOS.
Ondersteuning Wmo
Bij de Wmo begeleiding is een stijging zichtbaar in 2025, zowel in aantal als in omvang. De reden dat de Wmo-begeleiding is gestegen, heeft veelal te maken met complexe vraagstukken/problematiek onder inwoners. Steeds vaker wordt geconstateerd dat inwoners moeite hebben met de uitdagingen van het leven. Het landelijk beleid dat ouderen langer thuis (moeten) wonen, vraagt vaak ook om inzet van begeleiding vanwege afnemende cognitie en druk op de mantelzorger. Daar tegenover staat dat de kosten voor huishoudelijke hulp en de PGB Wmo iets lager zijn dan de raming. Per saldo is het nadeel € 64.000.
Jeugdhulp
Jeugdhulp (zorg in natura)
Totaal is de overschrijding op Jeugdhulp (product 'Jeugdhulp' en 'Geëscaleerde zorg Jeugd') € 467.000. Dit wordt grotendeels veroorzaakt door een dure/complexe casus die zich voordeed in de laatste maanden van 2025.
PGB Jeugdhulp
Het aantal verstrekte PGB's is iets gestegen. Daarnaast zaten er in de instroom in 2025 een aantal PGB's die wat groter van omvang waren dan gemiddeld.
Geëscaleerde zorg Wmo
Beschermd wonen
We ontvangen € 3,5 miljoen uit de voorlopige afrekening 2025 Beschermd wonen. Dit betreft het aandeel van Meppel in het overschot van de middelen die centrumgemeente Assen ontvangt voor Beschermd wonen. In de begroting hebben we rekening gehouden met € 3,25 miljoen. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 245.000.