Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing

Deze paragraaf gaat over de financiële kengetallen, de belangrijkste risico’s, beheersmaatregelen en de beschikbare weerstandscapaciteit. Dat geeft inzicht in hoe we zorgen voor een gezonde financiële positie. De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden om eventuele tegenvallers op te vangen, zonder dat we de begroting en het beleid moeten aanpassen. Kaders voor deze paragraaf zijn:

• Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV)
• Nota risicomanagement en weerstandsvermogen (2023)
• Financieel Actieplan (2023)

De nota risicomanagement en weerstandsvermogen evalueren we in 2027 en maken hem actueel.

We zijn verplicht vijf financiële kengetallen op te nemen. Dat staat in de begrotingsvoorschriften. Dit helpt om onze financiële positie voor de raad duidelijker te maken. Het gaat om de netto schuldquote, de solvabiliteitsratio en indicatoren van de grondexploitatie, structurele exploitatieruimte en belastingcapaciteit. 

Kengetallen hebben een signalerende functie en geven inzicht in de financiële positie van een gemeente. Ook laten zij zien hoe goed een gemeente tegenvallers kan opvangen en hoe flexibel zij is als omstandigheden veranderen. We sluiten voor de verplichte kengetallen aan bij de signaleringswaarden die de provincie hanteert. Hierbij is “groen” het minst risicovol is en “rood” het meest. In de nota risicomanagement hebben we de kengetallen uitgewerkt in streefwaarden. Deze streefwaarden staan in onderstaande tabel.

De belangrijkste risico’s hebben we inzichtelijk gemaakt. Op basis hiervan maakten we een inschatting van de financiële impact van deze risico’s. Elke inschatting brengt onzekerheden met zich mee. Daarom werken we met een bandbreedte. 

Alle risico’s hebben we in de volgende risicokaart ingedeeld. De werkwijze om daar te komen bestaat uit de volgende stappen:

1. Identificeren van risico’s.
2. Kwantificeren van risico’s. De analyse bestaat uit een schatting van de kans dat een gebeurtenis optreedt, en wat daarvan de gevolgen zijn.
3. Definiëren en implementeren van beheersmaatregelen. Beheersmaatregelen kunnen gericht zijn op het voorkomen van de gebeurtenis.
4. Financieel afdekken van risico's.

Met deze analyses bepalen we hoeveel middelen we moeten reserveren om risico’s af te dekken. Het gaat dan om restrisico’s. Hiermee bedoelen we dat we moeten inschatten hoeveel de getroffen beheersmaatregelen het oorspronkelijke risico terugdringt.

Op basis van deze stappen hebben we de verwachte financiële impact van de risico’s gemaakt. De berekening van de risico’s leidt tot een op te vangen risico van € 19,3 miljoen, het gemiddelde van het positieve scenario en het negatieve scenario. In onderstaande tabel benoemen we de opvang van Oekraïense vluchtelingen nog wel als risico, maar het risicobedrag is gelijk aan de betreffende reserve. 

Totaaloverzicht

1. Grondexploitaties
Er is met behulp van een extern adviesbureau een risicoanalyse gemaakt voor de grondexploitaties (februari 2026). Risico’s zijn bijvoorbeeld bezwaarprocedures, aanvullende maatregelen voor bodem, water en natuur, stijgende kosten van bouw- en woonrijp maken en juridische geschillen. De risico’s zijn voor alle grondexploitaties afzonderlijk in beeld gebracht. Daarnaast is er onderscheid gemaakt tussen algemene en (project)specifieke risico’s.

Een belangrijk risico voor de lopende projecten is dat we minder kavels verkopen dan we verwachten. Vertraging in (de uitgifte, realisatie en woonrijp maken van) een project kan zorgen voor meer rente-, planontwikkelings - en beheerskosten. Daarnaast bestaan er risico’s die samenhangen met de ontwikkeling van de parameters binnen de projecten, zoals kosten- en opbrengstenstijging en de renteontwikkeling. Uitgangspunt voor de risicoanalyse is dat we de projecten uiteindelijk helemaal realiseren.

De grootste risico’s zijn terug te vinden binnen de grondexploitaties Nieuwveense Landen, Kop van Noordpoort, Noord III, Noord IV en Oevers D. Dit zijn projecten met een langere looptijd. Hier kunnen de geschetste risico's veel invloed hebben op het uiteindelijke resultaat.

Risicobedrag
De kwantitatieve risicoanalyse hebben we op twee manieren berekend. Volgens de Monte Carlo-methode moeten we een risicoreservering van € 8,9 miljoen aanhouden. Volgens de IFLO-methode is een risicoreservering van € 7,5 miljoen vereist. Als we rekening houden met de verwachte positieve resultaten binnen de grondexploitatie, dan is een risicoreservering van respectievelijk € 1,8 en € 2 miljoen voldoende. Bij de bepaling van het weerstandsvermogen houden we rekening met de hoogste risico-uitkomst van € 8,9 miljoen (was € 9,1 miljoen).

2. Inflatie 
Het uitgangspunt van deze begroting is een prijsontwikkeling van 2,1%. Er blijft een inflatierisico aanwezig. Er speelt een combinatie van factoren. Energieprijzen blijven onzeker. Op andere onderdelen, zoals lonen (en daarmee samenhangend tariefstellingen) blijft de inflatie aanwezig. Deze inflatie werkt in meer of mindere mate door in alle uitgaven die we doen. Waar het kan hebben we deze verwerkt in de begroting. De onzekerheid blijft voorlopig nog aanwezig voor de langere termijn. Het is de vraag of deze inflatie aanhoudt en met welke snelheid deze terug te zien zijn in onze kosten.

Onze inschatting is niet gewijzigd ten opzichte van de vorige keer. Per saldo schatten we deze effecten op ongeveer € 1 miljoen met een gemiddelde kans van voordoen.

3. Onzekerheden gemeentefonds
Zonder balans tussen taken en middelen kunnen gemeenten hun werk niet doen. Om goede zorg te kunnen blijven geven en te investeren in voorzieningen voor inwoners en de leefomgeving, hebben gemeenten voldoende middelen nodig.

Het gemeentefonds is cruciaal voor de financiële stabiliteit van gemeenten. De omvang van deze fondsen wordt bepaald tijdens het begrotingsproces van de rijksoverheid. Min of meer is het zogenoemde "ravijnjaar" verschoven van 2026 naar twee jaar later. Vanaf 2028 ontvangen gemeenten minder geld in het gemeentefonds. Voor 2026 en 2027 is incidenteel geld beschikbaar gekomen. Daarmee kunnen we de maatregelen voor besparing op de uitgaven van jeugdzorg voor deze twee jaren verzachten.

Zolang het rijk geen duidelijkheid geeft over het verschil tussen de taken van gemeenten en het geld dat daarvoor beschikbaar is, blijft de omvang van het gemeentefonds onzeker.

Het is lastig in te schatten welk risicobedrag we moeten meenemen. Het risico varieert van ongeveer € 0,5 miljoen per jaar en groeit ingaande 2028 naar een bedrag van ongeveer € 2,5 miljoen per jaar met een gemiddelde kans van voordoen (blijft gelijk).

4. Sociaal domein
We hebben de afgelopen jaren te maken gehad met een stijging in zorgtarieven en soms ook in zorgvragen. Hierdoor was het toegekende budget niet toereikend. Dit komt ook door CAO-ontwikkelingen, kostenontwikkeling zoals energieprijzen, krapte op de arbeidsmarkt en het 'open einde' karakter van de taken voor Jeugd en Wmo.

Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 zijn gemeenten aan de slag met acht thema’s. Doelen uit de Hervormingsagenda Jeugd zijn dat in 2028:

1. Minder jeugdigen gebruik maken van jeugdhulp;
2. De kwaliteit en effectiviteit van jeugdhulp is verbeterd; en
3. Het geheel structureel financieel houdbaar is.

De maatregelen die uit de doelen voortkomen moeten zorgen voor een besparing op de uitgaven van jeugdhulp bij gemeenten. Het is voor 2027 onzeker hoe de uitgaven zich ontwikkelen. Dat komt door de groei van de jeugdhulp-uitgaven in de afgelopen jaren en het feit dat de maatregelen nog moeten worden uitgewerkt. Daar komt bij dat de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulpregio Drenthe per 1 januari 2027 start, waarmee de inkoop van jeugdhulp wordt gecentraliseerd.

Om de risico’s goed te beheersen, maken we onderscheid tussen beïnvloedbare en niet beïnvloedbare kosten. Daarnaast volgen wij nauwgezet de landelijke ontwikkelingen. Ook hebben we een monitoring systematiek opgezet, waardoor we meer inzicht hebben in de lokale (financiële) ontwikkelingen. Zo nodig sturen we bij, beleidsmatig en financieel.

Voor de maatwerkvoorzieningen verwachten we ook voor de komende jaren een verhoging in de woningaanpassingen. Dit komt bijvoorbeeld door vergrijzing, langer thuiswonen en onvoldoende passende woonvoorzieningen (doort de aanhoudende krapte op de woningmarkt). Als inwoners geen eigen mogelijkheden hebben, moeten wij de uitvoering van goede woningaanpassingen uitvoeren. Dat is onze wettelijke taak. Omdat deze maatwerkvoorziening vaak samengaat met hoge kosten, lopen we hier een groot risico dat dit zich daadwerkelijk voordoet. 

Voor de bijstand bepalen de ontwikkeling van het macrobudget, demografische- en sociaaleconomische factoren de inkomsten. Samen met het 'open einde' karakter van deze regeling leidt dit misschien tot overschrijdingen. De huidige arbeidsmarkt zorgt voor een lage werkloosheid en een laag aantal uitkeringen. Het is onzeker is hoe dit de komende jaren ontwikkelt. Het risico op de overschrijding van de budgetten voor de bijstand is geschat op 5% van het budget. 

Capaciteit en kennis
Ook binnen het Sociaal domein is er krapte op de arbeidsmarkt. Hierdoor ontstaat er veel druk op de kennis binnen de organisatie en de kosten van inhuur. Om die reden kijken we kritisch naar het voorkomen van uitstroom van medewerkers en de werving van nieuwe medewerkers. We huren alleen in als dit onvermijdelijk is.

Daarnaast ligt de nadruk op de bestuursopdracht Sociaal domein. Deze opdracht is gericht op preventie en op de uitwerking van de taken. Ook blijft ‘de basis op orde krijgen’ een belangrijk onderdeel voor het Sociaal domein. Hieronder vallen onder meer de verbetering van de toegang, investeren in de ‘sociale kaart’ en informatievoorziening, digitalisering en doorontwikkeling van het potentieel van medewerkers. Er ligt inmiddels een uitgebreid projectplan, waarin ook de risico's zijn opgenomen. Onderdeel van de bestuursopdracht Sociaal domein is het uitvoeringsplan Jeugd. Hiermee zijn we in 2026 is gestart en in 2027 wordt die uitgevoerd.

Risicobedrag
Het risicobedrag voor alle werkterreinen van het Sociaal domein schatten we voorlopig in op € 2,5 (was € 2,7) miljoen met een hoge kans van voordoen.

5. Investeringsprojecten
Elk jaar investeren we in bijvoorbeeld wegen, bruggen, onderwijshuisvesting, openbare ruimte, automatisering, huisvesting, voertuigen, etc.. Er zijn enkele risico’s die effect kunnen hebben op de resultaten, zoals hogere kosten (archeologie, bodemverontreiniging, asbest, kabels en leidingen), gewijzigde planning en lagere inkomsten (bijdragen derden van bijv. projectontwikkelaars, subsidies).

Risicobedrag
Per saldo gaat het om ruim € 50 miljoen aan geplande investeringsuitgaven in 2027 waar genoemde risico’s impact kunnen hebben. We houden rekening met 20% voor het risicobedrag.  Daarnee is de omvang van het risico € 10,5 miljoen (was € 9,8 miljoen). De hoogte van dit risicoprofiel komt vooral door de hoeveelheid investeringsprojecten, waaronder de ontwikkeling in Noordpoort, de bouw van de onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen, de vernieuwbouw schouwburg Ogterop en de herinrichting van het gemeentehuis en de werf.

De kans van voordoen schatten we in als laag, omdat het veel verschillende projecten betreft waar voor- en nadelen elkaar uitmiddelen.

6. Borgstelling en verstrekte leningen.
De leningen en borgstelling lichten we toe in de paragraaf Financiering. 

De meest omvangrijke borgstellingen betreffen:

Woonconcept Onroerend Goed B.V.
Dit gaat over het onderwijspark Ezinge inclusief de sportaccommodatie die is gerealiseerd door Woonconcept Onroerend Goed BV (WOG). We staan borg voor de lening die voor de bouw is afgesloten en jaarlijks gedeeltelijk wordt afgelost. De hoofdsom bedroeg € 50 miljoen. Begin 2027 is dat nog € 41,9 miljoen met een resterende looptijd van 26 jaar. Belangrijkste risico is een faillissement van de WOG. In dat geval wordt de borgstelling aangesproken. We zijn daarin afhankelijk van hoe de WOG de businesscase uitvoert. Het risicobedrag schatten we in op € 2,8 miljoen, dat is de verplichte aflossing en rente voor één jaar. Het college onderzoekt samen met de WOG en betrokken huurders de huur- en eigendomsconstructie van het onderwijspark. 

Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW)
Het WSW garandeert leningen van woningcorporaties. Corporaties kunnen hierdoor met gunstige financieringsmogelijkheden sociale huurwoningen bouwen en onderhouden. Als een corporatie in financiële problemen raakt, zorgt het WSW dat rentebetalingen en aflossing van leningen doorgaan. Het WSW betaalt dit uit eigen kapitaal. Dat kapitaal kunnen ze aanvullen door obligo bij alle deelnemende corporaties op te halen. Pas wanneer dat onvoldoende is, komen rijk en gemeenten als achtervang in beeld om renteloze leningen te verstrekken. De omvang van de leningen waar we garant voor staan bedraagt € 178 miljoen (peiljaar juni 2026). Het risico is verwaarloosbaar. Voorzichtigheidshalve houden we rekening met een risico bedrag van € 890.000. Dat is 0,5% van de omvang van de leningen.

Risicobedrag
Het totale risicobedrag voor borgstellingen en verstrekte leningen schatten we daarmee in op ongeveer € 3,7 miljoen met een lage kans en is daarmee niet gewijzigd ten opzichte van de vorige actualisatie.

7. Verbonden partijen
In Drents verband hebben we afspraken gemaakt in de nota “Samen werken voor Drenthe” die is opgesteld vanuit de VDG en de griffierskring. Hiermee willen we meer grip krijgen op de gemeenschappelijke regelingen. Daarin zijn onder meer afspraken gemaakt over de weerstandscapaciteit bij de gemeenschappelijke regeling:

1. De weerstandscapaciteit is aanwezig bij de deelnemers en beperkt bij de gemeenschappelijke regeling.
2. Het dagelijks bestuur (DB) van de gemeenschappelijke regeling vermeldt in de jaarstukken en begroting het verschil tussen benodigd en beschikbaar weerstandsvermogen in totaal en naar rato voor de afzonderlijke deelnemers.
3. Een algemene reserve is toegestaan om ontwikkelingen in het loon- en prijspeil af te dekken, met een maximale omvang van 2,5% van de lasten van het betreffende jaar.
4. Als de verwachting is dat de ontwikkelingen in het loon- en prijspeil boven de maximale omvang van 2,5% uitkomt, is afwijken van de richtlijn van 2,5% mogelijk. Hiervoor doet het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling een gemotiveerd voorstel aan het algemeen bestuur.
5. Het bedrag boven het vastgestelde maximum van de algemene reserve, vloeit naar rato van de deelnemersbijdrage terug naar de deelnemers.

Risicobedrag
Het risicobedrag vanwege deze afgesproken systematiek schatten wij vooralsnog in op zo'n € 0,5 miljoen.

Gemeenschappelijke Regeling Gemeentelijke Kredietbank (GR GKB)
Het transformatieproces van een Gemeenschappelijke Regeling (GR) GKB naar een Stichting GKB is al geruime tijd gaande. Op 21 juli 2025 is de Stichting GKB opgericht. Deze stichting heeft met ingang van 1 januari 2026 de activiteiten en het personeel van de GR GKB overgenomen. Vanuit daar wordt de dienstverlening geboden aan onze inwoners. Het traject van de opheffing van de GR GKB, is volop gaande. Er moet nog een paar (besluitvormende) stappen worden gezet, waaronder de verkoop van het pand aan de Overcingellaan 15 in Assen. Het streven is nog steeds om de GR GKB vóór 1 januari 2027 op te heffen. Als het verkooptraject langer duurt dan verwacht, dan heeft dat gevolgen voor het financiële effect in 2027. 

In 2025 is vanwege de verzelfstandiging een sociaal plan afgesloten met de vakbonden. Hierin staat een aantal stevige garanties, waaronder dat de GR gemeenten garant staan voor medewerkers waarvan het dienstverband binnen vijf jaar na de overgang wegens bedrijfseconomische redenen eindigt. De GR gemeenten moeten dan zorgen voor een passende functie (binnen een van de drie gemeentelijke organisaties). Naar verwachting is dit een beperkt risico.

Risicobedrag
Het financiële risico voor 2027 wordt als nihil beoordeeld. Bij de opheffing van de GR GKB in 2026 zijn er in 2027 geen financiële gevolgen meer. Als de opheffing langer duurt en in 2027 plaatsvinden, dan wordt er een beperkt negatief exploitatieresultaat verwacht. Dit wordt ruimschoots gecompenseerd met de verwachte opbrengst uit de verkoop van het pand.

8. Risico’s in de bedrijfsvoering
Krapte op de arbeidsmarkt leidt tot het moeilijk invullen van vacatures. Ook worden opgaven in onze gemeente complexer. Dit vraagt een bepaalde capaciteit en expertise die moeilijk te vinden is voor de salarisschalen die gemeente Meppel biedt. Dat leidt tot inhuur op moeilijk invulbare vacatures. Daarnaast kunnen we vooral starters aantrekken in plaats van meer ervaren medewerkers. Hierdoor ontstaan extra kosten voor opleidingen of dakpansgewijze opvolging om kennis beter te borgen. Door met andere gemeenten en overheidsinstellingen samen te werken, verkleinen we het risico. Een van maatregelen die we inzetten om meer grip te krijgen op het benodigde personeel is Strategische Personeelsplanning.

Een veilige IT-infrastructuur, veilige software en goede werkprocessen zijn nodig om informatieveiligheid te waarborgen. Met het meerjarenplan Informatisering versterken we de samenhang tussen beleid, organisatie, processen en techniek. Hierdoor kunnen we risico’s beter beheersen en de kans op incidenten kleiner maken. Tegelijkertijd zorgen internationale ontwikkelingen en de afhankelijkheid van grote IT-leveranciers voor extra risico’s, zoals uitval van systemen en hogere vervangingskosten. Gemeenten en hun leveranciers zijn steeds vaker doelwit van cybercriminaliteit. De impact van cyberincidenten neemt daarbij toe.

Voor de bedrijfsvoering ramen we een risico van ongeveer € 4 miljoen met een gemiddelde kans van optreden (blijft gelijk).

9. Huuropbrengst en gebruikersvergoedingen
We zijn in bezit van verschillende vastgoedobjecten die we verhuren. We rekenen hiervoor een gebruikersvergoeding. We lopen hiermee risico, bijvoorbeeld bij onvoorziene leegstand of opzegging van contracten. Het jaarlijks bedrag aan inkomsten is ongeveer € 2,2 miljoen. Op grond van de nota risicomanagement houden we rekening met een risicobedrag gebaseerd op 4 jaar leegstand, wat uitkomt op € 8,8 miljoen (was € 8,6). De toename van het risicobedrag komt door indexatie van de huuropbrengsten en aanpassingen in verhuursituaties.

De risicoweging schatten we in als zeer laag, aangezien we de huurinkomsten van een groot aantal partijen ontvangen. Een deel van deze partijen ontvangt een subsidiebijdrage die een deel van de huurkosten compenseert.

10. Overige risico’s
Naast de reguliere werkzaamheden zijn er ook enkele financiële risico’s die we niet goed in cijfers kunnen uitdrukken. We houden deze risico’s in de gaten zodat we op tijd maatregelen kunnen nemen. Het gaat om de volgende risico’s:

a) De vermindering van de uitstoot van stikstof op basis van het Programma Aanpak Stikstof (PAS) kan gevolgen hebben voor de uitvoering van projecten. Landelijk blijft deze problematiek actueel en sterk in beweging. Daardoor zijn de consequenties lastig te overzien en veranderlijk.

b) Zoals benoemd in programma 4 leidt netcongestie tot vertragingen in projecten waarvoor energie nodig is. Bijvoorbeeld bij de bouw van nieuwe woningen, bij nieuwe of de uitbreiding van bedrijven of de verdere elektrificatie van mobiliteit en grootschalige energieprojecten. Zonder voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet kunnen nieuwe projecten niet worden aangesloten. We werken nauw samen met netbeheerders en de provincies om energie-infrastructuurprojecten te versnellen en beter in te passen in het bestaande elektriciteitsnet. Samen met bedrijven en ICC parkmanagement zoeken we naar oplossingen tegen netcongestie bij bedrijven op de korte termijn. Het nieuwe prioriteringskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) beïnvloedt hoe schaarse netcapaciteit wordt verdeeld. We volgen deze ontwikkelingen nauwgezet en brengen de gevolgen voor Meppel in beeld. 

c) De beschikbaarheid van drinkwater is niet meer vanzelfsprekend. Door bevolkingsgroei, klimaatverandering en economische groei blijft de vraag naar drinkwater de komende jaren stijgen. Daardoor komen drinkwaterbedrijven in de knel. Al enkele jaren waarschuwen drinkwaterbedrijven voor (toekomstige) structurele tekorten. Vraag en aanbod groeit uit elkaar. Dat komt ook doordat nieuwe winlocaties lastig te realiseren zijn: er is simpelweg te weinig drinkwater beschikbaar.

d) De Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen zijn in werking sinds 1 januari 2024. De inwerkingtreding is verlopen zonder ernstige verstoringen. Dat betekent niet dat er geen risico’s meer zijn. Elke gemeente moet uiterlijk 1 januari 2032 het Omgevingsplan Omgevingswetproof gemaakt hebben. Voor alle gemeenten houdt dat nog een enorme opgave in. Het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) werkt maar functioneert nog lang niet optimaal. De vertraging in de gefaseerde invoering van de Wkb betekent dat we nog niet kunnen werken zoals de wet bedoeld heeft. De instrumenten en werkprocessen zijn bij gemeente Meppel redelijk op orde. Maar het werken onder de Omgevingswet vraagt van de interne organisatie ook een andere manier van werken. Dat betekent een andere houding en ander gedrag van medewerkers. Het is een risico dat de organisatie te weinig aanpassingsvermogen heeft. Niet veranderen betekent stilstaan. Voor de meeste gemeenten zijn de kosten die met de Omgevingswet en Wkb gemoeid zijn slecht te overzien. Voor gemeente Meppel wordt het beeld steeds duidelijker.

e) Het is nog onduidelijk wat het (financiële) effect is van de NEN9120-norm, die bij amendement is aangenomen tijdens de raadsbehandeling van het IHP. De norm is nieuw en is niet wettelijk verplicht. Er is nog weinig tot geen praktijkervaring waaraan kan worden gerefereerd. Bijvoorbeeld voor het IKC en de sporthal NvL is tot op detailniveau in beeld op welke punten we voldoen, op welke niet en waar in het vervolgproces nog aandachtpunten zitten (bijv. bewegwijzering en kleurstelling in een gebouw, komt pas later bij het inrichten). Het is hiermee onderdeel van de ramingen geworden.

f) De APPA-pensioenen gaan per 1-1-2028 over naar ABP. De voorziening is bepaald op basis van de door ABP gemaakte berekening. Hierbij zijn we uitgegaan van de actuele dekkingsbijdrage van 122% (stand van nu). Er bestaat een risico dat toekomstige ontwikkelingen bij ABP, zoals wijzigingen in de dekkingsgraad of uitgangspunten, leiden tot een aanpassing van de uiteindelijke lasten en daarmee van de voorziening.

g) Steeds meer mensen beseffen dat belangrijke voorzieningen, zoals stroom, drinkwater, telefoon- en internetverbindingen en zorg, voor langere tijd kunnen uitvallen. Dit kan grote gevolgen hebben voor inwoners en bedrijven. De gemeente moet zich hierop voorbereiden. Daarom zorgen we in de voorbereidingsfase voor een goede organisatie en duidelijke afspraken. Als er daadwerkelijk een probleem ontstaat, kunnen we snel ondersteuning bieden aan de samenleving. Daarvoor is samenwerking nodig tussen bijna alle onderdelen van de gemeente, inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Ook werken we samen met woningcorporaties, vrijwilligersorganisaties, de veiligheidsregio en andere partners. Samen met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD), medeoverheden en ketenpartners onderzoeken we wat de gevolgen kunnen zijn van een langdurige uitval van voorzieningen. Op basis daarvan maken we afspraken over voorbereiding, ondersteuning tijdens een crisis en herstel daarna.

Volgens de beleidskaders die de raad heeft vastgesteld, heeft een calculatie plaatsgevonden van de geïnventariseerde risico’s. In totaal is een risicobedrag berekend van € 19,3 miljoen. Bij de berekening van dit bedrag zijn de uitgangspunten gehanteerd zoals vastgelegd in de Nota risicomanagement en weerstandsvermogen.

Het beschreven risicoprofiel is gekwantificeerd en kunnen we afzetten tegen het vermogen om deze potentiële tegenvallers op te vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Dit weerstandsvermogen is de verhouding tussen de risico’s en de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit potentieel in te zetten middelen om de tegenvallers op te vangen.

Naast de bufferreserve zijn dit overige reserves (a), onbenutte inkomstenbronnen (b) en stille reserves (c).

a) Reserves
De algemene reserves bestaande uit de bufferreserve en de vrij besteedbare reserve (voor resultaatbestemming 2026), hebben een geraamde gezamenlijke omvang van € 36 miljoen per 1 januari 2027.
b) Onbenutte belastingcapaciteit
Voor het berekenen van het gewenste bufferniveau gaan we uit van de berekeningswijze zoals is vastgelegd in de Nota  risicomanagement en weerstandsvermogen. Uitgangspunt is een verhoging van de OZB-tarieven tot 20% boven het gemiddelde in Nederland. De onbenutte belastingcapaciteit is met deze benadering € 1,9 miljoen.
c) Stille reserves
Stille reserves zijn aandelen, gronden en gebouwen die bij verkoop meer opleveren dan de boekwaarde. Er is geen onderzoek verricht naar de hoogte van deze stille reserves, die we normaal gesproken pas aanspreken na uitputting van de overige reserves. Bovendien is het onzeker of stille reserves daadwerkelijk kunnen kapitaliseren, aangezien we daarvoor ook een koper moeten vinden.

Het adviesniveau en het kengetal is als volgt berekend: