Onder dit thema komen vier onderwerpen aan de orde:
- Bestuur
- Openbare orde en veiligheid
- Brandweerzorg en crisisbeheersing
- Dienstverlening
Onder dit thema komen vier onderwerpen aan de orde:
Bestuur
De gemeenteraad heeft twee extra zetels door het groeiend aantal inwoners van gemeente Meppel. In maart 2026 konden inwoners stemmen voor de gemeenteraadsverkiezing. De partijen Sterk Meppel, VVD en CDA zijn een coalitie aangegaan en legden de ambitie vast in het coalitieakkoord 'Groot denken, samen doen': bouwen aan een bloeiende, bereikbare en betrokken gemeente, waarin het goed wonen, werken en leven is.
Dienstverlening
Vertrouwen in de overheid groeit wanneer we onze dienstverlening op orde hebben. Daarom zijn we duidelijk in onze communicatie. We gaan in de schoenen staan van de inwoners: hoe willen we zelf graag benaderd worden? We delen informatie steeds meer proactief met onze inwoners. We maken gebruik van nieuwe technische mogelijkheden. Daarbij houden we de verscheidenheid van onze inwoners voor ogen.
Openbare orde en Veiligheid
De samenleving staat niet stil. Dat zien we in mooie ontwikkelingen. We zien het ook in de schaduwzijde ervan: openbare orde en veiligheid zijn nooit vanzelfsprekend. Aan de ene kant zien we inwoners die naar elkaar omzien. Die elkaar aanspreken. Die het melden als er overlast en onveiligheid is. Tegelijk is er sprake van toenemende tegenstellingen, in het groot en in het klein. De onderlinge verdraagzaamheid neemt af. Opvattingen lijken radicaler te worden, soms onder invloed van wat er in de wereld gebeurt. Incidenteel gebeuren er in Meppel incidenten die je misschien alleen in een grote stad zou verwachten. Deze incidenten hebben veelal een grote impact op onze lokale samenleving en vragen van ons veel aandacht en inzet. Meppel is relatief veilig. Dit laten de resultaten van de laatste veiligheidsmonitor ook zien, maar grootstedelijke problematiek is Meppel helaas niet vreemd. Het is voor het gemeentebestuur van Meppel een fundamentele opgave om onze democratische samenleving op gemeentelijk niveau te beschermen. Waar we dat kunnen, maken we de samenleving veiliger, verdraagzamer en weerbaarder. En daardoor prettiger om te wonen, te werken en te leven.
We zien veranderingen in vormen van criminaliteit. Er is bijvoorbeeld een verschuiving naar meer online criminaliteit. Ook is het allang niet meer 'de grote stad' waar zwaardere criminaliteit voorkomt. We blijven daarom werken aan de aanpak van cybercriminaliteit, ondermijning, leefbaarheid en aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we samen met onze (interne) partners, maatschappelijke (zorg) organisaties, politie, brandweer en het Openbaar Ministerie.
Ondermijning
De laatste jaren maakt de georganiseerde criminaliteit (de onderwereld) in toenemende mate gebruik van diensten uit de ‘bovenwereld’. Deze verwevenheid van boven- en onderwereld ondermijnt onze samenleving en rechtsstaat. Daarom investeren we in het voorkomen en bestrijden van ondermijning. We nemen actief deel aan de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO). We zetten in op het tegengaan van thema’s als zorgfraude, zorgcriminaliteit en aanwas van jongeren in de criminaliteit.
Organisatie
De gemeentelijke organisatie staat midden in de samenleving. Binnen die samenleving zijn veranderingen aan de orde van de dag. Het is nodig om voortdurend om te gaan met veranderingen. Ook is blijvende aandacht nodig op het voorbereiden en uitvoeren van politieke besluiten. Schaarste op de arbeidsmarkt en snelle digitale ontwikkelingen maken daarvan een spannende opgave. Veel gaat al goed. Het gemeentebestuur is daarom trots en zuinig op de medewerkers. Zie voor de ambtelijke organisatie verder in de paragraaf bedrijfsvoering.
| Portefeuille | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Onderdelen | Bestuur | Maathuis | |||
| Openbare orde en veiligheid | Maathuis | ||||
| Brandweerzorg en crisisbeheersing | Maathuis | ||||
| Dienstverlening | Maathuis | ||||
In dit programma gaat het over het bestuur (de gemeenteraad, het college van B&W en de burgemeester), over veiligheid in de breedste zin van het woord en over hoe we onze inwoners ontvangen en ondersteunen.
Beleidskaders dienstverlening:
Beleidskaders Openbare Orde en Veiligheid:
Beleidskaders Handhaving:
De uitbreiding van de raad naar 25 leden en de ingebruikname van een nieuwe commissiezaal vragen om vernieuwing van de technische ondersteuning. De huidige installaties zijn afgeschreven en vertonen steeds vaker storingen en problemen.
We werken samen met onze partners aan een veilige leefomgeving. De gemeente voert regie op veiligheid, maar de verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving delen we met inwoners, veiligheidspartners, ondernemers en bezoekers.
We willen ondermijning en criminele beïnvloeding geen kans geven in Meppel. We gaan verder met de uitvoering van het uitvoeringsplan ondermijning. Daarbij richten we ons op drie pijlers:
Als een ramp of crisis in Drenthe zich voordoet, moeten we die zo goed mogelijk aanpakken. Zo voorkomen of beperken we schade en onrust zoveel mogelijk. De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zorgt ervoor dat hulpdiensten, overheden en andere betrokkenen goed samenwerken tijdens een crisis. Afhankelijk van de situatie geeft de VRD advies, ondersteuning of coördinatie, of een combinatie hiervan. Bij medische hulp coördineert de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen Drenthe de zorg. Brandweer Drenthe zorgt voor brandbestrijding tijdens rampen en crisissituaties. In de paragraaf Verbonden partijen staat beschreven hoe de Veiligheidsregio in opdracht van alle deelnemende partijen dit organiseert.
Inwoners van gemeente Meppel ervaren de dienstverlening van de gemeente als duidelijk, betrouwbaar en inwonergericht. Om dit te bereiken maken we strategische keuzes voor de inzet, het gebruik en de inrichting van kanalen zodat de dienstverlening zo passend mogelijk wordt georganiseerd.
Met de komst van een track-and-trace systeem kunnen inwoners digitaal de voortgang van hun aanvraag inzien. Hierdoor ervaren inwoners gemeente Meppel als duidelijk, betrouwbaar en inwonergericht.
We optimaliseren dienstverleningsprocessen om inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties sneller, eenvoudiger en beter van dienst te zijn. Beschikbare middelen worden op deze manier zo efficiënt mogelijk ingezet.
Er komt een nieuwe telefoniecentrale. Hiermee maken we onze telefonische dienstverlening beter. We willen dat inwoners onze telefonische dienstverlening als professioneel en inwonergericht ervaren.
In 2027 zijn alle bestanden op www.meppel.nl volledig digitaal toegankelijk.
De Wet Digitale Overheid (WDO) verplicht overheidsorganisaties om de eigen websites en apps toegankelijk te maken voor iedereen. Dit geldt ook voor documenten die staan gepubliceerd op die websites.
We willen dat alle inwoners van gemeente Meppel onze dienstverlening als duidelijk, betrouwbaar en inwonergericht ervaren.
| Programma 7 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Indicator | Eenheid | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 |
| Misdrijven - Geweldsmisdrijven | per 1.000 inwoners | 4,3 | 3,6 | 4,0 | 4,8 | |
| Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) | per 1.000 inwoners | 6,6 | 6,2 | 4,5 | 4,5 | |
| Misdrijven - Diefstallen uit woning | per 1.000 inwoners | 3,9 | 0,7 | 1,0 | 1,7 | |
| Misdrijven - Winkeldiefstallen | per 1.000 inwoners | 2,0 | 2,3 | 1,7 | 1,7 | |
| Verwijzingen Halt | per 1.000 jongeren | 6,0 | 9,0 | 11,0 | 5,0 | |
| Demografische druk | % | 74,7% | 74,0% | 74,0% | 73,9% | 73,0% |
| Bron: www.waarstaatjegemeente.nl | ||||||
| Ontleend aan: CBS-Criminaliteit, CBS-Diefstallen | ||||||
| Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten |
| Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primaire begroting 2027 Totaal | Primaire begroting 2028 Totaal | Primaire begroting 2029 Totaal | Primaire begroting 2030 Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasten | |||||||
| Bestuur, dienstverlening en veiligheid | |||||||
| Bestuur | 2.893 | 2.009 | 2.115 | 2.108 | 2.108 | 2.108 | |
| Openbare orde en veiligheid | 1.578 | 1.579 | 2.157 | 2.169 | 2.169 | 2.168 | |
| Brandweerzorg en crisisbeheersing | 2.169 | 2.188 | 2.455 | 2.465 | 2.449 | 2.447 | |
| Dienstverlening | 3.144 | 3.068 | 2.877 | 2.697 | 2.791 | 2.625 | |
| Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid | 9.783 | 8.844 | 9.605 | 9.439 | 9.516 | 9.348 | |
| Totaal Lasten | 9.783 | 8.844 | 9.605 | 9.439 | 9.516 | 9.348 | |
| Baten | |||||||
| Bestuur, dienstverlening en veiligheid | |||||||
| Bestuur | 0 | -1 | -1 | -1 | -1 | -1 | |
| Openbare orde en veiligheid | -10 | -31 | -20 | -20 | -20 | -20 | |
| Brandweerzorg en crisisbeheersing | -3 | -5 | -5 | -5 | -5 | -5 | |
| Dienstverlening | -910 | -879 | -894 | -812 | -564 | -490 | |
| Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid | -923 | -915 | -920 | -838 | -590 | -516 | |
| Totaal Baten | -923 | -915 | -920 | -838 | -590 | -516 | |
| Saldo van baten en lasten | 8.860 | 7.929 | 8.685 | 8.601 | 8.926 | 8.833 | |
| Onttrekkingen | |||||||
| Bestuur, dienstverlening en veiligheid | |||||||
| Bestuur | -35 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Dienstverlening | -145 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid | -180 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal Onttrekkingen | -180 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal reserve mutaties | -180 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Gerealiseerd resultaat | 8.680 | 7.929 | 8.685 | 8.601 | 8.926 | 8.833 | |
Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten
Openbare orde en Veiligheid
De personeelskosten voor Veiligheid vielen eerder onder het team Bestuur en Organisatie en maakten daardoor deel uit van de overhead. Omdat deze kosten betrekking hebben op openbare orden en veiligheid, zijn ze overgeheveld naar dit programma. Dit verklaart de stijging op dit onderdeel.
Brandweerzorg en crisisbeheersing
De bijdrage aan de VRD is verhoogd met € 241.000 volgens de begroting.
Dienstverlening
In 2026 is incidenteel € 200.000 aan middelen toegekend voor het begrijpelijker en toegankelijk maken van de brieven.
Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Baten
Dienstverlening
Door de langere geldigheidsduur van reisdocumenten hebben gemeenten de afgelopen jaren meer aanvragen ontvangen. Vanaf 2028 daalt het aantal aanvragen weer naar het normale niveau.
| Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) | t/m 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e.v. | Totale investering | Begrote inkomsten / bijdrage van derden | Netto-investering | Verwacht jaar van realisatie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid | |||||||||
| Wagenpark handhaving | 90 | 50 | 140 | 140 | cf. jaarplanning | ||||
| Brandweerkazerne | 124 | 31 | 155 | 155 | 2026 | ||||
| Plaatsen verzinkbare toiletzuilen | 220 | 220 | 220 | 2027 | |||||
| Cameratoezicht | 190 | 190 | 190 | 2026 | |||||
| Totaal programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid | 404 | 301 | - | - | - | 705 | - | 705 |
Toelichting
Vanuit het wagenparkbeheer is voor 2027 de vervanging van een auto voor de handhaving begroot.
Voor de brandweerkazerne is een investering begroot voor het herstel van wanden, vloeren en kozijnen. De werkzaamheden zijn gestart in 2026 en worden in 2027 afgerond.
| Portefeuille | ||
|---|---|---|
| Onderdelen | Treasury | Knorren |
| Algemene uitkering Gemeentefonds | Knorren | |
| Belastingen en invordering | Knorren | |
| Onvoorziene uitgaven | Knorren | |
| Heffing Vennootschapsbelasting | Knorren | |
| Overige baten en lasten | Knorren | |
Dit overzicht gaat onder meer over de algemene dekkingsmiddelen. Het kenmerk van deze dekkingsmiddelen is dat ze vrij besteedbaar zijn. Ze zijn dus niet aan een bepaald programma gebonden. Hier verantwoorden we de gemeentefondsuitkering, de gemeentelijke belastingen, dividend en het saldo op de financieringsfunctie (zoals rente voor- en nadelen). De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s 1 tot en met 7. Daarnaast staat hier de verplichte post onvoorzien.
Beleidskader
Treasury
We ontvangen winstuitkeringen (dividenden) omdat we aandelen hebben van de Bank van Nederlandse Gemeenten (BNG), Rendo, Enexis en Wadinko. Het gaat totaal om ruim € 0,6 miljoen. Meer informatie daarover staat in de paragraaf Verbonden partijen. Onder dit onderdeel staat verder het renteresultaat. Het renteresultaat is het saldo van te betalen en te ontvangen rente en interne rentetoerekening aan de verschillende investeringen.
Algemene uitkering Gemeentefonds
Gemeenten ontvangen geld van het rijk uit het gemeentefonds om hun taken uit te voeren. Het is de grootste inkomstenpost voor elke gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Uiteraard wel binnen de regels van de wet. Een groot deel van het geld uit het gemeentefonds keert het rijk uit in de vorm van een Algemene uitkering. Daarnaast zijn er nog integratie- en decentralisatie-uitkeringen (12%). Een decentralisatie-uitkering is tijdelijk voor een bepaald aantal jaren. Een integratie-uitkering is ingesteld met de bedoeling dat het op korte termijn overgaat naar de Algemene uitkering. Voor de Wet sociale werkvoorziening (WSW) bijvoorbeeld ontvangen de gemeenten nu nog een integratie-uitkering.
Gemeenten ontvangen normaal gesproken op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkering. De meicirculaire is de vertaling van de Voorjaarsnota van het rijk, de septembercirculaire is gebaseerd op de Miljoenennota en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar af. De raming van de gemeentefondsuitkering voor de jaren 2027-2030 is in deze programmabegroting bepaald op basis van de meicirculaire 2026.
Groei door compensatie lonen en prijzen
De jaarlijkse groei van het gemeentefonds - oftewel de compensatie voor lonen en prijzen - is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De compensatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Het volumedeel kan ingezet worden om de hogere kosten op te vangen die samenhangen met de groei van de bevolking, met kwaliteitsverbeteringen en beleidsintensiveringen. Het prijsdeel kan worden gebruikt om de kosten van loon- en prijsontwikkelingen op te vangen. Helaas is de werkelijke kostenstijging van lonen en prijzen vaak hoger dan de compensatie op basis van het bbp die gemeenten ontvangen via het gemeentefonds.
Wat brengt de Meicirculaire 2026
Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo
De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2028. De geplande uitname uit het gemeentefonds in 2027 wordt daardoor in deze circulaire teruggedraaid en gaat pas vanaf 2028 in. Deze maatregel is voor Meppel budgetneutraal, want daarmee vervallen in onze gemeentebegroting ook de geraamde inkomsten voor 2027.
Korting op de huishoudelijke hulp
De huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo wordt met ingang van 1 januari 2029 geschrapt. Inwoners die de huishoudelijke hulp zelf kunnen betalen of regelen, zouden dat zelf moeten doen. Voor mensen die niet zelf hulp kunnen regelen blijft de gemeente een vorm van hulp bieden via een zogenoemd vangnet.
De maatregelen betekenen dat iedere gemeente met ingang van 2029 wordt gekort op de gemeentefondsuitkering. Voor Meppel is die korting ongeveer € 2 miljoen. We gaan er nu in deze begroting vanuit dat deze maatregel budgettair neutraal verloopt door een verlaging van de gemeentelijke uitgaven van € 2 miljoen vanaf het jaar van het schrappen van de huishoudelijke hulp.
Andere verdeling van de 'landelijke pot' onder de gemeenten
Vanaf 2023 is er een nieuwe verdeling van de middelen uit het gemeentefonds, met de bedoeling dat deze meer aansluit bij de kostenstructuur van gemeenten. Dat zorgde voor herverdeeleffecten die voor alle gemeenten tot nu toe zijn afgetopt tot een vast bedrag per inwoner. De herverdeling leverde voor Meppel als nadeelgemeente een korting op van ongeveer € 56,00 per inwoner. Die wordt stapsgewijs ingevoerd. De meicirculaire geeft nu aan dat er voorlopig geen vervolgstappen worden gezet. Het ministerie van BZK doet eerst verder onderzoek. De verdere inbedding van de herverdeling schuift op tot in ieder geval 1 januari 2029. Het ingroeipad voor de jaren 2027 en 2028 wordt bevroren op het niveau van 2026. De stapsgewijze invoering van de verdere herverdeling is uitgesteld. Dat levert voor Meppel als nadeelgemeente een voordeel op in 2027 en 2028. Voor 2029 en 2030 hebben we rekening gehouden met het vervolg van het ingroeipad, zodat de herverdeling in 2031 volledig is ingevoerd.
| Gemeentefondsuitkering | ||||
|---|---|---|---|---|
| (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
| Gemeentefonds op basis van meicirculaire 2026 | 102.800 | 97.400 | 95.816 | 97.263 |
| Verwacht effect landelijke herverdeling | -516 | -863 | ||
| Totaal | 102.800 | 97.400 | 95.300 | 96.400 |
Gemeentelijke belastingen
In de paragraaf Lokale heffingen staat de informatie over de verschillende gemeentelijke belastingen en overige heffingen bij elkaar. De onroerendezaakbelastingen (OZB) levert het meeste belastinggeld op. In dit overzicht staat ook de raming van de OZB en de precariobelasting. De overige heffingen staan in de programma’s. De raming van de opbrengst OZB verhogen we vanaf 2027 met een inflatiecorrectie van 2,1%. Dit doen wij volgens de uitgangspunten van de perspectiefnota 2027-2030. Daarnaast staan hier de kosten van de waardebepaling van de onroerende zaken (wet WOZ).
Onvoorziene uitgaven
De post onvoorziene uitgaven is € 50.000. Hiermee vangen we incidentele uitgaven op die voldoen aan de criteria: Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar.
Heffing VPB
De vennootschapsbelasting die wordt betaald is begroot op basis van de verwachte resultaten van de grondexploitaties. We hebben jaarlijks € 41.000 opgenomen.
Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' zijn keuzes gemaakt die bestaan uit een combinatie van investeringen en besparingen. Eén van de onderdelen is het vrijmaken van middelen voor nieuw beleid vanaf 2028. Daartegenover staat een inkomstenverhoging voor 2028 en 2029. In de bijlage staat de voortgang van het hele traject 'Kiezen voor de Toekomst' (middellange en lange termijn) weergegeven.
| Indicator | Eenheid | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden | € | 752 | 761 | 822 | 851 | 869 | |
| Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden | € | 752 | 761 | 822 | 851 | 869 | |
| Gemiddelde WOZ-waarde | x € 1.000 | 249 | 289 | 298 | 310 | 347 | |
| Bron: www.waarstaatjegemeente.nl | * = voorlopig data | ||||||
| Ontleend aan: CBS-Bevolkingstratistiek, COELO, Basisregistraties adressen en gebouwen, CBS-Statistiek Waarde Onroerende Zaken | |||||||
| Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten | |||||||
| Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primaire begroting 2027 Totaal | Primaire begroting 2028 Totaal | Primaire begroting 2029 Totaal | Primaire begroting 2030 Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasten | |||||||
| Algemene dekkingsmiddelen | |||||||
| Treasury | 777 | 628 | 56 | 0 | -357 | -670 | |
| Belastingen en invordering | 691 | 645 | 580 | 580 | 580 | 580 | |
| Onvoorziene uitgaven | 0 | 25 | 50 | 50 | 50 | 50 | |
| Heffing Vennootschapsbelasting | 0 | 41 | 42 | 42 | 42 | 42 | |
| Overige baten en lasten | 223 | 1.053 | 1.269 | 702 | 891 | 3.106 | |
| Totaal Algemene dekkingsmiddelen | 1.692 | 2.393 | 1.998 | 1.374 | 1.206 | 3.108 | |
| Totaal Lasten | 1.692 | 2.393 | 1.998 | 1.374 | 1.206 | 3.108 | |
| Baten | |||||||
| Algemene dekkingsmiddelen | |||||||
| Treasury | -1.885 | -1.319 | -782 | -765 | -747 | -732 | |
| Algemene uitkering Gemeentefonds | -98.216 | -98.215 | -102.780 | -97.419 | -95.333 | -96.379 | |
| Belastingen en invordering | -12.190 | -12.510 | -12.869 | -12.969 | -13.069 | -13.169 | |
| Overige baten en lasten | -75 | -75 | -77 | -1.077 | -2.077 | -2.077 | |
| Totaal Algemene dekkingsmiddelen | -112.366 | -112.119 | -116.508 | -112.230 | -111.226 | -112.357 | |
| Totaal Baten | -112.366 | -112.119 | -116.508 | -112.230 | -111.226 | -112.357 | |
| Saldo van baten en lasten | -110.675 | -109.726 | -114.511 | -110.856 | -110.020 | -109.249 | |
| Stortingen | |||||||
| Algemene dekkingsmiddelen | |||||||
| Belastingen en invordering | 228 | 240 | 240 | 240 | 240 | 240 | |
| Overige baten en lasten | 4.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal Algemene dekkingsmiddelen | 4.228 | 240 | 240 | 240 | 240 | 240 | |
| Totaal Stortingen | 4.228 | 240 | 240 | 240 | 240 | 240 | |
| Totaal reserve mutaties | 4.228 | 240 | 240 | 240 | 240 | 240 | |
| Gerealiseerd resultaat | -106.447 | -109.486 | -114.270 | -110.615 | -109.780 | -109.009 | |
Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten en baten
Treasury
Hier wordt de rente die we betalen en de doorbelasting van de rente naar de programma's verantwoord. In 2026 zijn de programma's belast met 1%. In deze begroting is dat percentage voor de jaren 2027-2030 bijgesteld naar 1,5%. Het verschil bij de baten wordt vooral veroorzaakt door renteontvangsten die wij in 2026 verwachten via schatkistbankieren. Dit komt door de positieve rekeningresultaten in de afgelopen jaren en voorschotbedragen die we al hebben ontvangen voor subsidies.
Baten
Gemeentefonds
De hogere gemeentefondsuitkering van 2027 ten opzichte van 2026 komt doordat de raming uit 2026 is gebaseerd op de bestuursrapportage 2026. Dat is hierboven in de tabel weergegeven. De meicirculaire 2026 is daar niet in verwerkt. In de financiële tussenrapportage die dit najaar verschijnt, is de geraamde gemeentefondsuitkering voor 2026 naar boven bijgesteld. Voor de raming 2027-2030 in deze begroting is de meicirculaire 2026 wel de basis.
Verder geeft de groei van het gemeentefonds met ingang van 2027 door de compensatie voor loon- en prijsstijgingen een verschil. Die compensatie is gebaseerd op het bbp. Voor Meppel bedraagt de compensatie voor lonen en prijzen ongeveer € 3 miljoen (inclusief € 0,7 miljoen voor de WSW).
Belastingen en invordering
De indexering van de opbrengst OZB van 2,1% en de areaaluitbreiding met ingang van 2027 geven een verschil tussen beide jaren.
Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Lasten
Treasury
Hier wordt het renteresultaat geboekt. Dat is het verschil tussen de rente die we doorrekenen aan de programma's en de rente die we naar verwachting moeten betalen.
Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is voor 2028 € 0,5 miljoen en vanaf 2029 € 1 miljoen opgenomen voor nieuw beleid.
Baten
Gemeentefonds
De omvang van het gemeentefonds loopt vanaf 2028 af. Voor 2026 en 2027 hebben we incidentele middelen ontvangen om de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd te verzachten. De commissie Van Ark doet begin 2027 een uitspraak over de jaren vanaf 2028. Verder ontstaat er een verschil door de extra middelen voor de inzet van personeel voor het klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2027 ontvangen we daarvoor ongeveer € 2,1 miljoen. Voor de jaren na 2027 heeft nog geen uitkering van de CDOKE-gelden plaatsgevonden. Vanaf 2029 houden we in de raming van het gemeentefonds verder rekening met een korting die in de loop van de jaren geleidelijk oploopt. Dit komt door de landelijke herverdeling (zie hierboven).
Belastingen en invordering
Door uitbreiding van het areaal verwachten we jaarlijks € 100.000 meer opbrengst.
Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is voor 2028 € 1 miljoen en vanaf 2029 € 2 miljoen opgenomen voor verhoging van inkomsten.
| Portefeuille | ||
|---|---|---|
| Onderdelen | Overhead | Maathuis |
Onder overhead vallen de kosten voor het aansturen en ondersteunen van medewerkers die de gemeentelijke taken uitvoeren.
| Overhead | |||
|---|---|---|---|
| (bedragen x € 1.000) | Rekening | Begroting | Begroting |
| min = voordeel, plus = nadeel | 2025 | 2026 | 2027 |
| Huisvesting | 1.228 | 1.128 | 1.401 |
| Facilitair | 796 | 974 | 1.112 |
| Informatisering & automatisering (ICT) | 1.845 | 1.982 | 2.643 |
| Personeel | 13.027 | 12.057 | 14.638 |
| Investeren in de Toekomst | - | 1.700 | 1.400 |
| Totaal overhead | 16.897 | 17.840 | 21.194 |
Toelichting op de tabel:
De overhead stijgt in 2027 met € 3,4 miljoen ten opzichte van 2026. De personeelskosten stijgen onder andere door cao-verhogingen en periodieken, extra personeel, aanpassingen in het functiehuis vanuit het coalitieakkoord en de nieuwe regeling voor woon-werkverkeer.
De ICT-kosten stijgen onder andere door noodzakelijke maatregelen voor informatiebeveiliging, hogere kosten voor softwarelicenties en energie, de nieuwe financiële applicatie en de indexatie van de budgetten.
De huisvestingskosten stijgen vooral door de kapitaallasten van de verbouwing van het gemeentehuis en de werf. Daarnaast is binnen het facilitaire budget rekening gehouden met aanpassingen die na de verbouwing blijken.
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2026 een voorinvestering van € 1,7 miljoen opgenomen voor de projectopdracht 'Investeren in de Toekomst' van de gemeentelijke organisatie’. Voor de jaren 2027-2029 is bijna hetzelfde bedrag opgenomen. Daarna moet dit onderzoek zorgen voor een structurele besparing. Voor 2028 is daarvoor een stelpost opgenomen van € 1 miljoen oplopend naar € 2,5 miljoen in 2030.
| Exploitatie | Realisatie 2025 | Begroting 2026 | Primaire begroting 2027 Totaal | Primaire begroting 2028 Totaal | Primaire begroting 2029 Totaal | Primaire begroting 2030 Totaal | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Lasten | |||||||
| Overhead | |||||||
| Overhead | 17.579 | 18.059 | 21.352 | 21.322 | 20.854 | 17.961 | |
| Totaal Overhead | 17.579 | 18.059 | 21.352 | 21.322 | 20.854 | 17.961 | |
| Totaal Lasten | 17.579 | 18.059 | 21.352 | 21.322 | 20.854 | 17.961 | |
| Baten | |||||||
| Overhead | |||||||
| Overhead | -610 | -114 | -116 | -116 | -116 | -116 | |
| Totaal Overhead | -610 | -114 | -116 | -116 | -116 | -116 | |
| Totaal Baten | -610 | -114 | -116 | -116 | -116 | -116 | |
| Saldo van baten en lasten | 16.970 | 17.945 | 21.235 | 21.206 | 20.737 | 17.845 | |
| Onttrekkingen | |||||||
| Overhead | |||||||
| Overhead | -73 | -105 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal Overhead | -73 | -105 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal Onttrekkingen | -73 | -105 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Totaal reserve mutaties | -73 | -105 | 0 | 0 | 0 | 0 | |
| Gerealiseerd resultaat | 16.897 | 17.840 | 21.235 | 21.206 | 20.737 | 17.845 | |
De overhead stijgt de komende jaren. Dit komt vooral door hogere personeelskosten door de cao-verhogingen, periodieken en extra personeel. Ook nemen de kosten voor ICT toe door investeringen in informatiebeveiliging, hogere licentiekosten en verdere digitalisering. De huisvestingskosten stijgen door de kapitaallasten van de verbouwing van het gemeentehuis.
Vanaf 2028 is op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' een structurele besparing op de overhead voorzien. De huidige investeringen zijn nodig om de organisatie en dienstverlening toekomstbestendig te maken en later verantwoord te kunnen besparen.
| Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) | t/m 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e.v. | Totale investering | Begrote inkomsten / bijdrage van derden | Netto-investering | Verwacht jaar van realisatie |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Overhead | |||||||||
| Huisvesting | |||||||||
| Herinrichting gemeentehuis en gemeentewerf | 186 | 5.624 | 2.490 | 8.300 | 8.300 | 2028 | |||
| Gemeentehuis machines en installaties | 265 | 610 | - | 875 | 875 | 2027-2028 | |||
| Gemeentewerf | 415 | 60 | 614 | - | 1.089 | 43 | 1.046 | 2027-2028 | |
| Subtotaal huisvesting | 601 | 5.949 | 3.714 | - | - | 10.264 | 43 | 10.221 | |
| Overhead overig | |||||||||
| ICT | 731 | 1.126 | 456 | 259 | - | 2.572 | 2.572 | cf. jaarplanning | |
| Wagenpark facilitair | 25 | - | 60 | 85 | 85 | cf. jaarplanning | |||
| Subtotaal overhead overig | 731 | 1.126 | 481 | 259 | 60 | 2.657 | - | 2.657 | |
| Totaal overhead | 1.332 | 7.075 | 4.195 | 259 | 60 | 12.921 | 43 | 12.878 |
Toelichting
Huisvesting
Herinrichting gemeentehuis en gemeentewerf
De voorbereidingen voor de herinrichting van het gemeentehuis en gemeentewerf zijn gestart. De uiteindelijke oplevering is gepland in 2028.
Gemeentehuis machines en installaties
In 2027 is een investeringskrediet opgenomen voor het uitbreiden van het aantal zonnepanelen op het gemeentehuis. In 2028 verwachten we dat we de regelinstallatie van de klimaatbeheersing, de warmtepompen en cv-ketels vervangen. Ook dat we de verlichting om zetten naar LED.
Gemeentewerf
Vanuit de beheeropgave verwachten we dat we in 2028 het dak van de gemeentewerf moeten renoveren. Dit moment wordt aangegrepen om de daken verder te verduurzamen met na-isolatie, uitbreiding van het aantal zonnepanelen en het aanbrengen van een sedum dak.
Overhead overig
Met de ICT investeringen willen we de geplande gemeentelijke processen optimaliseren. Voor 2027 is naast de standaard investeringen in hard- en software een investeringen van € 0,4 miljoen voor vergadervoorzieningen na de verbouwing gepland.