Paragraaf verbonden partijen

Hoe gemeenten en andere partijen (regionaal) samenwerken is een belangrijk thema. Steeds vaker doen bedrijven een beroep op andere organisaties via uitbesteding, via inkoop of subsidiëring of via uitvoering door verbonden partijen.

Gemeentelijke deelname aan verbonden partijen is een manier om het publiek belang te dienen of een bepaalde publieke taak uit te voeren. Van bestuurlijk belang is sprake wanneer een gemeente zeggenschap heeft door een zetel in het bestuur of door stemrecht. Van een financieel belang is sprake wanneer een gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld die ze kwijt raakt in geval van faillissement van de verbonden partij of wanneer de gemeente voor een bedrag aansprakelijk kan worden gesteld wanneer de verbonden partij zijn verplichtingen niet nakomt.

De bijdrage van de verbonden partij aan het beleid van de gemeente is in de verschillende beleidsprogramma’s opgenomen. De visie en doelstellingen van de verbonden partij staan in deze paragraaf.

We geven inzicht in de stand van zaken bij de verschillende categorieën van verbonden partijen en de andere samenwerkingsvormen volgens de indeling.

• gemeenschappelijke regelingen;
• vennootschappen en coöperaties;
• stichtingen en verenigingen;
• overige verbonden partijen.

Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht de vermelding van verschillende financiële cijfers. Zijn er gegevens over de begrotingsperiode niet beschikbaar? Dan kijken we naar de laatst bekende financiële gegevens.

Bij deelname aan gemeenschappelijke regelingen horen alleen taken die in principe bij de gemeente horen. Soms is het efficiënter en deskundig om ze samen met anderen in een zelfstandige organisatie uitvoeren. Door de bestuursdeelname is het mogelijk invloed uit te oefenen en sturing te geven op een goede taakuitoefening.

Openbaar belang
Dit is een samenwerkingsverband tussen alle twaalf Drentse gemeenten met als doel om samen met regionale ketenpartners vanuit en voor de Drentse samenleving te werken aan een gezond, vitaal en veilig Drenthe.

Toelichting
De GR SamenDrenthe voert wettelijke taken uit op het gebied van veiligheid, zorg en publieke gezondheid. Hieronder vallen onder meer:

1.  Veilig Thuis;
2. Openbare geestelijke gezondheidszorg;
3. Taken vanuit de Wet verplichte ggz;
4. De samenwerking en afstemming binnen het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe.

Daarnaast is de organisatie verantwoordelijk voor de uitvoering van publieke gezondheidszorg, zoals jeugd- en ouderengezondheidszorg, infectieziektebestrijding, vaccinaties, bevolkingsonderzoeken en lijkschouw. Samenwerking tussen gemeenten en partners in zorg, welzijn en justitie staat centraal.

Risico's en ontwikkelingen
Met ingang van 1 januari 2026 is de gewijzigde gemeenschappelijke regeling GGD Drenthe in werking getreden onder de naam SamenDrenthe. Binnen deze regeling zijn de beleidsdomeinen Publieke Gezondheid en Zorg en Veiligheid structureel verankerd. Ook is het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe overgeheveld van de Veiligheidsregio Drenthe naar SamenDrenthe. De verdere inrichting van de governance en het bestuur van de gemeenschappelijke regeling vormt de komende periode een belangrijk aandachtspunt.

Binnen het domein Zorg en Veiligheid nemen de uitdagingen toe. Het aantal meldingen en adviesvragen blijft stijgen, terwijl er ook sprake is van een tekort aan gekwalificeerd personeel. Daarnaast wordt de problematiek complexer, waardoor de druk op de organisatie verder toeneemt. SamenDrenthe werkt aan het verbeteren van de bedrijfsvoering en de ontwikkeling van een eenvoudiger en stabieler begrotingsmodel om de organisatie toekomstbestendig te houden.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
De gemeentelijke Kredietbank biedt op een maatschappelijk en zakelijk verantwoorde manier ondersteuning bij onder andere leningen, schuldhulpverlening, budgetbeheer en beschermingsbewind. Dat helpt om de negatieve maatschappelijke- en economische effecten van problematische schulden. 

Toelichting
Het transformatieproces om te komen van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GKB naar een Stichting GKB is al een tijdje bezig. Op 21 juli 2025 is de Stichting GKB opgericht. Deze stichting heeft met ingang van 1 januari 2026 de activiteiten en het personeel van de GR GKB overgenomen. Vanuit daar wordt de hulp op het gebied van schulden, inkomensbeheer en sociale kredietverlening verleend aan onze inwoners. Het traject, van de opheffing van de GR GKB, is volop gaande. 

Risico's en ontwikkelingen
Er moet nog een paar (besluitvormende) stappen worden gezet, waaronder de verkoop van het pand aan de Overcingellaan 15 in Assen. We willen nog steeds de GR GKB vóór 1 januari 2027 opheffen. Als het verkooptraject langer duurt dan verwacht, dan heeft dat financiële gevolgen voor 2027. Als GR gemeenten hebben we een garantstelling afgegeven voor het personeel dat is overgegaan van de GR GKB naar Stichting GKB. Als medewerkers binnen 5 jaar vanwege bedrijfseconomische redenen moeten afvloeien, biedt een van de GR gemeenten een passende functie aan. Naar verwachting is dit een beperkt risico.

Wijziging in het belang
De verwachting is dat de GR in 2027 is opgeheven. 

Openbaar belang
Reestmond is een GR waarin drie gemeenten (Staphorst, Meppel en Westerveld) deelnemen en waarmee we een deel van de Wet sociale werkvoorziening uitvoeren.

Toelichting
Het uiteindelijke doel is om medewerkers te ontwikkelen naar zo regulier mogelijke werk. Na 31 december 2014 geeft de wet sociale werkvoorziening geen mogelijkheid meer voor nieuwe instroom. Reestmond heeft een BV, waarbinnen het beschut werk sinds 1 januari 2015 is opgenomen. De drie gemeenten die deelnemen hebben hiervoor gelijkluidende dienstverleningsovereenkomsten afgesloten.

Risico's en ontwikkelingen
Reestmond heeft een verbouwingsreserve. Voordat deze kan worden gebruikt, moet het vervolg op de uitgezette koers van de drie deelnemende gemeente duidelijk in beeld zijn. Het dagelijks bestuur moet goede handvatten hebben om sturing te geven aan deze opgave.

Wijziging in het belang
Het aandeel in de GR Reestmond wordt bepaald door het aandeel WSW-medewerkers van Meppel, omgerekend in sociale eenheden (SE's). Dit aandeel kan jaarlijks veranderen door natuurlijk verloop zoals pensionering of verhuizing.

Openbaar belang
Onder publiek vervoer verstaan we verschillende publieke vervoersvormen die inwoners en bezoekers van de provincie Groningen en Drenthe kunnen gebruiken. Denk aan hubtaxi's, buurtbussen (de Mug) en ander lokaal vervoer. Maar ook het doelgroepenvervoer zoals Wmo-vervoer en leerlingenvervoer valt eronder. Het openbaar vervoer is geen onderdeel van publiek vervoer. Met publiek vervoer willen we een optimaal vervoersnetwerk creëren, dat betaalbaar en toekomstbestendig is. Mensen kunnen vervoersmiddelen duurzaam gebruiken. Zo kunnen alle inwoners naar hun werk of school gaan en mee doen aan het sociale leven.

Toelichting
Alle 22 gemeenten in Groningen en Drenthe, het OV-bureau Groningen Drenthe en de twee provincies werken samen in de Gemeenschappelijke Regeling 'Publiek Vervoer Groningen Drenthe'. Dit betekent dat bepaalde taken van de gemeenten rond publiek vervoer zijn overgedragen aan Publiek Vervoer. Publiek Vervoer heeft drie primaire taken:

1. Contractbeheer en relatiemanagement
2. Onafhankelijk klachtenloket en klantparticipatie; en
3. Kennis en adviesfunctie, inclusief doorontwikkeling

Risico's en ontwikkelingen
De organisatie Publiek Vervoer is in 2024 en 2025 kwetsbaar gebleken door de kleine omvang. Verschillende belangrijke medewerkers zijn vertrokken, waaronder de directeur en een jaar later diens opvolger, de projectleider van de aanbesteding en de adjunct-directeur. De aanbesteding van het doelgroepenvervoer heeft daarmee een jaar vertraging opgeleverd. In 2026 is de aanbesteding weer goed op de rit gekomen. De nieuwe contracten hebben daarom een ingangsdatum van 1 augustus 2027. Eind 2026 is de gunning definitief. De kosten voor de aanbesteding zijn merkbaar gestegen door de vertraging. Publiek Vervoer werkt aan de aanbesteding en aan een organisatie die minder kwetsbaar is.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Met het instellen van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulpregio Drenthe per 1 januari 2027 willen gemeenten duurzaam zorgen voor de beschikbaarheid, continuïteit en kwaliteit van specialistische jeugdhulp.

Toelichting
Door taken rond inkoop en regionale samenwerking te bundelen, ontstaat meer samenhang, duidelijkheid en slagkracht in de uitvoering. Tegelijkertijd wordt de samenwerking voor gemeenten, aanbieders en andere betrokkenen eenvoudiger en overzichtelijker georganiseerd. De GR draagt daarmee bij aan een toekomstbestendige inrichting van de jeugdhulp. Gemeenten nemen gezamenlijk verantwoordelijkheid en zijn beter in staat zijn om in te spelen op ontwikkelingen en uitdagingen binnen de jeugdzorg.

In lijn met de Hervormingsagenda Jeugd is er in Drenthe een duidelijke ambitie: de krachten bundelen (NMD-samenwerking en Jeugdhulp Zuid Drenthe) en samen werken aan een sterkte, robuuste jeugdhulpregio. In de Regionale Inkoopagenda Drenthe 2026-2028 is vastgelegd dat de Drentse gemeenten specialistische jeugdhulpproducten willen inkopen. Ons doel is dat de jeugdzorg op 1 januari 2028 aansluit op de zorgvraag en beschikbaar is voor iedereen die deze nodig heeft. 

Risico's en ontwikkelingen
Het vinden en behouden van voldoende personeel om uitvoering te kunnen geven aan een sluitend jeugdzorglandschap is en blijft een uitdaging en een risico. Daarnaast kunnen er zich (onvoorziene) omstandigheden voordoen waardoor de kosten stijgen.

Wijziging in het belang
De Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulpregio Drenthe is per 1 januari 2027 ingesteld. 

Openbaar belang
Het uitvoeren van taken op het gebied van milieuwetgeving, milieuregelgeving en milieuhandhaving.

Toelichting
De Omgevingsdienst Drenthe is verantwoordelijk voor de uitvoering van alle milieutaken (vergunningverlening en toezicht/handhaving). De gemeenten blijven beleidsverantwoordelijk en geven jaarlijks opdracht aan de Omgevingsdienst Drenthe voor de uitvoering van de milieutaken. 

Risico's en ontwikkelingen
De uitvoeringstaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving die de Drentse gemeenten en provincie aan de Omgevingsdienst Drenthe hebben overgedragen, staan beschreven in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie milieu Drenthe 2026-2029. Met de U&H-strategie en de Omgevingswet werken we aan de herijking van de milieuproducten uit de Drentse Maat.

Wijziging in het belang
N.v.t

Openbaar belang
Advisering, voorlichting, kennisdeling, projectontwikkeling en -uitvoering, ontwikkeling en beheer van routestructuren en kwaliteitsbewaking op het gebied van recreatie en toerisme.

Toelichting
Het Recreatieschap Drenthe is een gemeenschappelijk samenwerkingsverband op het gebied van recreatie en toerisme in de provincie Drenthe en de gemeente Ooststellingwerf in de provincie Friesland. De kerntaken van deze samenwerkingsorganisatie zijn:

1. Het geven van advies, voorlichting en kennisdeling;
2. Projectontwikkeling en –uitvoering;
3. Ontwikkeling en beheer van nieuwe wandel- en fietsroutes; en
4. Zorgen voor een hoge kwaliteit van het recreatief aanbod.

De planontwikkeling gebeurt altijd in overleg met de betrokken gemeenten, terrein beherende instanties, provincie en andere belanghebbenden.
  
Risico's en ontwikkelingen
Doordat het Recreatieschap een kleine organisatie is, kan werkdruk voor financiële risico’s zorgen. 

Wijziging in het belang
N.v.t 

Openbaar belang
De Veiligheidsregio Drenthe (hierna: VRD) richt zich op het vergroten van de veiligheid van de inwoners en bezoekers van Drenthe. Of het nu om een brand, infectieziekte of crisis gaat; de VRD probeert zoveel mogelijk incidenten, slachtoffers en schade te voorkomen. Daarnaast zorgt de VRD dat er een brandweer is en dat alle hulpverleningspartners goed kunnen samenwerken tijdens rampen en crises.

Toelichting
De Gemeenschappelijke Regeling VRD is een gemeenschappelijke regeling van twaalf gemeenten in Drenthe waaraan de taken zijn opgedragen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Ook hoort het in standhouden en beheren van een gemeenschappelijke meldkamer bij de taken (samen met de veiligheidsregio’s Groningen en Fryslân). 

Brandweer Drenthe 
De Drentse brandweer steunt sterk op vrijwilligers, maar veranderende vrijwilligheid, stijgende materieelkosten en een complexer risicobeeld zetten de organisatie onder druk. Klimaatverandering, energietransitie en technologische ontwikkelingen vragen om meer kennis, flexibiliteit en investeringen in vakbekwaamheid en materieel. Om de basis van de brandweerzorg op orde te houden, zijn structurele middelen nodig. Daarmee zorgen we voor paraatheid, veiligheid en kwaliteit. Daarom zetten we in op versterking van het fundament, risicogerichte sturing, klimaatadaptatie, duurzame inrichting, toekomstbestendige huisvesting en versterking van de meldkamer.

Crisisbeheersing en Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)
Crisisbeheersing en GHOR krijgen steeds vaker te maken met complex en dynamisch risicobeeld, klimaatverandering, energietransitie en maatschappelijke ontwrichting hebben een steeds grotere impact. Daarom is er meer regie op risicobeheersing, betere informatiepositie, intensievere samenwerking met partners en een flexibele inzet van capaciteit en expertise nodig. Tegelijkertijd is er behoefte aan verdere professionalisering en borging van de paraatheid, bijvoorbeeld via opleiding, oefenen en kennisontwikkeling.

In 2027 versterken we de informatie- en coördinatiefunctie, gaan we verder met het ontwikkelen van risicogerichte sturing en scenario-analyses, en intensiveren we in samenwerking binnen de veiligheidsketen en met zorgpartners. Ook werken we aan het toekomstbestendig maken van de GHOR-structuur en het vergroten van de wendbaarheid van crisisorganisatie, zodat snel en effectief kan worden opgeschaald bij incidenten en crises.

Bedrijfsvoering 
We investeren in duurzame inzetbaarheid, vakmanschap en vitaliteit van medewerkers, met aandacht voor behoud van personeel, samenwerking en een gezonde werkcultuur in een veranderende organisatie. Daarnaast wordt de informatievoorziening versterkt met beter databeheer, duidelijke eigenaarschap van systemen en aandacht voor digitale veiligheid in een steeds complexere technologische en geopolitieke omgeving. Tot slot werken we aan robuuste bedrijfsprocessen, naleving van wet- en regelgeving en het slimmer en eenvoudiger organiseren van werk. Duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid worden hierin structureel meegenomen.

Maatschappelijke weerbaarheid
In december 2024 waarschuwde het kabinet dat onze veiligheid en vrijheid in tijden niet zo kwetsbaar is geweest. De kans dat Nederland betrokken raakt bij een grootschalig gewapend conflict stijgt. Er is ook gewaarschuwd voor andere dreigingen zoals extreem weer, cyberaanvallen en risico’s voor belangrijke infrastructuur. Deze zijn opgenomen in de meerjarenbeleidsvisie 2025-2028, maar we moeten sneller iets doen. 
Daarom zorgen we in de voorbereidingsfase voor een goede organisatie en duidelijke afspraken. Als er echt een probleem ontstaat, kunnen we snel ondersteuning bieden aan de samenleving. Daarvoor is samenwerking nodig tussen bijna alle onderdelen van de gemeente, inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden. 

We zijn aandeelhouder van een aantal vennootschappen. Daarnaast nemen we deel aan de coöperatie Port of Zwolle. Bij de vennootschappen en de coöperatie gaat het om organisaties die uit overheidslichamen zijn ontstaan (voornamelijk nutsbedrijven). De bestuurlijke invloed van gemeente Meppel op de vennootschappen is in praktijk gering. Het financiële belang bestaat uit de waarde van de aandelen en de eventuele dividenduitkering.

Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
De VNG vertegenwoordigt gemeenten in overleggen met andere overheden (rijk, provincie). De vereniging is ook het adviesorgaan voor gemeenten op alle gemeentelijke beleidsterreinen.

Vereniging Drentse Gemeenten (VDG)
De VDG is een vereniging, die vooral bijeenkomsten organiseert van en voor haar leden over zaken die in de provincie Drenthe spelen.

 We doen mee aan een paar publiek private samenwerkingen (PPS). Het deelnemen in publiek private samenwerking beperkt zich tot ontwikkeling van gebieden, waarbij spreiding van risico en vermogensinbreng centraal staat.

Zandwinning Bremenbergplas
Met twee particuliere aannemers is een publiek-private samenwerking overeengekomen voor de winning en verkoop van circa 1,5 miljoen m3 zand. De overeenkomst dateert van 17 januari 2003. Het resultaat is positief. De huidige overeenkomst loopt tot en met 2030. De winning is voor een periode van tien jaar tot 1 januari 2030 verlengd. Na 2030 komt de mogelijkheid beschikbaar om de plas gereed te maken voor recreatie en natuur. Dit is ook afhankelijk van de afzet in de komende jaren. In de komende periode verwachten we een behoorlijke omzet, omdat binnen het bereik van de zandput enkele grote klussen gepland staan (realisatie van de deelplannen Parkwonen 345, Broeklanden 3, Centrumwonen 5 en Boshoven in Nieuwveense Landen, reconstructie N375, realisatie Noordpoort,).

Nat Industrieterrein Oevers D
Op industrieterrein Oevers D ontwikkelen we samen met marktpartijen in een PPS (Publiek Private Samenwerking) 52 ha bedrijventerrein en openbaar gebied. Hiervan geven we 25 ha nat bedrijventerrein uit en 11 ha droog bedrijventerrein. Totaal is nog 8,2 ha bedrijfsterrein uit te geven. De PPS- partijen hebben begin 2026 een verlengingsovereenkomst gesloten en streven het project vóór 2029 te voltooien.