Thema Samenleving

Algemeen

We willen een samenleving waarin iedereen zich prettig voelt, betrokken is en naar elkaar omkijkt. Het welzijn van onze inwoners staat voorop. De ondersteuning in het Sociaal domein beïnvloedt het dagelijks leven van veel inwoners in kwetsbare posities. Het Sociaal domein blijft de komende jaren veel aandacht vragen. Dit komt bijvoorbeeld door de toenemende zorgvraag, dubbele vergrijzing, toenemende eenzaamheid, toenemende diversiteit en krapte op de arbeidsmarkt. Deze maatschappelijke ontwikkelingen zorgen ervoor dat we goed moeten kijken naar bepaalde fundamentele vraagstukken, zoals de zorgzame samenleving, de menselijke maat en kostenbeheersing. Dit vraagt van ons, van onze samenwerkingspartners en inwoners dat we meebewegen met de veranderende vraag en context.

We staan voor de uitdaging om het Sociaal domein toekomstbestendig, samenhangend en duurzaam in te richten. We zetten expliciet in op het voorkomen van problemen (preventie). Hiermee bedoelen we dat inwoners mee kunnen doen in de samenleving, dat de zelf- of samenredzaamheid toeneemt en dat problemen worden voorkomen of vroegtijdig op een laagdrempelige manier worden opgelost. We werken toe naar een verschuiving van zwaardere naar lichtere vormen van ondersteuning en van individuele naar meer collectieve voorzieningen, waar dit passend en mogelijk is. Door in te zetten op deze beweging wordt de druk op de formele zorg minder en blijft deze beschikbaar voor inwoners die het nodig hebben. Specialistische ondersteuning is en blijft beschikbaar, maar altijd in samenhang met het geheel. Participatie, preventie en integraliteit staan centraal.

Ontwikkelingen

Onderzoeksopdracht 'preventie in het Sociaal domein'
In 2027 voeren we de onderzoeksopdracht 'Preventie in het Sociaal domein' verder uit. Onze focus ligt daarbij op drie actielijnen: doorontwikkeling van de sociale basis, versterking van preventieve voorzieningen en uitbreiding van collectieve en lichtere vormen van ondersteuning. Zo werken we aan een toekomstbestendig en betaalbaar Sociaal domein, waarbij ondersteuning zo licht, dichtbij en passend mogelijk is.

Voor de eerste actielijn (doorontwikkeling sociale basis) zijn al verschillende stappen gezet. In 2025 is de 'Visie doorontwikkeling sociale basis 2025-2030' vastgesteld en in 2026 uitgewerkt in een implementatieplan. De komende jaren voeren we dit verder uit. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners versterken we de sociale basis, zodat ondersteuning meer preventief, laagdrempelig en dichtbij inwoners is. Zo vergroten we de zelfredzaamheid, veerkracht en participatie van inwoners en stimuleren we een verschuiving naar lichtere vormen van ondersteuning.

Ook binnen de andere twee actielijnen zetten we verdere stappen. We versterken preventieve voorzieningen en werken aan collectieve en laagdrempelige ondersteuning. We vergroten de samenhang tussen voorzieningen en zorgen voor een passend aanbod voor inwoners.

Hervormingsagenda Jeugd
De Hervormingsagenda Jeugd is opgesteld om het jeugdhulpstelsel te verbeteren en betaalbaar te houden. Dit doen we door de oorzaken van de toenemende vraag naar zorg aan te pakken. Samen met onze partners zetten we meer in op preventie. Ook richten we sterkere lokale teams in voor zorg en preventie. Bovendien willen we de zorgaanbieders beter monitoren en zorgen dat de basis op orde is.

Maatschappelijke voorzieningen
Het strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties (SHMA) is een plan om de komende jaren te bouwen aan toekomstbestendige gebouwen. Dit zijn plekken waar inwoners samenkomen om te leren, sporten en elkaar te ontmoeten. De komende jaren werken we vanuit dit plan. Er wordt een aantal concrete huisvestingsprojecten voorbereid en uitgevoerd, bijvoorbeeld de bouw van de sporthal in Nieuwveense Landen, de vernieuwing van het zwembad en scholen. Ook doen we een haalbaarheidsonderzoek naar een multifunctioneel centrum in Nijeveen. Daarnaast werken we aan toekomstbestendige ontmoetingsplekken in onze dorpen en wijken. Er is een programmamanager maatschappelijke accommodaties aangesteld die alles coördineert.

Participatiewet in Balans
De invoering van de Participatiewet in Balans gaat de komende jaren verder. Deze wetswijziging zorgt voor meer ruimte voor maatwerk, vertrouwen en de menselijke maat in de uitvoering van de Participatiewet, IOAW en IOAZ. Dit zorgt voor een betere balans tussen bestaanszekerheid, participatie, re-integratie en handhaving.

Participatiewet in Balans heeft drie sporen:

Spoor 1: het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Dit is een belangrijke eerste stap om de Participatiewet, IOAW en IOAZ, beter te laten aansluiten op de leefwereld van inwoners.
Spoor 2: de fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn.
Spoor 3: het versterken van vakkundigheid van de professionals in (de verandering naar) de herziene Participatiewet.

Relaties met andere thema's

Het thema samenleving hangt sterk samen met andere thema’s. Wat er in de leefomgeving gebeurt, heeft invloed op hoe inwoners leven, wonen, werken en ontspannen. Daarom is dit thema sterk verbonden met de leefomgeving en behoeften van mensen. Ook onze eigen dienstverlening heeft een directe impact op inwoners en samenleving. De belangrijke onderwerpen binnen dit thema komen ook terug in verschillende paragrafen, vooral bij de Verbonden partijen en bij Wijk- en dorpsgericht Werken.

Programma 1: Bewegen en Welzijn

Wat valt onder dit programma?

		Portefeuille
Onderdelen	Samenkracht en burgerparticipatie	Annen
	Volksgezondheid	Annen
	Sportaccommodaties	Annen
	Sportbeleid en activering	Annen

Algemene doelstelling

Gemeente Meppel is een sociale gemeente. De zorg voor elkaar, zeker voor mensen die het moeilijk hebben, vinden we heel belangrijk. Juist op gemeentelijk niveau kunnen we de menselijke maat, sociale samenhang en het contact tussen overheid en inwoner versterken. Welzijn, sport en bewegen dragen hieraan bij en bevorderen gezondheid, ontmoeting, participatie en verbinding tussen inwoners. In 2027 zetten we ons beleid op het gebied van welzijn, sport, gezondheid, sociale samenhang en inclusie voort.

Beleidskaders

Notitie Sociaal domein – van transitie door in transformatie (2017)
Beleidsnotitie GGD ‘Samen werken aan gezondheid’ (2017)
Nationaal Sportakkoord 2018
Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2025-2028 - Samen werken aan gezondheid
De sport- en gezondheidsnota ‘Actieplan Gezondheid, Bewegen en Sport 2020-2023’
Lokaal Actieplan Sport en Bewegen Meppel 2020-2022 (lokaal sportakkoord)
Beheerplan sportaccommodaties
Visie op sport en bewegen in de gemeente Meppel
Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045

Samenkracht en burgerparticipatie

Wat willen we bereiken?

Creëren van zorgzame en vitale gemeenschappen en hechte wijkverbanden

We willen gemeenschappen waarin inwoners zich verbonden voelen, naar elkaar omkijken en actief deelnemen aan de samenleving. Sterke sociale netwerken en betrokken gemeenschappen versterken het welzijn, de zelfredzaamheid en de veerkracht van inwoners. We verbinden de kracht van inwoners, gemeenschappen en professionele ondersteuning. Zo werken we aan leefbare wijken en dorpen waarin inwoners zoveel mogelijk in hun eigen omgeving kunnen meedoen en ondersteuning krijgen wanneer dat nodig is.

Wat gaan we daarvoor doen?

Inwoners voelen zich betrokken bij hun wijk of dorp

We vinden het belangrijk dat inwoners zich verbonden voelen met hun wijk of dorp en invloed ervaren op hun leefomgeving. Daarom werken we samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en andere partners aan fijne, veilige en leefbare wijken en dorpen. Door goed contact te houden met inwoners weten we beter wat nodig is en kunnen we sneller inspelen op ontwikkelingen, wensen en ideeën. Omdat inwoners hun wijk of dorp het beste kennen, betrekken we hen actief bij plannen en ontwikkelingen.

Meer informatie staat in de paragraaf Wijk- en Dorpsgericht Werken.

Wat gaan we daarvoor doen?

Stadsbus de Mug

Stadsbus de Mug rijdt sinds 2017 door Meppel. De bus rijdt door de Oosterboer en Koedijkslanden, met het station als middelpunt. Het is een laagdrempelige manier van vervoer met een maatschappelijke functie. Met name voor kwetsbare inwoners, die met de Mug zelfredzamer het centrum, ziekenhuis en andere plekken kunnen bezoeken.

Wat gaan we daarvoor doen?

Versterken positie van mantelzorgers

De druk op mantelzorgers neemt de komende jaren alleen maar toe. Hoe langer mensen thuis blijven wonen, hoe groter de intensiteit van de zorg die mantelzorgers verlenen. Ook door toekomstige tekorten aan arbeidskrachten, vragen we meer van mantelzorgers. Mantelzorgers moeten daarom goed ondersteund worden, zodat we overbelaste en ontspoorde mantelzorgsituaties voorkomen. Mantelzorgers verdienen een gelijkwaardige positie vergeleken met de professionals die voor hun naaste zorgen. Het versterken van de positie van mantelzorgers sluit aan bij de afspraken uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA).

Wat gaan we daarvoor doen?

Volksgezondheid

Wat willen we bereiken?

Preventie op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden

Voor een gezonde leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en het verkleinen van gezondheidsachterstanden werken we volgens de afspraken uit het Aanvullen Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) In het AZWA staan afspraken tussen het rijk, gemeenten en organisaties in zorg en welzijn om zorg en ondersteuning bereikbaar, betaalbaar en van goede kwaliteit te houden. De nadruk ligt op

het voorkomen van zwaardere zorg;
het versterken van de samenwerking tussen zorg en welzijn;
het beter ondersteunen van inwoners dichtbij huis.

Hiermee werken we aan een sterke sociale basis, goede ondersteuning van mantelzorgers en betere samenwerking tussen zorgverleners, welzijnsorganisaties en inwoners. Ook werken we samen met de Drentse gemeenten en regionale partners aan een gezamenlijke werkagenda en uitvoeringsplannen, die we vertalen naar de Meppeler situatie.

Wat gaan we daarvoor doen?

Sportaccommodaties

Wat willen we bereiken?

We willen sportaccommodaties die meer zijn dan plekken om te bewegen. We zien ze als ontmoetingsplaatsen voor jong en oud, voor sporters én inwoners

Bij de (her)ontwikkeling van accommodaties gaan we actief in gesprek met (potentiële) gebruikers. Samen verkennen we hoe we, juist tijdens de daluren, de accommodaties ook kunnen benutten voor andere maatschappelijke of educatieve activiteiten. Zo voorkomen we leegstand, bevorderen we samenwerking en zorgen we dat sportaccommodaties een levendig onderdeel worden van de gemeenschap. We onderzoeken bovendien altijd of er combinaties mogelijk zijn met het bewegingsonderwijs. Vanzelfsprekend zorgen we ervoor dat iedereen toegang heeft tot onze voorzieningen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Sportbeleid en activering

Wat willen we bereiken?

Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl voor alle inwoners

Sport en bewegen zijn de drijvende kracht achter gezondheid, verbinding en participatie. We kiezen bewust voor samenwerking met verenigingen, scholen, zorg- en welzijnspartijen en aanbieders. Daarbij volgen we de sportvisie op en voeren we het uitvoeringsplan verder uit.

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Programma 1
Indicator	Eenheid	2020	2022	2024
Niet-sporters	%	53,7%	45,9%	44,4%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en en RIVM. Betreft een 4 jaarlijke monitor

Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Realisatie 2025	Begroting 2026	Primaire begroting 2027 Totaal	Primaire begroting 2028 Totaal	Primaire begroting 2029 Totaal	Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie	13.040	11.681	12.221	12.081	4.882	4.694
Volksgezondheid	1.957	1.965	2.183	2.183	2.183	2.075
Sportaccommodaties	3.549	4.367	4.275	4.554	4.940	6.213
Sportbeleid en activering	855	805	836	836	836	638
Totaal Bewegen en welzijn	19.401	18.819	19.515	19.653	12.842	13.620
Totaal Lasten	19.401	18.819	19.515	19.653	12.842	13.620
Baten
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie	-10.891	-7.536	-8.855	-8.855	-745	-541
Volksgezondheid	-320	-133	-109	-109	-109	0
Sportaccommodaties	-1.879	-1.648	-1.678	-1.678	-1.678	-1.678
Sportbeleid en activering	-241	-187	-198	-198	-198	0
Totaal Bewegen en welzijn	-13.331	-9.504	-10.839	-10.839	-2.729	-2.219
Totaal Baten	-13.331	-9.504	-10.839	-10.839	-2.729	-2.219
Saldo van baten en lasten	6.071	9.315	8.676	8.814	10.113	11.401
Onttrekkingen
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie	-118	0	0	0	0	0
Sportaccommodaties	0	0	0	0	0	-1.090
Totaal Bewegen en welzijn	-118	0	0	0	0	-1.090
Totaal Onttrekkingen	-118	0	0	0	0	-1.090
Totaal reserve mutaties	-118	0	0	0	0	-1.090
Gerealiseerd resultaat	5.953	9.315	8.676	8.814	10.113	10.311

Toelichting

Algemeen
Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA) gaan vanaf 2027 op in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). De financiële middelen voor het AZWA staan de begroting tot en met 2029. Het is nog niet bekend hoe het AZWA na 2029 wordt ingevuld en gefinancierd. Dit gaat over verschillende producten uit dit programma.

Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten
Samenkracht en burgerparticipatie
Per saldo stijgen de kosten op dit product met ruim € 0,5 miljoen. De basissubsidie voor Stichting Welzijn MensenWerk (WMW) is vanaf 2027 verhoogd met € 85.000. De belangrijkste reden is dat de kosten van de stichting vooral personele kosten zijn. De lonen stijgen harder dan de indexering op basis van de consumentenprijsindex (CPI). Daarnaast is € 100.000 toegevoegd voor uitbreiding van schoolmaatschappelijk werk. Het aantal leerlingen is de afgelopen jaren gegroeid en er zijn 3 scholen bijgekomen (2 tijdelijke scholen in Nieuwveense Landen en de Taalschool). Door de uitbreiding van het schoolmaatschappelijk werk kan iedere school weer worden bediend. De subsidie vanuit het OV-bureau voor de Stadsbus is verlengd. Voor 2027 is deze voor het hele jaar opgenomen. In 2026 was deze tot 1 september opgenomen. Dit is een verschil van € 46.000. Voor 2026 wordt de verlenging verwerkt in de financiële tussenrapportage. Vanuit de SPUK AZWA ontvangen we op dit product € 35.000 meer dan in 2026. Daar tegenover staan ook meer uitgaven. Daarnaast is in 2027 € 129.000 opgenomen voor prijsstijgingen. Het overige verschil komt door een wijziging in de toedeling van personele kosten.

Volksgezondheid
Op basis van de meest recente meerjarenraming van de GGD is de gemeentelijke bijdrage bijgesteld. Hierdoor nemen de kosten toe met € 207.000.

Sportaccommodaties

Voor Sporthal Koedijkslanden is in 2027 een incidenteel onderhoudsbudget van € 60.000 opgenomen voor onder andere valbeveiliging, de vouwwand en palen. Een daling van de kosten komt doordat voor Bad Hesselingen in 2026 incidenteel een onderzoeksbudget vernieuwing zwembad beschikbaar was van € 200.000. Op sportpark Ezinge is in 2026 een aantal nieuwe kunstgrasvelden aangelegd. Hierdoor stijgen de kapitaallasten met € 79.000 vanaf 2027.

Baten

Samenkracht en burgerparticipatie
In 2027 is de normvergoeding die is opgenomen voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne € 1,2 miljoen hoger dan 2026. Voor 2026 wordt dit bijgesteld via de financiële tussenrapportage. De subsidie van het OV-bureau is verlengd tot en met 2028. Dat geeft in 2027 een voordeel van € 46.000 (zie ook lasten). De baten voor de onderdelen van het AZWA binnen dit product zijn verhoogd met € 35.000.

Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Lasten
Samenkracht en burgerparticipatie
De kosten voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne zijn voorlopig tot en met 2028 opgenomen in de begroting. Vanaf 2029 is vanuit 'Kiezen voor de Toekomst' een besparing van € 300.000 opgenomen voor wijk- en dorpsgericht werken. Deze staat vooralsnog als stelpost op dit programma. In de jaren ervoor is nog een investeringsbedrag voor wijk- en dorpsgericht werken van € 200.000 per jaar opgenomen. De subsidie voor de stadsdiensten van het OV-bureau (met daar tegenover uitgaven) is verlengd tot en met 2028. Vanaf 2029 is dit bedrag van €110.000 niet meer opgenomen. De lasten van het AZWA van totaal € 200.000 vervallen vanaf 2030.

Volksgezondheid
De lasten van onderdelen van het AZWA (€ 109.000) vervallen vanaf 2030.

Sportaccommodaties
Door verwachte investeringen in de sportaccommodaties stijgen de kapitaallasten de komende jaren. Dat zijn onder andere de kapitaallasten van:
- Nieuwe sportvelden op sportpark Ezinge vanaf 2028
- Sporthal Nieuwveense landen vanaf 2028 gedeeltelijk en 2029 volledig
- Renovatie van de kunstgrasvelden in de Koedijkslanden vanaf 2029
- Nieuwbouw zwembad Meppel vanaf 2030
De kapitaallasten voor vernieuwing Bad Hesselingen worden (deels) gedekt door de bestemmingsreserve 'Dekking kapitaallasten zwembad'.

Sportbeleid en activering
De lasten dalen in 2030 vanwege het wegvallen van de SPUK sport voor de combinatiefuncties van €175.000 en de AZWA middelen voor lokaal sportakkoord van €23.000.

Baten
Samenkracht en burgerparticipatie
De normvergoeding voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne is voorlopig tot en met 2028 opgenomen. Het OV-bureau heeft de subsidie van stadsdiensten voortgezet tot 2029. Hierna vallen de inkomsten van deze subsidie weg. De AZWA middelen van € 200.000 zijn niet meer opgenomen vanaf 2030.

Volksgezondheid
De AZWA middelen ter hoogte van € 109.000 vallen weg vanaf 2030.

Sportbeleid en activering
De AZWA middelen en SPUK Sport zijn niet opgenomen vanaf 2030. Dit geeft een daling van bijna € 200.000.

Investeringen

Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)	t/m 2026	2027	2028	2029	2030 e.v.	Totale investering	Begrote inkomsten / bijdrage van derden	Netto-investering	Verwacht jaar van realisatie
Programma 1 - Bewegen en welzijn
Wijkcentra en Leer Werk centrum (LWC)
Wijkgebouw Boerhoorn		50				50		50	2027
De Schalle		41		260		301		301	2029
MFC Nijeveen (voorbereidingskrediet)		270	384	235	205	1.093		1.093	2027

Subtotaal wijkcentra	-	361	384	495	205	1.444	-	1.444

Sportaccommodaties
Sportpark Ezinge	3.960	1.495		750		6.205	407	5.798	2026-2027
Sportpark Koedijkslanden			725			725		725	2028
Sportpark Tussenboerlanden	65					65		65	2026
Sporthal Ezinge				170		170		170	2029
Sporthal De Eendracht		27	26			53	10	43	2028
Sporthal Nieuwveense Landen		7.667	3.833			11.500	1.500	10.000	2028
Sporthal Koedijkslanden		27	27	109		163	10	153	2026-2029
Sportzaal Aanloop		15	15	61		91	5	86	2027-2029
Sportzaal Het Erf		360		61		421		421	2027-2029
Nieuwbouw zwembad Meppel			6.600	26.400		33.000		33.000	2029
Nieuwbouw zwembad Meppel (voorbereidingskrediet)		255	265			520		520	2027-2028

Subtotaal sportaccommodaties	4.025	9.846	11.491	27.551	-	52.913	1.932	50.981

Totaal programma 1 - Bewegen en welzijn	4.025	10.206	11.875	28.046	205	54.356	1.932	52.424

Toelichting

Wijkcentra
Het komende jaar vervangen we de cv-ketel en het ventilatiesysteem in wijkgebouw Boerhoorn. In De Schalle vervangen we in 2027 armaturen en verlichting door LED. In 2029 investeren we in warmtepompen en kozijn- en glasrenovatie. Als laatste is er voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor onderzoek naar het multifunctioneel centrum in Nijeveen vanaf 2027.

Sportaccommodaties
Sportpark Ezinge
Op sportpark Ezinge investeren we de komende jaren in verschillende voorzieningen. Zo kunnen inwoners blijven sporten op het sportpark. Dat zijn de aanleg en omvorming van extra kunstgrasvelden, terreinaanpassingen en renovatie van kleedkamers bij diverse verenigingen.

Sportpark Koedijkslanden
Op sportpark Koedijkslanden staan voor 2028 renovatie van kunstgrasvelden bij MHV en MEKO gepland.

Sporthal Ezinge
Voor 2029 staat de vervanging van de sportvloer en belijning gepland in sporthal Ezinge.

Sporthal Nieuwveense Landen
In 2026 is een investeringskrediet van totaal € 8,5 miljoen beschikbaar gesteld voor de bouw van een sporthal in Nieuwveense Landen. Dit krediet was gebaseerd op een eerste inschatting. Er was nog geen programma of ontwerp. Inmiddels is de ontwerpfase van de sporthal klaar. De benodigde investering valt € 3 miljoen hoger uit. Daar staat een verwachte inkomstenstroom tegenover ter hoogte van € 1,5 miljoen vanuit de specifieke uitkering Sport (SPUK Sport).

Sporthal Koedijkslanden
Voor 2027 en 2028 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. In 2029 vervangen wij de CV ketels.

Sportzaal Aanloop
In 2027 en 2028 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. In 2029 vervangen wij de CV ketels.

Sportzaal Het Erf
In 2027 staat de renovatie en na-isolatie dak gepland. In 2029 vervangen wij de warmtepomp en de ventilatie in de kleedkamers.

Nieuwbouw zwembad Meppel
Voor de nieuwbouw van zwembad Meppel zijn twee voorbereidingskredieten beschikbaar van in totaal € 520.000. Deze middelen worden gebruikt voor onderzoeken om te bepalen hoe het zwembad eruit komt te zien en welke functies in het zwembad komen. Voor de nieuwbouw van het zwembad is geld gereserveerd. Dit bedrag is een eerste inschatting. Wat het zwembad echt gaat kosten is pas duidelijk wanneer de inhoudelijke keuzes zijn gemaakt. De kapitaallasten van de nieuwbouw van zwembad Meppel worden (deels) gedekt door de bestemmingsreserve 'Dekking kapitaallasten zwembad'.

Programma 2: Participatie, zorg en minima

Wat valt onder dit programma?

		Portefeuille
Onderdelen	Toegang en eerstelijnsvoorzieningen	Annen
	Inkomensregelingen	van Ulzen
	Begeleide participatie	van Ulzen
	Arbeidsparticipatie	van Ulzen
	Voorzieningen Wmo	Annen
	Ondersteuning Wmo	Annne
	Jeugdhulp	Knorren
	Geëscaleerde zorg Wmo	Annen
	Geëscaleerde zorg Jeugd	Knorren

Algemeen

Wij vinden het belangrijk dat iedere inwoner mee kan doen in de samenleving en ondersteuning krijgt wanneer dat nodig is. Daarom zetten we in op bestaanszekerheid, participatie, passende ondersteuning en het bevorderen van zelfstandigheid. We ondersteunen inwoners bij opgroeien, gezond en veilig leven, maatschappelijke deelname en het zo lang mogelijk zelfstandig wonen. Daarbij voeren we de wettelijke taken uit op het gebied van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet, Participatiewet, inburgering, schuldhulpverlening en minimabeleid. In 2027 gaan we door met de ingezette beleidslijnen en blijven we werken aan tijdige en passende ondersteuning voor inwoners.

Beleidskaders

Notitie Sociaal domein – van transitie door in transformatie (2017)
Re-integratiebeleid (2017)
Een werkende keten (2019)
Verordening Sociaal domein Meppel (2026)
Normenkader Wmo (2021)
Beleidsplan armoede en schulden 2024 – 2027
Jeugdnota gemeente Meppel 2023 – 2028 “welbevinden voorkomt zorg”
Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021)
Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Wat willen we bereiken?

Op weg naar een krachtige sociale basis

Met de Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030 werken we aan een sterke sociale basis in onze gemeente. Hiermee willen we het welzijn en de gezondheid van inwoners verbeteren. Ook zorgen we ervoor dat ondersteuning in de toekomst beschikbaar en betaalbaar blijft.

Een sterke sociale basis helpt inwoners om zoveel mogelijk zelfstandig mee te doen in de samenleving. Inwoners kunnen hierdoor sneller gebruikmaken van laagdrempelige ondersteuning in hun eigen omgeving. Zo voorkomen we, waar het kan, dat lichte hulpvragen uitgroeien tot grotere problemen en dat inwoners een intensief zorgtraject nodig hebben.

Wat gaan we daarvoor doen?

Inkomensregelingen

Wat willen we bereiken?

Goede hulp bij schulden

Inwoners en ondernemers met schulden krijgen op tijd de juiste hulp. We willen inwoners met geldzorgen eerder bereiken. Zo voorkomen we dat schulden groter worden en helpen we mensen om hun schulden blijvend op te lossen. Inwoners weten waar zij terecht kunnen voor hulp bij geldzaken en schulden.

Wat gaan we daarvoor doen?

Meer inwoners maken gebruik van de regelingen voor mensen met een laag inkomen

De regelingen voor mensen met een laag inkomen helpen inwoners om mee te doen. We willen dat meer inwoners die recht hebben op deze regelingen, deze kennen en gebruiken of automatisch toegekend krijgen (in specifieke gevallen als het gaat om de individuele inkomenstoeslag).

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Programma 2
Indicator	Eenheid	2022	2023	2024	2025
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin	%	5%	5%	5%
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren	%	2%	2%	2%
Banen	per 1.000 inwoners van 15-64 jaar	933,0	938,7	945,7	933,4
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo	per 10.000 inwoners	770	770	780	770
Jongeren met een delict voor de rechter	%	1,0%	1,0%
Jongeren met jeugdbescherming	%	1,1%	1,1%	1,0%	0,9%
Jongeren met jeugdhulp	% van alle jongeren tot 18 jaar	14,2%	13,6%	12,6%	11,6%
Jongeren met jeugdreclassering	%	0,4%	0,4%	0,3%	0,3%
Lopende re-integratievoorzieningen	per 10.000 inwoners van 15-64 jaar	339,2	327	393,8	414,3
Netto arbeidsparticipatie	%	73,4%	74,5%	73,5%	73,3%
Personen met een bijstandsuitkering	per 10.000 inwoners	241,7	244,1	244,1	231,6
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: CBS-Jeugdmonitor, CBS-Bevolkingsstatistiek/LISA, CBS-Arbeidsdeelname, CBS-Re-integratie, CBS-Jeugd, CBS-Gemeentelijke Monitor Sociaal domein

Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Realisatie 2025	Begroting 2026	Primaire begroting 2027 Totaal	Primaire begroting 2028 Totaal	Primaire begroting 2029 Totaal	Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Participatie, zorg en minima
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen	3.760	4.276	5.535	4.176	3.374	3.174
Inkomensregelingen	18.090	19.851	19.615	19.580	19.577	19.577
Begeleide participatie	9.905	9.936	10.035	10.100	10.293	10.392
Arbeidsparticipatie	1.773	1.673	1.729	1.729	1.729	1.736
Voorzieningen Wmo	1.710	1.776	1.760	1.760	1.760	1.760
Ondersteuning Wmo	8.776	9.703	10.743	10.699	8.849	9.084
Jeugdhulp	13.790	13.701	14.496	14.182	14.182	14.182
Geëscaleerde zorg Wmo	98	113	136	136	136	136
Geëscaleerde zorg Jeugd	939	975	1.025	1.025	1.025	1.025
Totaal Participatie, zorg en minima	58.841	62.005	65.075	63.388	60.927	61.068
Totaal Lasten	58.841	62.005	65.075	63.388	60.927	61.068
Baten
Participatie, zorg en minima
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen	-11	0	0	0	0	0
Inkomensregelingen	-15.229	-16.019	-16.019	-16.019	-16.019	-16.019
Arbeidsparticipatie	-8	0	0	0	0	0
Voorzieningen Wmo	-53	-25	-25	-25	-25	-25
Ondersteuning Wmo	-462	-250	-300	-680	-680	-680
Jeugdhulp	-8	0	0	-500	-500	-500
Geëscaleerde zorg Wmo	-3.692	-2.200	-2.000	-2.000	-2.000	-2.000
Totaal Participatie, zorg en minima	-19.464	-18.494	-18.344	-19.224	-19.224	-19.224
Totaal Baten	-19.464	-18.494	-18.344	-19.224	-19.224	-19.224
Saldo van baten en lasten	39.378	43.511	46.731	44.164	41.702	41.843
Onttrekkingen
Participatie, zorg en minima
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen	0	0	-1.171	0	0	0
Inkomensregelingen	-51	-70	0	0	0	0
Jeugdhulp	-100	-27	0	0	0	0
Totaal Participatie, zorg en minima	-151	-97	-1.171	0	0	0
Totaal Onttrekkingen	-151	-97	-1.171	0	0	0
Totaal reserve mutaties	-151	-97	-1.171	0	0	0
Gerealiseerd resultaat	39.227	43.414	45.560	44.164	41.702	41.843

Toelichting

Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Het verschil van € 1,2 miljoen wordt voornamelijk veroorzaakt door uitgaven voor de uitvoering van de Uitvoeringsagenda Jeugd (€ 1.171.000). Hier tegenover staat een dekking uit de bestemmingsreserve Uitvoeringsagenda Jeugd. Het investeringsbedrag 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2027 € 200.000 hoger dan in 2026. Dit is een budget voor het uitvoeren van de bestuursopdracht 'Preventie in het Sociaal domein'. Op de langere termijn moet deze inzet zorgen voor besparingen. Voor onafhankelijke cliëntondersteuning is in 2026 incidenteel € 40.000 extra subsidie toegekend. Vanaf 2027 wordt de subsidie verlaagd met € 30.000. Dit is invulling van de taakstelling middellange termijn vanuit 'Kiezen voor de Toekomst'. We brengen de opdracht voor onafhankelijk cliëntondersteuning meer in lijn met de wettelijke taak. De nadruk ligt op het adviseren, informeren en ondersteunen van inwoners. Zie ook de bijlage 'Kiezen voor de Toekomst' voor meer informatie.

Inkomensregelingen
Het budget voor uitkeringen Participatiewet en loonkostensubsidie is verhoogd met € 330.000. De uitkeringsnorm en het aantal uitkeringen zijn allebei gestegen. De kosten voor schuldhulpverlening worden € 500.000 lager door de transitie van de GR GKB (Gemeentelijke Kredietbank) naar een stichting. In 2026 hadden we verschillende kosten in verband met ons aandeel in de GR GKB en incidentele liquidatiekosten. We verwachten dat de GR GKB voor 1 januari 2027 is opgeheven, waardoor we deze kosten dan niet meer zullen hebben. Voor afname van diensten hebben we een overeenkomst met de stichting. De ICT-kosten waren in 2026 eenmalig € 156.000 hoger door de implementatie van een nieuw systeem voor het Sociaal domein. Vanaf 2027 wordt individuele inkomenstoeslag ambtshalve toegekend. Hiervoor is € 40.000 extra budget opgenomen.

Begeleide participatie
De kosten van beschut werk nemen toe met € 75.000. Dit komt door hogere begeleidingskosten, gebaseerd op het landelijk vastgesteld bedrag. Dit betreft een structureel effect van de financiële tussenrapportage.

Arbeidsparticipatie
In 2026 is bijna € 50.000 van het re-integratie budget gebruikt om de kosten van beschut werk binnen product 'begeleide participatie' te dekken. Vanaf 2027 is dat deel van het budget weer beschikbaar voor re-integratietrajecten.

Ondersteuning Wmo
De stijging van de lasten wordt voor € 450.000 veroorzaakt door indexering van de tarieven begeleiding, dagbesteding en huishoudelijk ondersteuning Wmo op basis van het OVA (Overheidsbijdrage in de Arbeidsontwikkeling). Daarnaast is een extra verhoging van € 500.000 opgenomen. Dit als gevolg van de structurele doorwerking van het tekort in 2026 en de nieuwe aanbesteding van huishoudelijke ondersteuning die ingaat in 2027. Ook wordt rekening gehouden met een jaarlijkse volumegroei van € 150.000.

Jeugdhulp
Voor de indexering van de jeugdhulptarieven is een verhoging van bijna € 650.000 opgenomen. Hiervoor is het laatst bekende indexpercentage van het OVA aangehouden. Ook is het budget voor PGB's met € 100.000 verhoogd vanwege een hoger aantal PGB's. Vanaf 1 januari 2027 is de gemeenschappelijk regeling Jeugdhulpregio Drenthe opgericht. Via deze GR wordt de specialistische jeugdhulp ingekocht. Er is € 80.000 extra opgenomen voor de bijdragen aan de GR. Een klein deel bestaat uit een structurele doorwerking van 2026. Het overige deel is een verhoging van de bijdrage door onder andere een groter aandeel in de verdeelsleutel.

Geëscaleerde zorg Jeugd
De indexering van de tarieven jeugdbescherming en jeugdreclassering op basis van het OVA verklaren de verhoging van € 50.000.

Baten
Geëscaleerde zorg Wmo
Vanaf 2027 verwachten we een lager overschot beschermd wonen van € 200.000 op basis van de laatste begroting.

Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Lasten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2028 een voorinvestering opgenomen van € 600.000 voor de bestuursopdracht 'Preventie in het Sociaal domein'. Dit is € 100.000 minder dan in 2027. Vanaf 2029 moet de extra inzet op preventie zorgen voor besparingen. De uitvoering van de Uitvoeringsagenda Jeugd (met dekking uit de reserve) staat vooralsnog alleen in 2026 en 2027 gepland. De lasten zijn daardoor vanaf 2028 bijna € 1,2 miljoen lager.

Begeleid participatie
De gemeentelijke bijdrage aan werkvoorzieningsschap Reestmond varieert iets in de eerste jaren, omdat deze is gebaseerd op de meerjarenraming van Reestmond. De kosten van beschut werk nemen jaarlijks iets toe door een jaarlijkse taakstelling.

Ondersteuning Wmo
Vanwege toename van de doelgroep in de Wmo (volumegroei) is een jaarlijkse verhoging van € 150.000 opgenomen. Hier tegenover staat een compensatie in het gemeentefonds. Vanaf 2028 is er nog een in te vullen stelpost 'Kiezen voor de Toekomst' van € 200.000 opgenomen. Dit gaat om een aandeel in de besparing die we moeten maken op middellange termijn in het Sociaal domein. Vanaf 2029 gaan de uitgaven met € 2 miljoen naar beneden vanwege de voorgenomen plannen van het kabinet om de huishoudelijke hulp te schrappen uit de Wmo.

Jeugdhulp
Vanaf 2028 is er nog een in te vullen stelpost 'Kiezen voor de Toekomst' van € 200.000 opgenomen. Dit gaat om een aandeel in de besparing die we moeten realiseren op middellange termijn in het Sociaal domein.

Baten
Ondersteuning Wmo
Met ingang van 2028 vindt een verhoging van de inkomsten plaats van € 380.000. De eigen bijdrage voor de Wmo die cliënten moeten betalen, wordt misschien vanaf dan weer inkomensafhankelijk.

Jeugdhulp
Vanaf 2028 is een stelpost opgenomen voor invoering van een eigen bijdrage voor jeugdhulp ter hoogte van € 500.000. Deze is opgenomen in afwachting van het definitieve besluit vanuit het rijk hierover.

Programma 3: Onderwijs, cultuur en media

Wat valt er onder dit programma?

		Portefeuille
Onderdelen	Onderwijshuisvesting	Knorren
	Onderwijsbeleid en leerlingenzaken	Knorren
	Kunst, cultuur en media	Annen

Algemeen

Onderwijs en cultuur vormen een belangrijke basis voor de ontwikkeling van inwoners en een sterke samenleving. Wij zorgen voor goed onderwijs, een sterk voorschools aanbod en passende ondersteuning voor kinderen en jongeren en goede schoolgebouwen. Daarnaast stimuleren we een toegankelijk en aantrekkelijk cultureel aanbod voor alle inwoners. Cultuur draagt bij aan persoonlijke ontwikkeling, ontmoeting en een levendige gemeente. In 2027 zetten we het bestaande onderwijs- en cultuurbeleid voort en blijven we investeren in kansrijke ontwikkelmogelijkheden voor jong en oud.

Beleidskaders

Notitie Sociaal domein – van transitie door in transformatie (2017)
Cultuurvisie 'Cultuur is overal en van iedereen’ (2023)
Cultuurnota 'Jong geleerd is oud gedaan' (2024)
Integraal huisvestingsplan primair onderwijs (IHP) (2025-2044)
Verordening voorziening huisvesting onderwijs (2012)
Subsidieregeling 'Peuteropvang en voorschoolse educatie' (2023)
Onderwijsachterstandenbeleid 2027-2030 gemeente Meppel - "Korte lijntjes" (2026)
Verordening leerlingenvervoer als onderdeel van Verordening Sociaal domein (2024)
Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021)
Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025)
Kwaliteitsmanifest (2021)
Beleidsnota ‘Meppeler Erfgoed NU’ (2021)
Archeologische beleidskaart (2023)
Cultuurhistorische inventarisatie en waardenstelling (CHIW) binnenstad & centrumschil, uitbreidingswijken & buitengebied (2014 en 2016)
Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045
Subsidieregeling Amateurkunst (2026)

Onderwijshuisvesting

Wat willen we bereiken?

Gezonde en aantrekkelijke schoolgebouwen

Het is onze taak om te zorgen voor voldoende en goede onderwijshuisvesting. Samen met scholen en andere partners werken we aan goed onderwijs en fijne scholen waar kinderen zich kunnen ontwikkelen. De rijksbijdrage voor onderwijshuisvesting is beperkt en niet in verhouding met de vernieuwingsopgave en wettelijke verplichtingen die we hebben. Samen met schoolbesturen zoeken we naar creatieve en haalbare oplossingen. In het Integraal Huisvestingsprogramma (IHP) hebben we afspraken gemaakt en een planning opgenomen waarin is vastgelegd wanneer een schoolgebouw aan de beurt is voor grootschalige vernieuwing.

Wat gaan we daarvoor doen?

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Wat willen we bereiken?

Alle jeugdigen bezoeken waar mogelijk en passende school en verlaten het onderwijs met een diploma

Onder het beleidsterrein Leerplicht scharen we zowel de 'echte' leerplicht (tot 18 jaar) als de activiteiten van het Doorstroompunt (na 18 jaar). Handhaving op de leerplichtwet doen we zelf via onze leerplichtambtenaren. Het Doorstroompunt is regionaal (zuidwest Drenthe).

Wat gaan we daarvoor doen?

Alle kinderen doorlopen met geen of minimale onderwijsachterstanden de basisschool

We krijgen elk jaar geld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden, de zogenaamde OAB-middelen. Dit zijn geoormerkte middelen (SPUK). Vanaf 2028 worden deze middelen toegekend als een Bijzondere Fonds Uitkering (BFU). De gemeente is wettelijk verplicht om te zorgen voor een aanbod van voorschoolse educatie (VVE). Dit is een programma voor peuters met (risico op) een onderwijsachterstand. Daarnaast mag het geld ook gebruikt worden voor het bestrijden van onderwijsachterstanden bij kinderen in de basisschoolleeftijd. Daarmee stimuleren we kansengelijkheid. Tenslotte ondersteunen of faciliteren we ook projecten vanuit de samenleving die zich richten op kansengelijkheid. Op het moment van schrijven is nog niet bekend welk OAB-bedrag de gemeente Meppel in 2027 ontvangt. Dit wordt normaal gesproken rond eind september bekend gemaakt. Afhankelijk van de hoogte van het bedrag is het mogelijk dat de uitvoering van het onderwijsachterstandenbeleid voor 2027 nog iets wordt aangepast.

Wat gaan we daarvoor doen?

Een goed onderwijsaanbod

We hebben nauwe banden met het onderwijs. Dat gaat vooral om basisonderwijs en voortgezet onderwijs en de kinderopvang. Hier hebben we wettelijke taken, zoals zorgen voor huisvesting, overlegplicht of het faciliteren van voorschoolse educatie. We hebben geen wettelijke taken richting het mbo en hbo, maar werken wel met hen samen rond thema's die breed spelen. We hebben vooral een verbindende rol. Daarnaast heeft de gemeente(raad) specifieke taken en verantwoordelijkheden rond het openbaar onderwijs.

Wat gaan we daarvoor doen?

Kansen voor peuters

In gemeente Meppel bieden we subsidie voor drie doelgroepen peuters:

peuters met een (dreigende) onderwijsachterstand;
peuters wiens ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag;
peuters met een ontwikkelingsvoorsprong.

De eerste groep heeft de meeste aandacht en valt onder het kopje 'Onderwijsachterstanden'.

Leerlingen die het nodig hebben ontvangen een passende vervoersvoorziening

Het leerlingenvervoer bestaat uit verschillende vervoersvoorzieningen. We beoordelen altijd wat voor een leerling de meest zelfstandige vorm van vervoer is. Dit begint met een fietsvergoeding, dan een vergoeding voor openbaar vervoer, openbaar vervoer met begeleider, een kilometervergoeding en tenslotte taxivervoer.

Wat gaan we daarvoor doen?

Onderwijs, kinderopvang en zorg

Onderwijs, kinderopvang en zorg komen vaak bij elkaar. Omdat we te maken hebben met verschillende wetten, hebben we ook te maken met verschillende verantwoordelijkheden. We zijn actief bezig om de samenwerking makkelijker en beter te maken. We onderzoeken nieuwe kansen. Onderwijs werkt steeds meer toe naar inclusief onderwijs. De gemeente zoekt naar passende ondersteuning en laagdrempelige voorzieningen voor jeugdigen die extra hulp nodig hebben. Op dit punt zoekt de gemeente naar gerichte preventie en lichtere of collectieve voorzieningen voor jeugdigen die ondersteuning nodig hebben. Daar vinden we elkaar.

Wat gaan we daarvoor doen?

Kunst, cultuur en media

Wat willen we bereiken?

Cultuur brengt mensen samen

Kunst en cultuur brengen mensen met elkaar in contact. Ze helpen inwoners om mee te doen in de samenleving en zich verbonden te voelen met hun omgeving. Cultuur draagt daarmee bij aan welzijn en een sterke samenleving.

Wat gaan we daarvoor doen?

Kunst en cultuur zijn zichtbaar en beleefbaar

Wij willen dat inwoners en bezoekers kunst, cultuur en erfgoed kunnen beleven. Culturele voorzieningen, activiteiten en erfgoedlocaties bieden ruimte voor ontmoeting, inspiratie en ontspanning. Ze dragen bij aan een aantrekkelijke gemeente om in te wonen en te bezoeken.

Wat gaan we daarvoor doen?

Meer inwoners doen mee aan kunst en cultuur

Wij willen dat alle inwoners kunst en cultuur kunnen beleven en er actief aan kunnen meedoen. Cultuur helpt mensen hun talenten te ontdekken, zich te ontwikkelen en te ontspannen: alleen of samen. Door kinderen al vroeg kennis te laten maken met kunst en cultuur leggen we vroeg de basis voor een leven lang cultuurdeelname.

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Programma 3
Indicator	Eenheid	2022	2023	2024	2025
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)	Relatief verzuim	2,1%	2,3%	2,1%	2,7%
Absoluut verzuim	Absoluut verzuim	3,3	5,1	8,7	9,2
Relatief verzuim	Absoluut verzuim	19	18	19	19
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: DUO/Ingrado

Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Bedragen x €1.000

Exploitatie	Realisatie 2025	Begroting 2026	Primaire begroting 2027 Totaal	Primaire begroting 2028 Totaal	Primaire begroting 2029 Totaal	Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting	4.372	4.638	5.061	5.310	6.064	6.091
Onderwijsbeleid en leerlingzaken	1.745	1.809	1.834	1.834	1.834	1.834
Kunst, cultuur en media	4.341	4.134	4.185	4.914	4.271	5.374
Totaal Onderwijs, cultuur en media	10.457	10.581	11.080	12.059	12.169	13.299
Totaal Lasten	10.457	10.581	11.080	12.059	12.169	13.299
Baten
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting	-400	-408	-415	-421	-421	-389
Onderwijsbeleid en leerlingzaken	-597	-546	-546	-546	-546	-546
Kunst, cultuur en media	-1.266	-888	-714	-1.535	-966	-966
Totaal Onderwijs, cultuur en media	-2.263	-1.842	-1.675	-2.502	-1.933	-1.901
Totaal Baten	-2.263	-1.842	-1.675	-2.502	-1.933	-1.901
Saldo van baten en lasten	8.194	8.739	9.405	9.557	10.236	11.398
Onttrekkingen
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting	-65	-115	-62	-68	-68	-40
Totaal Onderwijs, cultuur en media	-65	-115	-62	-68	-68	-40
Totaal Onttrekkingen	-65	-115	-62	-68	-68	-40
Totaal reserve mutaties	-65	-115	-62	-68	-68	-40
Gerealiseerd resultaat	8.129	8.624	9.343	9.489	10.168	11.358

Begroting 2027 ten opzichte van 2026

Lasten
Onderwijshuisvesting
Vanaf 2027 is voor een periode van drie jaar een huurbedrag van € 38.000 per jaar opgenomen voor tijdelijke uitbreiding van De Akker. Voor indexering van de huur van scholencampus Ezinge is het budget € 42.000 verhoogd. Door investeringen in onderwijs zijn de kapitaallasten hoger vanaf 2027. Dit betreft (tijdelijk) onderwijs in Nieuwveense landen en noodunits voor de Mackayschool.

Kunst, cultuur en media
In 2025 en 2026 is €106.000 ontvangen voor de wettelijke zorgplicht voor de bibliotheek. Dit is doorbetaald aan de bibliotheek. Vanaf 2027 vervallen deze kosten. In 2027 vervalt een budget van bijna € 200.000 voor de Plataan die in 2026 eenmalig was opgenomen voor vervanging van inventaris en een upgrade van de theaterzaal. Er is in 2027 incidenteel extra budget opgenomen voor onderhoud van de toren van Nederlands Hervormde kerk (€ 200.000) en korenmolen De Sterrenberg (€ 20.000). Het resterende verschil wordt veroorzaakt door reguliere prijsstijgingen en een wijziging in toedeling van personele kosten.

Baten
Kunst, cultuur en media
Voor de Plataan was in 2026 eenmalig een budget van bijna € 200.000 opgenomen voor vervanging van inventaris en een upgrade van de theaterzaal. Daar tegenover stonden inkomsten die bij de overname van het beheer ontvangen zijn.

Begroting 2027 en meerjarenperspectief

Lasten
Onderwijshuisvesting
Tot en met 2027 zijn er onderzoeksmiddelen beschikbaar zoals het onderzoeksbudget voor onderwijshuisvesting van €50.000 uit het IHP. Vanaf 2028 is hiervoor niets meer opgenomen. De kapitaallasten zijn hoger door investeringen in onderwijshuisvesting Nieuwveense Landen (vanaf 2028), uitbreiding Greijdanus (vanaf 2028) en de Reestoeverschool (vanaf 2029). Door realisatie van de uitbreiding Greijdanus, vervallen de huurkosten van €85.000 voor noodunits vanaf 2029.

Lasten en baten
Kunst, cultuur en media
De komende jaren stijgen de lasten voor schouwburg Ogterop door de kapitaallasten voor de vernieuwbouw. Ook vinden de voorstelling na het opleveren van de vernieuwbouw weer plaats in Schouwburg Ogterop waardoor de exploitatielasten en baten weer toenemen. Voor de tijdelijke overname van het beheer van de Plataan zijn de lasten en de baten verhoogd tot en met 2028. De subsidie (en doorbetaling daarvan) voor toegang en spreiding van €100.000 aan de bibliotheek vervalt vanaf 2029.

Investeringen

Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)	t/m 2026	2027	2028	2029	2030 e.v.	Totale investering	Begrote inkomsten / bijdrage van derden	Netto-investering	Verwacht jaar van realisatie
Programma 3 - Onderwijs, cultuur en media
Onderwijs
Tijdelijke school Nieuwveense Landen	1.380					1.380	30	1.350	2026
CSG Dingstede	21	178	888	888		1.975		1.975	2029
Greijdanus	765	4.212	527			5.504		5.504	2028
KC CBS De Akker	95					95		95	2026
Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen	1.598	10.783	2.934			15.315		15.315	2027
SBO Reestoeverschool	81	65	518	2.918	2.918	6.500		6.500	2030
KC OBS Commissaris Gaarlandt		117	83	83	5.060	5.343		5.343	2027-2030
KC CBS De Wel		83	83	70	3.936	4.172		4.172	2027-2030
Units tijdelijke huisvesting onderwijs Mackayschool	346					346		346	2026


Subtotaal onderwijs	4.286	15.438	5.033	3.959	11.914	40.630	30	40.600

Cultuur
Ogterop vernieuwbouw	1.101	9.900	11.450	7.749		30.200	1.100	29.100	2027-2029
Ogterop overig	26		26			52		52	2028

Subtotaal cultuur	1.127	9.900	11.476	7.749	-	30.252	1.100	29.152

Totaal programma 3 - Onderwijs, cultuur en media	5.413	25.338	16.509	11.708	11.914	70.882	1.130	69.752

Toelichting

Dingstede
Voor CSG Dingstede is vanuit eerdere jaren € 1.975.000 beschikbaar voor renovatie. De keuze voor renovatie hangt af van het onderzoek naar een mogelijke verhuizing van CSG Dingstede naar onderwijspark Ezinge. Eind 2026 verwachten we de resultaten van dit onderzoek. Daarna leggen we een definitief voorstel voor aan de gemeenteraad.

Greijdanus
Er is een investeringskrediet van € 2,9 miljoen opgenomen voor de uitbreiding van deze school. Voor de permanente uitbreiding is een hoger investeringskrediet van € 5,3 miljoen nodig. De uitbreiding is complexer en de kosten zijn door indexeringen gestegen sinds het eerdere krediet is vastgesteld. Voor de aanschaf van de eerste inrichting van de uitbreiding is een investeringskrediet van € 160.000 beschikbaar.

Via deze begroting wordt het benodigde krediet bijgesteld. De bouw van de uitbreiding start in 2028 en is in 2029 gereed. Tot die tijd zijn noodlokalen nodig.

Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen
Voor de bouw van dit project is een investeringskrediet van € 15,3 miljoen opgenomen in de begroting.

Reestoeverschool
Voor nieuwbouw van de Reestoeverschool is een investeringskrediet opgenomen van € 6,5 miljoen.

KC OBS Commissaris Gaarlandt en KC CBS De Wel
Voor de basisscholen in Nijeveen is nieuwbouw gepland. Vernieuwing van deze scholen is onderdeel van de plannen voor een multifunctioneel centrum (MFC) in Nijeveen. Vanuit de onderwijswetgeving moeten schoolbesturen hiervoor een voorbereidingskrediet krijgen. Daarom is voor beide scholen een voorbereidingskrediet opgenomen in deze begroting. Voor het bouwen van de kindcentra is voor 2030 totaal bijna € 9 miljoen opgenomen.

Ogterop
De start van de bouw liep vertraging op door tegenvallende aanbestedingsresultaten en besluitvorming die daarop volgde. In 2027 gaan we verder met de sloop en beginnen we met de vernieuwbouw van Schouwburg Ogterop. Volgens planning is de oplevering van het gebouw eind 2028. De investeringen in 2029 betreffen onder andere de theater technische aanpassingen.