Paragraaf grondbeleid

In deze paragraaf gaan wij in op ons grondbeleid en de te verwachten resultaten van de bouwgronden in exploitatie. In deze paragraaf beschrijven we eerst de (macro)economische en beleidsmatige ontwikkelingen. Daarna gaan we in op het verloop binnen de grondexploitaties, de te verwachten resultaten en de reserves/voorzieningen in relatie tot de risico’s. 

Macro-economische ontwikkelingen
De economische conjunctuur bepaalt in grote mate het functioneren van de lokale economie. Door macro-economische ontwikkelingen is een hoge inflatie ontstaan die wereldwijd doorwerkt. Diverse maatregelen van onder andere de FED en de ECB om de hoge inflatie te beperken, hebben de stijging van de inflatie afgezwakt.  

Woningmarkt
De woningmarkt is minder overspannen dan in de voorgaande jaren. Er komen steeds meer woningen beschikbaar, waardoor kopers meer keuze hebben en de markt verder normaliseert. Ondanks de toename van het aanbod blijft de krapte op de markt aanwezig. Dit komt vooral doordat de vraag niet aansluit bij het aanbod. Er is onvoldoende aanbod beschikbaar voor bijvoorbeeld starters of senioren.  Actuele cijfers van het NVM bevestigen dit. Volgens de NVM-regio-indeling maakt Meppel deel uit van de regio “Zuidwest-Drenthe”. Hier horen ook de gemeenten De Wolden, Hoogeveen en Westerveld bij.

Grondprijzen woningbouw
De prijzen voor bouwmaterialen lijken te stabiliseren, maar de loonkosten zijn behoorlijk gestegen waardoor de totale bouwkosten blijven stijgen. De woningprijzen stijgen ook nog steeds, vooral door de hogere lonen, het beperkte aanbod en de relatief lage hypotheekrente (alhoewel deze wel wat aantrekt). De stijging van de totale bouwkosten is lager dan de stijging van de verkoopprijzen van nieuwbouwwoningen. De (residuele) grondwaarde neemt daardoor toe. 

Bedrijfsruimtemarkt
De verwachting is dat de vraag naar bedrijfsruimte voorlopig aanhoudt, mede omdat e-commerce blijft groeien, maar bijvoorbeeld ook omdat de behoefte aan grotere voorraden is toegenomen vanwege onzekerheden in tijdige leveringen. Er is actie nodig om tot een oplossing te komen en te voorkomen dat bedrijven niet kunnen groeien of zich elders vestigen, buiten de regio of in het buitenland.

In onderstaande tabel zijn de verwachte eindresultaten van de grondexploitaties per 1-1-2026 weergegeven. Deze stand is ontleend aan het Meerjaren Perspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 dat op 28 mei 2026 is vastgesteld.

De tussentijdse winstneming wordt in lijn met de BBV-richtlijnen bepaald aan de hand van de zogenaamde ‘Percentage of Completion methode’. Dit betekent dat we bij grondexploitaties met een verwacht positief eindresultaat de winst verwerken zodra deze wordt behaald. We doen dit naar rato van de gemaakte kosten en opbrengsten. Daarbij houden we rekening met de risico’s van het project. In onderstaande tabel is een overzicht gegeven in hoeverre tussentijdse winst is genomen voor positieve grondexploitaties.

De hoogte van de benodigde voorzieningen wordt bepaald aan de hand van de Netto Contante Waarde van onze verliesgevende bouwgronden in exploitatie (Nota Grondbeleid, paragraaf 3.7.2).

In de ‘Nota reserves en voorzieningen’ is opgenomen dat voorziene verliezen worden verwerkt in de jaarrekening zodra ze bekend zijn. De hoogte van de voorzieningen wordt jaarlijks opnieuw bepaald bij vaststelling van de jaarrekening. Er zijn op dit moment geen verliesgevende bouwgronden in exploitatie waarvoor een voorziening moet worden gevormd.

In de volgende tabel is het verloop van de boekwaarde weergegeven. De totale boekwaarde (gemaakte kosten minus gerealiseerde baten) van alle bouwgronden in exploitatie bedraagt afgerond € 28,0 miljoen per 1-1-2025. 

Op basis van de Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen wordt jaarlijks een uitgebreide risicoanalyse uitgevoerd. De afzet van bouwgrond vormt het grootste risico. Vertraging in de uitgifte leidt tot een toename van rentelasten, planontwikkeling- en beheerskosten. Het risicomanagement is vooral gericht op de beheersing van project specifieke risico's. Deze risico's worden in mindere mate beïnvloed door macro-economische ontwikkelingen. 

Bij de jaarlijkse herziening van de grondexploitaties per 1 januari komt dit tot uiting bij de bepaling van de benodigde (risico)voorzieningen. Voor een nadere toelichting van de risico's, in relatie tot onze huidige reservepositie, wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.