Paragraaf verbonden partijen

Omschrijving (toelichting)

De wijze van (regionale) samenwerking tussen gemeenten en andere partijen is een belangrijk thema. In toenemende mate wordt een beroep op andere organisaties gedaan via uitbesteding, via inkoop of subsidiëring of via uitvoering door verbonden partijen.

Gemeentelijke deelname aan verbonden partijen is een manier om het publiek belang te dienen of een bepaalde publieke taak uit te voeren. Van bestuurlijk belang is sprake wanneer de gemeente zeggenschap heeft door een zetel in het bestuur of door stemrecht. Van een financieel belang is sprake wanneer de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt raakt in geval van faillissement van de verbonden partij of wanneer de gemeente voor een bedrag aansprakelijk kan worden gesteld wanneer de verbonden partij zijn verplichtingen niet nakomt.

De bijdrage van de verbonden partij aan het beleid van de gemeente is in de diverse beleidsprogramma’s opgenomen. De visie en doelstellingen van de verbonden partij zijn in deze paragraaf vermeld.

Wij geven inzicht in de stand van zaken bij de verschillende categorieën van verbonden partijen en de andere samenwerkingsvormen volgens de indeling:
- gemeenschappelijke regelingen;
- vennootschappen en coöperaties;
- stichtingen en verenigingen;
- overige verbonden partijen.

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft de vermelding van diverse financiële cijfers voor. Indien geen gegevens beschikbaar zijn over het jaar 2025 wordt aangesloten bij de laatst bekende financiële gegevens.

Deelname aan gemeenschappelijke regelingen beperkt zich tot taken die in principe tot de gemeente horen. Uit efficiency- of deskundigheidsoogpunt kunnen ze beter in samenwerking met anderen in een zelfstandige organisatie worden uitgevoerd. Door de bestuursdeelname is het mogelijk invloed uit te oefenen en sturing te geven op een goede taakuitoefening.

Openbaar belang
Het uitvoeren van taken op het gebied van milieuwetgeving, milieuregelgeving en milieuhandhaving.

Toelichting
De Omgevingsdienst Drenthe (OD Drenthe), voorheen Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD), is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle milieutaken (vergunningverlening en toezicht/handhaving). De gemeenten blijven beleidsverantwoordelijk en verstrekken jaarlijks opdracht aan de OD Drenthe voor de uitvoering van de milieutaken. 

Risico's en ontwikkelingen
In 2025 is de U&H-strategie milieu Drenthe 2026-2029 door het college vastgesteld. In deze uitvoerings- en handhavingsstrategie is het uitvoeringsniveau van de milieutaken vastgelegd. Voor het uitvoeren van deze strategie is een doorvertaling in de begroting en het jaarprogramma nodig. De Drentse Maat wordt gebruikt om de verwachte ureninzet te bepalen. Echter, de gegevens zij niet meer actueel. Daarom is in 2025 het gesprek gevoerd om de Drentse Maat te actualiseren. Hiervoor worden de kentallen van de Drentse Maat geactualiseerd op basis van landelijke gegevens. Het proces van de herijking van de Drentse Maat is nog gaande in 2026.

Toezicht vindt op risicogestuurde basis plaats. Zo worden schaarse middelen ingezet daar waar moet. Door de komst van de Omgevingswet is een aantal taken van het rijk en de provincie overgedragen aan de gemeenten. De effecten van deze verschuiving worden gemonitord.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Het vergroten van de veiligheid van de inwoners en bezoekers van Drenthe.

Toelichting
De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) is een gemeenschappelijke regeling (GR) van twaalf gemeenten in Drenthe waaraan de taken zijn opgedragen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Ook hoort het in standhouden en beheren van een gemeenschappelijke meldkamer bij de taken (in gezamenlijkheid met de veiligheidsregio’s Groningen en Fryslân). 

Risico's en ontwikkelingen
In 2025 lag de focus op de volgende onderwerpen:

• Klimaatadaptie/ natuurbrandrisico's
• Nieuwe fysieke risico's door de energietransitie
• Maatschappelijke weerbaarheid
• Toekomstbestendige brandweerzorg
• Versterking van vakmanschap en eigen veerkracht
• Informatiegestuurd werken
• Zorgrisicoprofiel opstellen
• Continuïteit crisisorganisatie
• Stimuleren, faciliteren en gebruik maken van naoberschap

Financieel
In 2025 hebben er twee begrotingswijzigingen plaatsgevonden. Deze wijzigingen hebben geen gevolgen gehad voor de gemeentelijke bijdrage. 

Het resultaat van de VRD over 2025 is bij het opmaken van de jaarstukken nog niet bekend.  Dit volgt in het Algemeen Bestuur VRD van acht april 2026.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Samenwerkingsverband tussen alle twaalf Drentse gemeenten om de gezondheid van de inwoners van de twaalf Drentse gemeenten te bewaken, beschermen en bevorderen.

Toelichting
GGD Drenthe houdt toezicht op o.a. Kinderopvang, WMO, OGGZ. Daarnaast zorgt ze voor een sluitende aanpak voor personen met verward gedrag en wordt er onderzoek gedaan naar gezondheidssituaties van de Drentse bevolking en geeft ze gezondheidsvoorlichtingen en is ze verantwoordelijk voor medische milieukunde, infectieziektebestrijding. Verder adviseert ze gemeenten over gezondheidsbeleid en over preventieprojecten op het terrein van gezondheid. Ook Veilig Thuis Drenthe (VTD) en het Zorg en Veiligheidshuis Drenthe (ZVHD) vallen onder de GR GGD.        

Risico's en ontwikkelingen
In 2024 zijn we samen met de Drentse gemeenten gestart met een onderzoek naar meer taken op het gebied van gezondheid onder de GR-GGD. Het gaat hierbij voornamelijk om het Zorg- en Veilgheids Huis Drenthe (ZVHD) . In 2025 zijn de Drentse gemeenteraden gevraagd hun zienswijze te geven op een gewijzigde GR GGD waar ook het ZVHD onderdeel van uitmaakt. Deze zienswijzen zijn naar tevredenheid van de gemeenteraden verwerkt in de tekst van de gewijzigde GR. Daarop hebben de gemeenteraden toestemming verleend aan de (eigen) colleges om de gewijzigde GR GGD aan te gaan.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Advisering, voorlichting en kennisontwikkeling, projectontwikkeling en –uitvoering, ontwikkeling en beheer van routestructuren en kwaliteitsbewaking op het gebied van recreatie en toerisme.

Toelichting
Het Recreatieschap Drenthe is een gemeenschappelijk samenwerkingsverband op het gebied van recreatie en toerisme in de provincie Drenthe en gemeente Ooststellingwerf in de provincie Friesland. De kerntaken van dit samenwerkingsverband zijn advisering, voorlichting en kennisontwikkeling, projectontwikkeling en –uitvoering, ontwikkeling en beheer van routestructuren en kwaliteitsbewaking.
De planontwikkeling gebeurt in alle gevallen in overleg met de betrokken gemeenten, terrein beherende instanties, provincie en andere belanghebbenden.                            

Risico's en ontwikkelingen
De geringe omvang en opbouw van de organisatie van het Recreatieschap evenals de werkdruk kunnen financiële risico’s tot gevolg hebben. Het management en bestuur volgt dit nauwlettend.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Op maatschappelijk en zakelijk verantwoorde wijze voorzien in de behoefte aan onder andere geldkrediet, schuldhulpverlening, budgetbeheer en beschermingsbewind. Daarmee een bijdrage leverend aan het tenietdoen van de negatieve maatschappelijke- en economische effecten van problematische schulden. 

Toelichting
De GKB is een 2e-lijns organisatie voor hulp bij schulden, inkomensbeheer en sociale kredietverlening. De GKB is een gemeenschappelijke regeling van gemeenten Assen, Hoogeveen en Meppel. Daarnaast verleent de GKB dienstverlening aan gemeenten die niet deelnemen in de gemeenschappelijke regeling (zogenoemde DVO-gemeenten).    

Risico's en ontwikkelingen

De financiële situatie van de GKB staat al enkele jaren onder druk en is zorgelijk. In het huidige construct (GR GKB) zitten twee knelpunten die maken dat er een nieuw toekomstperspectief nodig is voor de GKB, namelijk een juridische onrechtmatigheid in het kader van de aanbestedingsregels en een onevenredige verdeling van de financiële risico's. De insteek is al geruime tijd om de GR GKB om te vormen naar een zelfstandige stichting GKB. Met de daadwerkelijke oprichting van en deelname aan de stichting wordt de definitieve stap gezet in het transformatieproces. Daarmee komt een einde aan de jarenlange financiële en bestuurlijke nauwe betrokkenheid van de gemeente (als eigenaar) en de juridische onrechtmatigheid. In het nieuwe construct blijft er betrokkenheid door deelname aan de raad voor publiek belang, maar we staan wel meer op afstand.

Op 26 september 2024 heeft de gemeenteraad unaniem besloten om geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken tegen het voornemen van het college om deel te nemen aan een nieuw op te richten stichting die de taken op het gebied van schuldhulpverlening gaat uitvoeren (stichting GKB). Door verschillende ontwikkelingen (waaronder de trajecten met de vakbonden en de Ondernemingsraad) heeft de daadwerkelijke overgang van de GR GKB naar de Stichting GKB langer op zich laten wachten. In september 2025 heeft het college het besluit genomen om daadwerkelijk te gaan deelnemen aan de stichting. Mede doordat er voldoende gemeenten gaan deelnemen aan de stichting kan er een robuuste en financieel gezonde organisatie neergezet worden. 

De stichting GKB is formeel opgericht op 21 juli 2025. Hierdoor konden de voorbereidende werkzaamheden voor de daadwerkelijke overgang worden uitgevoerd. De dienstverlening is in 2025 vanuit de GR GKB aangeboden. De continuïteit en kwaliteit van de tweedelijns schuldhulpverlening voor onze inwoners was daarmee gewaarborgd. Met ingang van 1 januari 2026 wordt de dienstverlening vanuit de Stichting GKB uitgevoerd. Ook is het personeel vanaf dat moment overgegaan naar de stichting. Het jaar 2026 zal in het teken staan van de opheffing van de GR GKB.  

N.v.t

Openbaar belang
Reestmond is een GR waarin drie gemeenten deelnemen en waarmee uitvoering wordt gegeven aan een deel van de wet sociale werkvoorziening.

Toelichting
Het uiteindelijke doel is om medewerkers te ontwikkelen naar zo regulier mogelijke arbeid, maar beschut kunnen werken als dit nodig is.

Risico's en ontwikkelingen
Voor gemeente Meppel kwam de begrote bijdrage voor 2025 uit op € 8.245.000. De verwachting is dat Reestmond haar jaarrekening 2025 positief afsluit. Met ingang van het verslagjaar 2023 legt het Dagelijkse Bestuur zelf in de jaarstukken verantwoording af aan het Algemeen Bestuur over de rechtmatigheid van de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties. Naar aanleiding hiervan zijn documenten in 2025 geactualiseerd. 

Compensatie medewerkers sociaal ontwikkelbedrijven
Medewerkers van sociaal ontwikkelbedrijven ondervinden nadelige gevolgen van de fiscale maatregelen uit het Belastingplan 2025. Via de decembercirculaire 2025 ontving Meppel, als grootste gemeente partij van de GR Reestmond, incidenteel € 204.000 (afgerond). Dit was een tegemoetkoming om de medewerkers in 2025 te compenseren. De uitbetaling aan de werknemers die daarvoor in aanmerking komen, heeft afgelopen december plaatsgevonden. Dit omdat de compensatie voor de medewerkers dan nog meetelt voor het belastingjaar 2025. De raad is over deze uitbetaling in zijn vergadering van 18 december 2025 en in januari 2026 via memo 's geïnformeerd. Voor 2026 is er binnen het Belastingplan 2026 een oplossing voor het financiële nadeel van de groep werknemers.

Bestemmingsreserve “Verbouwing Reestmond” 
Voor een doelgerichte en transparante inzet van middelen wordt vanuit de bestaande reserve een bestemmingsreserve “Verbouwing Reestmond” gevormd. Deze bestemmingsreserve wordt opgenomen in de jaarrekening 2025 van Reestmond. De gemeenteraad heeft hierover een brief ontvangen op 12 januari 2026 . Ook is dit opgenomen in de kadernota 2027 en komt het terug in de meerjarenbegroting van Reestmond. Jaarlijks wordt de reserve bijgesteld op basis van offertes en definitieve kosten. De kosten van verduurzaming worden afgeschreven over meerdere jaren, waardoor de jaarlijkse impact beperkt zal zijn.

Cao SW
De huidige cao liep af op 31 december 2025. Dat betekent dat er op 1 januari 2026 nog geen nieuwe cao van kracht is. De meeste bepalingen blijven voorlopig gelden, maar niet de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU) en de 64-jarigenregeling (seniorenregeling). Ondanks het ontbreken van een nieuwe cao gelden de volgende afspraken: 

• Het minimumuurloon stijgt per 1 januari 2026 met 2,153% naar €14,71 per uur. Bij een voltijdsdienstverband (36 uur) is dat €2.303,59 per maand.
• Voor werknemers boven het WML geldt een totale stijging van 5,4% over 2025.

Impulsgelden 2025
De drie deelnemende gemeenten van de Gemeenschappelijke Regeling Reestmond (Staphorst, Meppel en Westerveld) hebben voor 2025 impulsgelden toegewezen gekregen van het Rijk. Deze gelden, die jaarlijks beschikbaar komen tot 2034, heeft het Rijk overgemaakt aan gemeente Meppel als grootste deelnemer binnen deze GR. De drie gemeenten willen in gezamenlijkheid een plan en opdracht formuleren voor de komende jaren. Dit plan moet begin 2026 klaar zijn. Tot die tijd is het bedrag van € 136.011 voor 2025 geparkeerd bij de GR Reestmond. De gemeenteraad heeft dit op 16 oktober 2025 besloten.

Uitgangspunten in het berekenen van het belang
Bij het opstellen van de begroting 2025-2028 gelden de volgende uitgangspunten die worden aangegeven in de begroting van Reestmond:
a. Het aantal verwachte SE’s wat overeenkomt met het bepaalde in artikel 3 lid 1 van het begrotingsjaar.
b. Het totaal van begrote baten en lasten van de GR, exclusief de bijdragen van de deelnemende gemeenten.
c. De totale bijdrage van de deelnemende gemeenten, uitgesplitst per deelnemende gemeente volgens de verdeelsleutel naar rato van het aandeel SE’s zoals bedoeld onder sub a.

Openbaar belang
Onder publiek vervoer verstaan we verschillende publieke vervoersvormen waar inwoners en bezoekers van de provincie Groningen en Drenthe gebruik van kunnen maken, zoals hubtaxi's, buurtbussen (de Mug) en ander lokaal vervoer. Maar ook het doelgroepenvervoer zoals Wmo-vervoer en leerlingenvervoer valt eronder. Alleen het openbaar vervoer is geen onderdeel van publiek vervoer. Met publiek vervoer willen we een betaalbaar, duurzaam en toekomstbestendig vervoersnetwerk creëren, dat alle inwoners in staat stelt om mee te doen.

Toelichting
Alle 22 gemeenten in Groningen en Drenthe evenals het OV-bureau Groningen Drenthe en de twee provincies werken samen in de Gemeenschappelijke Regeling Publiek Vervoer Groningen Drenthe. Dit betekent dat bepaalde taken van de gemeenten rond publiek vervoer zijn overgedragen aan het uitvoerend team Publiek Vervoer. Publiek Vervoer heeft drie primaire taken:

1.  Contractbeheer en relatiemanagement
2.  Onafhankelijk klachtenloket en klantparticipatie
3.  Kennis en adviesfunctie, incl. doorontwikkeling

Risico's en ontwikkelingen
Publiek Vervoer is in 2025 bezig geweest met de aanbesteding van het doelgroepenvervoer. Het huidige contract eindigt op 31 juli 2026. Vanwege personele uitdagingen heeft het proces stilgelegen en vertraging opgeleverd. Daardoor zijn de vervoerscontracten met een jaar verlengd en zullen de nieuwe contracten ingaan per 1 augustus 2027. Vanwege de aanbesteding zijn de deelnamekosten voor Publiek Vervoer gestegen.

Wijziging in het belang
N.v.t

Gemeente Meppel is aandeelhouder van een aantal vennootschappen. Daarnaast neemt Meppel deel aan de coöperatie Port of Zwolle. Bij zowel de vennootschappen als de coöperatie gaat het om organisaties die uit overheidslichamen zijn ontstaan (voornamelijk nutsbedrijven). De bestuurlijke invloed van Meppel op de vennootschappen is in praktijk gering en het financiële belang bestaat uit de waarde van de aandelen en de eventuele dividenduitkering.

Speciale vennootschappen verkoop Essent
Voor de afwikkeling van de verkoop van Essent zijn een aantal vennootschappen in het leven geroepen: PBE B.V. / Claim Staat Vennootschap B.V. Het is niet te verwachten dat er in de tussentijd (substantieel) dividend wordt uitgekeerd. Alle SPV’s zijn gevestigd aan de Brabantlaan 1, 5216 TV in ’s-Hertogenbosch.

Omschrijving (toelichting)

Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
De VNG vertegenwoordigt gemeenten in overleggen met andere overheden (rijk, provincie). De vereniging is tevens het adviesorgaan voor gemeenten op alle gemeentelijke beleidsterreinen.

Vereniging Drentse Gemeenten (VDG)
De VDG is een vereniging, die vooral bijeenkomsten organiseert van en voor haar leden over zaken die in de provincie Drenthe spelen.

Omschrijving (toelichting)

De gemeente Meppel neemt deel aan enkele publiek private samenwerkingen (PPS). Het deelnemen in publiek private samenwerking beperkt zich tot ontwikkeling van gebieden, waarbij spreiding van risico en vermogensinbreng centraal staat.

Zandwinning Bremenbergplas

Met twee particuliere aannemers is een publiek-private samenwerking overeengekomen voor de winning en verkoop van circa 1,5 miljoen m3 zand. De overeenkomst dateert van 17 januari 2003. Het resultaat is positief. De huidige overeenkomst loopt t/m 2030. De winning is voor een periode van 10 jaar tot 1 januari 2030 verlengd. In de komende jaren wordt nagedacht over eventuele uitbreiding van de zandwinning en het inpassen van het plan in relatie met de ontwikkeling van Nieuwveense Landen. Na 2030 komt de mogelijkheid beschikbaar om de plas gereed te maken voor recreatie en natuur. Dit is mede afhankelijk van de afzet in de komende jaren. In de periode 2025 – 2028 wordt een behoorlijke omzet verwacht, omdat binnen het bereik van de zandput een aantal grote klussen gepland staan ( reconstructie N375, aanleg Broeklanden 3, Parkwonen 345, Boshoven, Noordpoort en bedrijventerrein Noord III ).

Omschrijving (toelichting)

Nat Industrieterrein Oevers D

Op industrieterrein Oevers D wordt samen met marktpartijen in een PPS (Publiek Private Samenwerking) 52 ha bedrijventerrein en openbaar gebied ontwikkeld. Hiervan wordt 25 ha nat bedrijventerrein uitgegeven en 11 ha droog bedrijventerrein. Totaal is per 31 december 2025 nog 8,2 ha bedrijfsterrein nog uit te geven. Hiervoor was een koopovereenkomst gesloten, maar door de stikstofproblematiek is deze koopovereenkomst ontbonden.
De PPS-partijen hebben vervolgens de samenwerking verlengd tot 31 december 2025.  Aangezien het project nog niet voltooid was op 31 december 2025,  hebben de PPS partijen met elkaar een verlengingsovereenkomst voor 3 jaar gesloten.