Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid

Ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Ontwikkelingen

Bestuur
De gemeenteraad heeft twee extra zetels door het groeiend aantal inwoners van gemeente Meppel. In maart 2026 konden inwoners stemmen voor de gemeenteraadsverkiezing. De partijen Sterk Meppel, VVD en CDA zijn een coalitie aangegaan en legden de ambitie vast in het coalitieakkoord 'Groot denken, samen doen': bouwen aan een bloeiende, bereikbare en betrokken gemeente, waarin het goed wonen, werken en leven is. 

Dienstverlening
Vertrouwen in de overheid groeit wanneer we onze dienstverlening op orde hebben. Daarom zijn we duidelijk in onze communicatie. We gaan in de schoenen staan van de inwoners: hoe willen we zelf graag benaderd worden? We delen informatie steeds meer proactief met onze inwoners. We maken gebruik van nieuwe technische mogelijkheden. Daarbij houden we de verscheidenheid van onze inwoners voor ogen.

Openbare orde en Veiligheid
De samenleving staat niet stil. Dat zien we in mooie ontwikkelingen. We zien het ook in de schaduwzijde ervan: openbare orde en veiligheid zijn nooit vanzelfsprekend. Aan de ene kant zien we inwoners die naar elkaar omzien. Die elkaar aanspreken. Die het melden als er overlast en onveiligheid is. Tegelijk is er sprake van toenemende tegenstellingen, in het groot en in het klein. De onderlinge verdraagzaamheid neemt af. Opvattingen lijken radicaler te worden, soms onder invloed van wat er in de wereld gebeurt. Incidenteel gebeuren er in Meppel incidenten die je misschien alleen in een grote stad zou verwachten. Deze incidenten hebben veelal een grote impact op onze lokale samenleving en vragen van ons veel aandacht en inzet. Meppel is relatief veilig. Dit laten de resultaten van de laatste veiligheidsmonitor ook zien, maar grootstedelijke problematiek is Meppel helaas niet vreemd. Het is voor het gemeentebestuur van Meppel een fundamentele opgave om onze democratische samenleving op gemeentelijk niveau te beschermen. Waar we dat kunnen, maken we de samenleving veiliger, verdraagzamer en weerbaarder. En daardoor prettiger om te wonen, te werken en te leven.

We zien veranderingen in vormen van criminaliteit. Er is bijvoorbeeld een verschuiving naar meer online criminaliteit. Ook is het allang niet meer 'de grote stad' waar zwaardere criminaliteit voorkomt. We blijven daarom werken aan de aanpak van cybercriminaliteit, ondermijning, leefbaarheid en aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we samen met onze (interne) partners, maatschappelijke (zorg) organisaties, politie, brandweer en het Openbaar Ministerie. 

Ondermijning 
De laatste jaren maakt de georganiseerde criminaliteit (de onderwereld) in toenemende mate gebruik van diensten uit de ‘bovenwereld’. Deze verwevenheid van boven- en onderwereld ondermijnt onze samenleving en rechtsstaat. Daarom investeren we in het voorkomen en bestrijden van ondermijning. We nemen actief deel aan de Drentse Aanpak Ondermijning (DAO). We zetten in op het tegengaan van thema’s als zorgfraude, zorgcriminaliteit en aanwas van jongeren in de criminaliteit.

Organisatie                                                                                                                          
De gemeentelijke organisatie staat midden in de samenleving. Binnen die samenleving zijn veranderingen aan de orde van de dag. Het is nodig om voortdurend om te gaan met veranderingen. Ook is blijvende aandacht nodig op het voorbereiden en uitvoeren van politieke besluiten. Schaarste op de arbeidsmarkt en snelle digitale ontwikkelingen maken daarvan een spannende opgave. Veel gaat al goed. Het gemeentebestuur is daarom trots en zuinig op de medewerkers. Zie voor de ambtelijke organisatie verder in de paragraaf bedrijfsvoering. 

Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid

Beleidskaders

Terug naar navigatie - Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Beleidskaders

Beleidskaders dienstverlening:

  • Visie op dienstverlening 2023
  • Koers gemeente Meppel 2019
  • Informatiebeleid 2022

Beleidskaders Openbare Orde en Veiligheid:

  • Algemeen Plaatselijke Verordening 
  • Preventie- en handhavingsplan alcohol
  • Uitvoerings- en handhavingsstrategie vergunningverlening, toezicht en handhaving
  • Uitvoeringsplan handhaving alcoholgebruik in de openbare ruimte
  • Coffeeshopbeleid 2016
  • Beleidsregel verblijfsontzeggingen 2020
  • Beleidsregel sluiting drugspanden (lokaal Damocles beleid)
  • Beleidsregel Wet aanpak woonoverlast
  • Beleidsregel gevaarlijke en bijtende honden
  • Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) en lokaal Bibob beleid
  • Wet Veilige Jaarwisseling
  • Integraal veiligheidsplan

Beleidskaders Handhaving:

  • Verordening Fysieke Leefomgeving
  • Uitvoerings- en handhavingsstrategie vergunningverlening, toezicht en handhaving
  • Omgevingswet en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving 
  • Woonschepenverordening
  • Parkeerverordening 
  • Verordening inzake de winkeltijden 
  • Marktverordening
  • Beleidsregels spoedeisende bestuursdwang bijplaatsingen bij ondergrondse containers en dumpel afval Meppel
  • Relatie met andere beleidsterreinen:
    Er is een nauwe relatie tot andere beleidsterreinen en dus programma’s, onder meer op het gebied van het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het ontwikkelen van volksgezondheidbeleid. Dit geldt ook voor het terugdringen van overlastsituaties, het voorkomen van jonge criminele aanwas, integrale samenwerkingen, uitvoeren van controles en de versterking van de weerbaarheid en betrokkenheid.

Bestuur

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Bestuur - Wat willen we bereiken?

Vernieuwen technische ondersteuning van het lokale democratische proces

Terug naar navigatie - Bestuur - Wat willen we bereiken? - Vernieuwen technische ondersteuning van het lokale democratische proces

De uitbreiding van de raad naar 25 leden en de ingebruikname van een nieuwe commissiezaal vragen om vernieuwing van de technische ondersteuning. De huidige installaties zijn afgeschreven en vertonen steeds vaker storingen en problemen. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Openbare orde en veiligheid

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Openbare orde en veiligheid - Wat willen we bereiken?

We geven ondermijning geen kans.

Terug naar navigatie - Openbare orde en veiligheid - Wat willen we bereiken? - We geven ondermijning geen kans.

We willen ondermijning en criminele beïnvloeding geen kans geven in Meppel. We gaan verder met de uitvoering van het uitvoeringsplan ondermijning. Daarbij richten we ons op drie pijlers:

  1. Informatiepositie en samenwerking
  2. Preventie en bewustwording
  3. Beleid en regelgeving.

Wat gaan we daarvoor doen?

Brandweerzorg en crisisbeheersing

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Brandweerzorg en crisisbeheersing - Wat willen we bereiken?

Passende hulpverlening bij rampen en crisis

Terug naar navigatie - Brandweerzorg en crisisbeheersing - Wat willen we bereiken? - Passende hulpverlening bij rampen en crisis

Als een ramp of crisis in Drenthe zich voordoet, moeten we die zo goed mogelijk aanpakken. Zo voorkomen of beperken we schade en onrust zoveel mogelijk. De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zorgt ervoor dat hulpdiensten, overheden en andere betrokkenen goed samenwerken tijdens een crisis. Afhankelijk van de situatie geeft de VRD advies, ondersteuning of coördinatie, of een combinatie hiervan. Bij medische hulp coördineert de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen Drenthe de zorg. Brandweer Drenthe zorgt voor brandbestrijding tijdens rampen en crisissituaties. In de paragraaf Verbonden partijen staat beschreven hoe de Veiligheidsregio in opdracht van alle deelnemende partijen dit organiseert. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Dienstverlening

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Dienstverlening - Wat willen we bereiken?

De contactkanalen zijn optimaal op elkaar afgestemd.

Terug naar navigatie - Dienstverlening - Wat willen we bereiken? - De contactkanalen zijn optimaal op elkaar afgestemd.

Inwoners van gemeente Meppel ervaren de dienstverlening van de gemeente als duidelijk, betrouwbaar en inwonergericht. Om dit te bereiken maken we strategische keuzes voor de inzet, het gebruik en de inrichting van kanalen zodat de dienstverlening zo passend mogelijk wordt georganiseerd.

Wat gaan we daarvoor doen?

Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren onze dienstverlening als snel en eenvoudig.

Terug naar navigatie - Dienstverlening - Wat willen we bereiken? - Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties ervaren onze dienstverlening als snel en eenvoudig.

We optimaliseren dienstverleningsprocessen om inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties sneller, eenvoudiger en beter van dienst te zijn. Beschikbare middelen worden op deze manier zo efficiënt mogelijk ingezet.

Wat gaan we daarvoor doen?

Laagdrempelige telefonische dienstverlening voor alle inwoners van Meppel.

Terug naar navigatie - Dienstverlening - Wat willen we bereiken? - Laagdrempelige telefonische dienstverlening voor alle inwoners van Meppel.

Er komt een nieuwe telefoniecentrale. Hiermee maken we onze telefonische dienstverlening beter. We willen dat inwoners onze telefonische dienstverlening als professioneel en inwonergericht ervaren.

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Beleidsindicatoren
Programma 7
Indicator Eenheid 2022 2023 2024 2025 2026
Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners 4,3 3,6 4,0 4,8
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners 6,6 6,2 4,5 4,5
Misdrijven - Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners 3,9 0,7 1,0 1,7
Misdrijven - Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners 2,0 2,3 1,7 1,7
Verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 6,0 9,0 11,0 5,0
Demografische druk % 74,7% 74,0% 74,0% 73,9% 73,0%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: CBS-Criminaliteit, CBS-Diefstallen
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2025 Begroting 2026 Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Bestuur 2.893 2.009 2.115 2.108 2.108 2.108
Openbare orde en veiligheid 1.578 1.579 2.157 2.169 2.169 2.168
Brandweerzorg en crisisbeheersing 2.169 2.188 2.455 2.465 2.449 2.447
Dienstverlening 3.144 3.068 2.877 2.697 2.791 2.625
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid 9.783 8.844 9.605 9.439 9.516 9.348
Totaal Lasten 9.783 8.844 9.605 9.439 9.516 9.348
Baten
Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Bestuur 0 -1 -1 -1 -1 -1
Openbare orde en veiligheid -10 -31 -20 -20 -20 -20
Brandweerzorg en crisisbeheersing -3 -5 -5 -5 -5 -5
Dienstverlening -910 -879 -894 -812 -564 -490
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid -923 -915 -920 -838 -590 -516
Totaal Baten -923 -915 -920 -838 -590 -516
Saldo van baten en lasten 8.860 7.929 8.685 8.601 8.926 8.833
Onttrekkingen
Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Bestuur -35 0 0 0 0 0
Dienstverlening -145 0 0 0 0 0
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid -180 0 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen -180 0 0 0 0 0
Totaal reserve mutaties -180 0 0 0 0 0
Terug naar navigatie - Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Toelichting financiën

Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten 

Openbare orde en Veiligheid
De personeelskosten voor Veiligheid vielen eerder onder het team Bestuur en Organisatie en maakten daardoor deel uit van de overhead. Omdat deze kosten betrekking hebben op openbare orden en veiligheid, zijn ze overgeheveld naar dit programma. Dit verklaart de stijging op dit onderdeel.

Brandweerzorg en crisisbeheersing
De bijdrage aan de VRD is verhoogd met € 241.000 volgens de begroting. 

Dienstverlening
In 2026 is incidenteel € 200.000 aan middelen toegekend voor het begrijpelijker en toegankelijk maken van de brieven.

Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Baten
Dienstverlening
Door de langere geldigheidsduur van reisdocumenten hebben gemeenten de afgelopen jaren meer aanvragen ontvangen. Vanaf 2028 daalt het aantal aanvragen weer naar het normale niveau.

Investeringen

Terug naar navigatie - Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid - Investeringen
Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) t/m 2026 2027 2028 2029 2030 e.v. Totale investering Begrote inkomsten / bijdrage van derden Netto-investering Verwacht jaar van realisatie
Programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Wagenpark handhaving 90 50 140 140 cf. jaarplanning
Brandweerkazerne 124 31 155 155 2026
Plaatsen verzinkbare toiletzuilen 220 220 220 2027
Cameratoezicht 190 190 190 2026
Totaal programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid 404 301 - - - 705 - 705

Omschrijving (toelichting)

Toelichting
Vanuit het wagenparkbeheer is voor 2027 de vervanging van een auto voor de handhaving begroot. 
Voor de brandweerkazerne is een investering begroot voor het herstel van wanden, vloeren en kozijnen. De werkzaamheden zijn gestart in 2026 en worden in 2027 afgerond. 

Algemene dekkingsmiddelen

Wat valt onder dit overzicht?

Terug naar navigatie - Algemene dekkingsmiddelen - Wat valt onder dit overzicht?

Dit overzicht gaat onder meer over de algemene dekkingsmiddelen. Het kenmerk van deze dekkingsmiddelen is dat ze vrij besteedbaar zijn. Ze zijn dus niet aan een bepaald programma gebonden. Hier verantwoorden we de gemeentefondsuitkering, de gemeentelijke belastingen, dividend en het saldo op de financieringsfunctie (zoals rente voor- en nadelen). De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s 1 tot en met 7. Daarnaast staat hier de verplichte post onvoorzien.

Beleidskader

  • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
  • Financieel toezichtskader provincie Drenthe
  • Financiële verordening en overige (financiële) beleidsnotities

In dit overzicht staan de volgende producten:

Terug naar navigatie - Algemene dekkingsmiddelen - In dit overzicht staan de volgende producten:

Treasury
We ontvangen winstuitkeringen (dividenden) omdat we aandelen hebben van de Bank van Nederlandse Gemeenten (BNG), Rendo, Enexis en Wadinko. Het gaat totaal om ruim € 0,6 miljoen. Meer informatie daarover staat in de paragraaf Verbonden partijen. Onder dit onderdeel staat verder het renteresultaat. Het renteresultaat is het saldo van te betalen en te ontvangen rente en interne rentetoerekening aan de verschillende investeringen.  

Algemene uitkering Gemeentefonds
Gemeenten ontvangen geld van het rijk uit het gemeentefonds om hun taken uit te voeren. Het is de grootste inkomstenpost voor elke gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Uiteraard wel binnen de regels van de wet. Een groot deel van het geld uit het gemeentefonds keert het rijk uit in de vorm van een Algemene uitkering. Daarnaast zijn er nog integratie- en decentralisatie-uitkeringen (12%). Een decentralisatie-uitkering is tijdelijk voor een bepaald aantal jaren. Een integratie-uitkering is ingesteld met de bedoeling dat het op korte termijn overgaat naar de Algemene uitkering. Voor de Wet sociale werkvoorziening (WSW) bijvoorbeeld ontvangen de gemeenten nu nog een integratie-uitkering. 

Gemeenten ontvangen normaal gesproken op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkering. De meicirculaire is de vertaling van de Voorjaarsnota van het rijk, de septembercirculaire is gebaseerd op de Miljoenennota en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar af. De raming van de gemeentefondsuitkering voor de jaren 2027-2030 is in deze programmabegroting bepaald op basis van de meicirculaire 2026.

Groei door compensatie lonen en prijzen
De jaarlijkse groei van het gemeentefonds - oftewel de compensatie voor lonen en prijzen - is gekoppeld aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). De compensatie is gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Het volumedeel kan ingezet worden om de hogere kosten op te vangen die samenhangen met de groei van de bevolking, met kwaliteitsverbeteringen en beleidsintensiveringen. Het prijsdeel kan worden gebruikt om de kosten van loon- en prijsontwikkelingen op te vangen. Helaas is de werkelijke kostenstijging van lonen en prijzen vaak hoger dan de compensatie op basis van het bbp die gemeenten ontvangen via het gemeentefonds.  

Wat brengt de Meicirculaire 2026
Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo
De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2028. De geplande uitname uit het gemeentefonds in 2027 wordt daardoor in deze circulaire teruggedraaid en gaat pas vanaf 2028 in. Deze maatregel is voor Meppel budgetneutraal, want daarmee vervallen in onze gemeentebegroting ook de geraamde inkomsten voor 2027.

Korting op de huishoudelijke hulp
De huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo wordt met ingang van 1 januari 2029 geschrapt. Inwoners die de huishoudelijke hulp zelf kunnen betalen of regelen, zouden dat zelf moeten doen. Voor mensen die niet zelf hulp kunnen regelen blijft de gemeente een vorm van hulp bieden via een zogenoemd vangnet.

De maatregelen betekenen dat iedere gemeente met ingang van 2029 wordt gekort op de gemeentefondsuitkering. Voor Meppel is die korting ongeveer € 2 miljoen. We gaan er nu in deze begroting vanuit dat deze maatregel budgettair neutraal verloopt door een verlaging van de gemeentelijke uitgaven van € 2 miljoen vanaf het jaar van het schrappen van de huishoudelijke hulp.

Andere verdeling van de 'landelijke pot' onder de gemeenten
Vanaf 2023 is er een nieuwe verdeling van de middelen uit het gemeentefonds, met de bedoeling dat deze meer aansluit bij de kostenstructuur van gemeenten. Dat zorgde voor herverdeeleffecten die voor alle gemeenten tot nu toe zijn afgetopt tot een vast bedrag per inwoner. De herverdeling leverde voor Meppel als nadeelgemeente een korting op van ongeveer € 56,00 per inwoner. Die wordt stapsgewijs ingevoerd. De meicirculaire geeft nu aan dat er voorlopig geen vervolgstappen worden gezet. Het ministerie van BZK doet eerst verder onderzoek. De verdere inbedding van de herverdeling schuift op tot in ieder geval 1 januari 2029. Het ingroeipad voor de jaren 2027 en 2028 wordt bevroren op het niveau van 2026. De stapsgewijze invoering van de verdere herverdeling is uitgesteld. Dat levert voor Meppel als nadeelgemeente een voordeel op in 2027 en 2028. Voor 2029 en 2030 hebben we rekening gehouden met het vervolg van het ingroeipad, zodat de herverdeling in 2031 volledig is ingevoerd.

Gemeentefondsuitkering
(bedragen x € 1.000) 2027 2028 2029 2030
Gemeentefonds op basis van meicirculaire 2026 102.800 97.400 95.816 97.263
Verwacht effect landelijke herverdeling -516 -863
Totaal 102.800 97.400 95.300 96.400

Gemeentelijke belastingen
In de paragraaf Lokale heffingen staat de informatie over de verschillende gemeentelijke belastingen en overige heffingen bij elkaar. De onroerendezaakbelastingen (OZB) levert het meeste belastinggeld op. In dit overzicht staat ook de raming van de OZB en de precariobelasting. De overige heffingen staan in de programma’s. De raming van de opbrengst OZB verhogen we vanaf 2027 met een inflatiecorrectie van 2,1%. Dit doen wij volgens de uitgangspunten van de perspectiefnota 2027-2030. Daarnaast staan hier de kosten van de waardebepaling van de onroerende zaken (wet WOZ).

Onvoorziene uitgaven
De post onvoorziene uitgaven is € 50.000. Hiermee vangen we incidentele uitgaven op die voldoen aan de criteria: Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar.

Heffing VPB
De vennootschapsbelasting die wordt betaald is begroot op basis van de verwachte resultaten van de grondexploitaties. We hebben jaarlijks € 41.000 opgenomen.

Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' zijn keuzes gemaakt die bestaan uit een combinatie van investeringen en besparingen. Eén van de onderdelen is het vrijmaken van middelen voor nieuw beleid vanaf 2028. Daartegenover staat een inkomstenverhoging voor 2028 en 2029. In de bijlage staat de voortgang van het hele traject 'Kiezen voor de Toekomst' (middellange en lange termijn) weergegeven.

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Algemene dekkingsmiddelen - Beleidsindicatoren
Indicator Eenheid 2022 2023 2024 2025 2026
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden € 752 761 822 851 869
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden € 752 761 822 851 869
Gemiddelde WOZ-waarde x € 1.000 249 289 298 310 347
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl * = voorlopig data
Ontleend aan: CBS-Bevolkingstratistiek, COELO, Basisregistraties adressen en gebouwen, CBS-Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren volgens het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Algemene dekkingsmiddelen - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2025 Begroting 2026 Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Algemene dekkingsmiddelen
Treasury 777 628 56 0 -357 -670
Belastingen en invordering 691 645 580 580 580 580
Onvoorziene uitgaven 0 25 50 50 50 50
Heffing Vennootschapsbelasting 0 41 42 42 42 42
Overige baten en lasten 223 1.053 1.269 702 891 3.106
Totaal Algemene dekkingsmiddelen 1.692 2.393 1.998 1.374 1.206 3.108
Totaal Lasten 1.692 2.393 1.998 1.374 1.206 3.108
Baten
Algemene dekkingsmiddelen
Treasury -1.885 -1.319 -782 -765 -747 -732
Algemene uitkering Gemeentefonds -98.216 -98.215 -102.780 -97.419 -95.333 -96.379
Belastingen en invordering -12.190 -12.510 -12.869 -12.969 -13.069 -13.169
Overige baten en lasten -75 -75 -77 -1.077 -2.077 -2.077
Totaal Algemene dekkingsmiddelen -112.366 -112.119 -116.508 -112.230 -111.226 -112.357
Totaal Baten -112.366 -112.119 -116.508 -112.230 -111.226 -112.357
Saldo van baten en lasten -110.675 -109.726 -114.511 -110.856 -110.020 -109.249
Stortingen
Algemene dekkingsmiddelen
Belastingen en invordering 228 240 240 240 240 240
Overige baten en lasten 4.000 0 0 0 0 0
Totaal Algemene dekkingsmiddelen 4.228 240 240 240 240 240
Totaal Stortingen 4.228 240 240 240 240 240
Totaal reserve mutaties 4.228 240 240 240 240 240

Toelichting financiën

Terug naar navigatie - Algemene dekkingsmiddelen - Toelichting financiën

Begroting 2027 ten opzichte van 2026
Lasten en baten
Treasury
Hier wordt de rente die we betalen en de doorbelasting van de rente naar de programma's verantwoord. In 2026 zijn de programma's belast met 1%. In deze begroting is dat percentage voor de jaren 2027-2030 bijgesteld naar 1,5%. Het verschil bij de baten wordt vooral veroorzaakt door renteontvangsten die wij in 2026 verwachten via schatkistbankieren. Dit komt door de positieve rekeningresultaten in de afgelopen jaren en voorschotbedragen die we al hebben ontvangen voor subsidies. 

Baten
Gemeentefonds
De hogere gemeentefondsuitkering van 2027 ten opzichte van 2026 komt doordat de raming uit 2026 is gebaseerd op de bestuursrapportage 2026. Dat is hierboven in de tabel weergegeven. De meicirculaire 2026 is daar niet in verwerkt. In de financiële tussenrapportage die dit najaar verschijnt, is de geraamde gemeentefondsuitkering voor 2026 naar boven bijgesteld. Voor de raming 2027-2030 in deze begroting is de meicirculaire 2026 wel de basis.  

Verder geeft de groei van het gemeentefonds met ingang van 2027 door de compensatie voor loon- en prijsstijgingen een verschil. Die compensatie is gebaseerd op het bbp. Voor Meppel bedraagt de compensatie voor lonen en prijzen ongeveer € 3 miljoen (inclusief € 0,7 miljoen voor de WSW). 

Belastingen en invordering
De indexering van de opbrengst OZB van 2,1% en de areaaluitbreiding met ingang van 2027 geven een verschil tussen beide jaren.

Begroting 2027 en meerjarenperspectief
Lasten
Treasury
Hier wordt het renteresultaat geboekt. Dat is het verschil tussen de rente die we doorrekenen aan de programma's en de rente die we naar verwachting moeten betalen. 

Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is voor 2028 € 0,5 miljoen en vanaf 2029 € 1 miljoen opgenomen voor nieuw beleid.

Baten
Gemeentefonds
De omvang van het gemeentefonds loopt vanaf 2028 af. Voor 2026 en 2027 hebben we incidentele middelen ontvangen om de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd te verzachten. De commissie Van Ark doet begin 2027 een uitspraak over de jaren vanaf 2028. Verder ontstaat er een verschil door de extra middelen voor de inzet van personeel voor het klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In 2027 ontvangen we daarvoor ongeveer € 2,1 miljoen. Voor de jaren na 2027 heeft nog geen uitkering van de CDOKE-gelden plaatsgevonden. Vanaf 2029 houden we in de raming van het gemeentefonds verder rekening met een korting die in de loop van de jaren geleidelijk oploopt. Dit komt door de landelijke herverdeling (zie hierboven).

Belastingen en invordering
Door uitbreiding van het areaal verwachten we jaarlijks € 100.000 meer opbrengst.

Overige baten en lasten
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is voor 2028 € 1 miljoen en vanaf 2029 € 2 miljoen opgenomen voor verhoging van inkomsten.

Overhead

Algemeen

Terug naar navigatie - Overhead - Algemeen

Onder overhead vallen de kosten voor het aansturen en ondersteunen van medewerkers die de gemeentelijke taken uitvoeren.

Overhead
(bedragen x € 1.000) Rekening Begroting Begroting
min = voordeel, plus = nadeel 2025 2026 2027
Huisvesting 1.228 1.128 1.401
Facilitair 796 974 1.112
Informatisering & automatisering (ICT) 1.845 1.982 2.643
Personeel 13.027 12.057 14.638
Investeren in de Toekomst - 1.700 1.400
Totaal overhead 16.897 17.840 21.194

Toelichting op de tabel:

De overhead stijgt in 2027 met € 3,4 miljoen ten opzichte van 2026. De personeelskosten stijgen onder andere door cao-verhogingen en periodieken, extra personeel, aanpassingen in het functiehuis vanuit het coalitieakkoord en de nieuwe regeling voor woon-werkverkeer.

De ICT-kosten stijgen onder andere door noodzakelijke maatregelen voor informatiebeveiliging, hogere kosten voor softwarelicenties en energie, de nieuwe financiële applicatie en de indexatie van de budgetten.

De huisvestingskosten stijgen vooral door de kapitaallasten van de verbouwing van het gemeentehuis en de werf. Daarnaast is binnen het facilitaire budget rekening gehouden met aanpassingen die na de verbouwing blijken. 

Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2026 een voorinvestering van € 1,7 miljoen opgenomen voor de projectopdracht 'Investeren in de Toekomst' van de gemeentelijke organisatie’. Voor de jaren 2027-2029 is bijna hetzelfde bedrag opgenomen. Daarna moet dit onderzoek zorgen voor een structurele besparing. Voor 2028 is daarvoor een stelpost opgenomen van € 1 miljoen oplopend naar € 2,5 miljoen in 2030.

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Overhead - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2025 Begroting 2026 Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal Primaire begroting 2030 Totaal
Lasten
Overhead
Overhead 17.579 18.059 21.352 21.322 20.854 17.961
Totaal Overhead 17.579 18.059 21.352 21.322 20.854 17.961
Totaal Lasten 17.579 18.059 21.352 21.322 20.854 17.961
Baten
Overhead
Overhead -610 -114 -116 -116 -116 -116
Totaal Overhead -610 -114 -116 -116 -116 -116
Totaal Baten -610 -114 -116 -116 -116 -116
Saldo van baten en lasten 16.970 17.945 21.235 21.206 20.737 17.845
Onttrekkingen
Overhead
Overhead -73 -105 0 0 0 0
Totaal Overhead -73 -105 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen -73 -105 0 0 0 0
Totaal reserve mutaties -73 -105 0 0 0 0
Terug naar navigatie - Overhead - Toelichting financiën

De overhead stijgt de komende jaren. Dit komt vooral door hogere personeelskosten door de cao-verhogingen, periodieken en extra personeel. Ook nemen de kosten voor ICT toe door investeringen in informatiebeveiliging, hogere licentiekosten en verdere digitalisering. De huisvestingskosten stijgen door de kapitaallasten van de verbouwing van het gemeentehuis.

Vanaf 2028 is op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' een structurele besparing op de overhead voorzien. De huidige investeringen zijn nodig om de organisatie en dienstverlening toekomstbestendig te maken en later verantwoord te kunnen besparen.

Investeringen

Terug naar navigatie - Overhead - Investeringen
Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) t/m 2026 2027 2028 2029 2030 e.v. Totale investering Begrote inkomsten / bijdrage van derden Netto-investering Verwacht jaar van realisatie
Overhead
Huisvesting
Herinrichting gemeentehuis en gemeentewerf 186 5.624 2.490 8.300 8.300 2028
Gemeentehuis machines en installaties 265 610 - 875 875 2027-2028
Gemeentewerf 415 60 614 - 1.089 43 1.046 2027-2028
Subtotaal huisvesting 601 5.949 3.714 - - 10.264 43 10.221
Overhead overig
ICT 731 1.126 456 259 - 2.572 2.572 cf. jaarplanning
Wagenpark facilitair 25 - 60 85 85 cf. jaarplanning
Subtotaal overhead overig 731 1.126 481 259 60 2.657 - 2.657
Totaal overhead 1.332 7.075 4.195 259 60 12.921 43 12.878

Toelichting

Huisvesting
Herinrichting gemeentehuis en gemeentewerf
De voorbereidingen voor de herinrichting van het gemeentehuis en gemeentewerf zijn gestart. De uiteindelijke oplevering is gepland in 2028.

Gemeentehuis machines en installaties
In 2027 is een investeringskrediet opgenomen voor het uitbreiden van het aantal zonnepanelen op het gemeentehuis. In 2028 verwachten we dat we de regelinstallatie van de klimaatbeheersing, de warmtepompen en cv-ketels vervangen. Ook dat we de verlichting om zetten naar LED. 

Gemeentewerf
Vanuit de beheeropgave verwachten we dat we in 2028 het dak van de gemeentewerf moeten renoveren. Dit moment wordt aangegrepen om de daken verder te verduurzamen met na-isolatie, uitbreiding van het aantal zonnepanelen en het aanbrengen van een sedum dak.

Overhead overig
Met de ICT investeringen willen we de geplande gemeentelijke processen optimaliseren. Voor 2027 is naast de standaard investeringen in hard- en software een investeringen van € 0,4 miljoen voor vergadervoorzieningen na de verbouwing gepland.