Paragraaf lokale heffingen

In deze paragraaf geven we informatie over de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen uit verschillende programma’s. Op hoofdlijnen geven we een overzicht van de diverse heffingen. Ook besteden we aandacht aan de begrote inkomsten en het beleid voor die heffingen. Verder ziet u de lokale lastendruk ten opzichte van naburige gemeenten en andere Drentse gemeenten. Ook leest u over het kwijtscheldingsbeleid. 

Voor 2027 hebben we een aantal lokale heffingen verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,1% volgens de vastgestelde perspectiefnota. De rioolheffing, afvalstoffenheffing en de lijkbezorgingsrechten zijn hierop een uitzondering. Voor de riool- en afvalstoffenheffing geldt 100% kostendekkendheid. Voorstel is het tarief van de afvalstoffenheffing voor 2027 daarom te verhogen met € 17,00 per huishouden en de rioolheffing met € 8,00 per huishouden. In deze paragraaf geven we een toelichting. De lijkbezorgingsrechten zijn gelijk gebleven aan 2026. 

Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ)
De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de Wet WOZ. Veel Nederlanders waarderen en benutten de mogelijkheid om via www.woz-waardeloket.nl de WOZ-waarden van andere woningen te bekijken. 

Invordering
Na het versturen van een aanslag begint het proces om de belastingen te innen. Hierbij besteden we ook aandacht aan de menselijke maat bij belastingschuldigen die moeite hebben met betalen. Denk hierbij aan het eerst versturen van een kosteloze betalingsherinnering, maatwerkoplossingen (bijvoorbeeld een passende betalingsregeling) en informatie geven over kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Bovendien verwijzen we hen naar onze consulent geldzorgen voor aanvullende ondersteuning.

Invoering andere belastingsoort
Met de inwerkingtreding van artikel 221a van de Gemeentewet (op 4 juni 2026), beschikken gemeenten over de bevoegdheid om een leegstandbelasting in te voeren voor woningen die langer dan twaalf maanden leegstaan. Deze belasting vormt een aanvullend instrument om langdurige leegstand tegen te gaan en eigenaren te stimuleren leegstaande woningen weer in gebruik te nemen.  

Gemeenten zijn beperkt in de belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de Gemeentewet. We maken onderscheid tussen ongebonden en gebonden heffingen.

Ongebonden heffingen
De ongebonden heffingen in Meppel zijn:

• Onroerende zaakbelasting
• Parkeerbelasting
• Precariobelasting

De opbrengsten van de ongebonden belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen en zijn vrij te besteden. Ongebonden belastingen die Meppel niet heft zijn roerende zaakbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting.

De OZB zijn veruit de belangrijkste gemeentelijke belastingen. Er zijn drie belastingsoorten:
1. een belasting geheven van eigenaren van woningen;
2. een belasting geheven van eigenaren van niet-woningen;
3. een belasting geheven van gebruikers van niet-woningen.

De raming van de OZB is voor 2027 ten opzichte van 2026 verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,1% en een autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw.

De heffingsgrondslag van de OZB is gebaseerd op de waarde zoals vastgesteld in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (wet WOZ). Het OZB-bedrag berekenen we op basis van een percentage (het tarief) van de WOZ-waarde.

In de gemeente Meppel gebruiken we parkeertarieven om de kosten voor parkeervoorzieningen te dekken en om het parkeren binnen de gemeente te reguleren. Meppel heft parkeergelden bij parkeermeters en -automaten en via parkeervergunningen. Bij parkeergarage Keyserstroom, parkeergarage Kromme Elleboog en het parkeerterrein achter het gemeentehuis innen we parkeergelden achteraf. 

De tabel hieronder laat zien wat de tarieven zijn van onze gemeente in relatie tot de 2 omliggende gemeenten Hoogeveen en Zwolle voor de jaren 2026 en 2025. Voor Meppel zijn de tarieven voor 2027 toegevoegd. Van de andere 2 gemeenten zijn die nog niet bekend.

Precariobelasting is een belasting voor personen of bedrijven die voorwerpen hebben op, onder of boven openbare gemeentegrond die bestemd is voor de openbare dienst. Openbare gemeentegrond is grond waarvan de gemeente eigenaar is, die bestemd is voor algemeen gebruik en waarbij iedereen belang kan hebben. Denk hierbij aan de openbare weg, de stoep, plantsoenen, parken en gemeentelijk water. Voor terrassen of vaste standplaatsen wordt bijvoorbeeld precariobelasting geheven. 

Gebonden heffingen
De gebonden heffingen in Meppel zijn:

• Rioolheffing
• Afvalstoffenheffing/reinigingsrechten
• Naheffingsaanslagen parkeren
• Havengelden
• Lijkbezorgingsrechten
• Marktgelden
• Leges

De opbrengst van de gebonden heffingen is niet vrij besteedbaar. De bedoeling van gebonden heffingen is dat ze voldoende opbrengen om de kosten te dekken van de gemeentelijke dienst waarvoor ze worden geheven (100% kostendekkendheid). De kosten voor het verlenen van de diensten bestaat uit directe en indirecte kosten. In de begroting 2025 hadden we al aangegeven dat we bij de verdeling van de indirecte kosten meer moeten toerekenen aan de gemeentelijke gebonden heffingen dan we in eerdere jaren deden. Dit op grond van verplichte begrotingsrichtlijnen. Het verhoogt de kosten van de gemeentelijke dienst. Een hogere kostprijs leidt tot een lagere kostendekkendheid als het tarief niet evenredig wordt verhoogd.

Bij het bepalen van de kostprijs maken we gebruik van omslagrente. De omslagrente is het interne rentepercentage dat wordt doorberekend aan investeringen en uiteindelijk dus aan de bijbehorende heffingen. Voor 2027 is dat 1,5% (zie ook paragraaf financiering).

Rioolheffing is een belasting voor huishoudens en bedrijven die we heffen om het beheer en het behoud van de riolering te bekostigen. Een goed rioolstelsel is van belang voor de volksgezondheid en het milieu. Uit de inkomsten van de rioolheffing betaalt de gemeente ook de maatregelen die we moeten nemen om hemelwater (regenwater) te verwerken en grondwater op peil te houden. We brengen in onze gemeente een vast bedrag in rekening aan de gebruiker van een perceel van waaruit water direct of indirect naar de gemeentelijke riolering gaat. 

Afvalstoffenheffing heffen we bij alle huishoudens. Met deze inkomsten halen we het huisvuil op, voeren we het af en wordt het verwerkt. Afvalstoffenheffing is verschuldigd vanaf het moment dat een woning in gebruik is genomen. Het maakt daarbij niet uit of mensen wel of geen afval aanbieden.

Reinigingsrecht heffen we voor de afvoer van bedrijfsafval en mogen we alleen in rekening brengen als we ook daadwerkelijk een dienst leveren.

Het tarief afvalstoffenheffing voor 2027 verhogen we ten opzichte van 2026 met € 17,00 en komt daarmee op € 259,00 per huishouden. We zetten daarmee de lijn die in 2025 is ingezet om het tarief tot en met 2029 stapsgewijs te verhogen naar 100% kostendekkendheid door. Met deze verhoging komt het dekkingspercentage in 2027 op 94%. Het tekort op de afvalstoffenheffing komt ten laste van de algemene middelen. 

Een naheffingsaanslag parkeerbelastingen leggen we op als een auto op een terrein met een betaalautomaat of bij een parkeermeter staat waarvoor niet is betaald of wanneer de parkeertijd voorbij is. Vanaf 1 januari 2027 is het maximumbedrag dat we voor een naheffingsaanslag in rekening mogen brengen € 84,30. 

Onder de naam ‘havengeld’ heffen we een recht voor het gebruik van de haven met een vaartuig. De kosten van door de gemeente verstrekte diensten in de haven dekken we deels uit de opbrengst havengeld. Hierbij maken we onderscheid in beroepsvaart en pleziervaart. De havengelden zijn verhoogd met de index van 2,1%.  

Leges worden geheven voor het verrichten van diensten die in het individuele belang van de aanvrager zijn. Dat geldt bijvoorbeeld voor de aanvraag van een reisdocument, rijbewijs of omgevingsvergunning. De gemeente hanteert bij de vaststelling van de legestarieven het uitgangspunt van maximaal kostendekkendheid op verordeningsniveau. Er kunnen verschillen in kostendekkendheid tussen afzonderlijke producten en diensten ontstaan. Voor deze verschillen is kruissubsidiëring mogelijk. Zolang het totaal van de geraamde opbrengsten van de legesverordening niet hoger is dan de totale geraamde kosten.

Lijkbezorgingsrechten heffen we voor het gebruik van de begraafplaats en voor diensten die de gemeente levert die verband houden met een begrafenis of de begraafplaats. Met de opbrengst onderhouden we de begraafplaats. Het dekkingspercentage bedraagt 39%. 

Marktgelden is een belasting die we heffen voor het innemen van een plaats op een markt. De tarieven mogen niet meer dan kostendekkend zijn. Het dekkingspercentage bedraagt 21%.

In de tabel hieronder zijn de geraamde opbrengsten voor 2027 vergeleken met de raming van 2026 en de werkelijke opbrengst over 2025.

De gemeente heeft op basis van de wet de keuze gemaakt om voor een aantal belastingen volledige of gedeeltelijke kwijtschelding te verlenen wanneer iemand een belastingaanslag (deels) niet kan betalen. Dat is geregeld in de belastingverordeningen. Het beleid hiervoor is vastgelegd in de Leidraad Invordering, waarbij de criteria zijn afgeleid van de landelijke regelgeving. 

Bij de behandeling van een kwijtscheldingsverzoek toetsen we het inkomen en het vermogen. De normen voor kwijtschelding zijn landelijk vastgesteld. Als iemand geen betalingscapaciteit of vermogen heeft, dan kunnen we afvalstoffen- en rioolheffing kwijtschelden. Soms wordt ook de OZB kwijtgescholden. 

Bij de bepaling van kwijtschelding houden we rekening met een kwijtscheldingsnorm van 100% voor de kosten van levensonderhoud. We maken bewust de keuze om geen lager tarief (90% of 95%) toe te passen zodat we de ruimst mogelijke kwijtschelding verlenen. Ook ondernemers die een zelfstandig bedrijf of beroep uitoefenen, kunnen voor hun privébelastingen in aanmerking komen voor kwijtschelding.

Belastingschuldigen die in het voorgaande jaar kwijtschelding hebben ontvangen, toetsen we automatisch voor het komende belastingjaar. Als hun situatie op het gebied van bijvoorbeeld vermogen en inkomen ongewijzigd is gebleven, verlenen we automatisch kwijtschelding. Deze groep hoeft dus geen nieuw verzoek in te dienen. De gemeente neemt hierin een proactieve rol door, met toestemming van de belastingplichtigen, gegevens te laten toetsen bij het Inlichtingenbureau. Het Inlichtingenbureau, opgericht in 2001 door het ministerie van SZW en de VNG), maakt de uitwisseling van (persoons)gegevens tussen gemeenten en overheidsinstanties eenvoudiger. 

In onderstaande tabel staan de bedragen die in 2025, 2026 en 2027 naar verwachting met kwijtschelding zijn gemoeid.

In de volgende tabel geven we een overzicht van de woonlasten van alle Drentse - en naburige gemeenten voor 2026. Een aantal gemeenten kent tariefdifferentiatie voor afvalstoffenheffing of rioolheffing.

Deze woonlasten komen uit de 'Atlas van lokale lasten' van Coelo. Dit is het kennisinstituut op het gebied van lokale en regionale lasten.