Thema Samenleving

Algemeen

Terug naar navigatie - Thema Samenleving - Algemeen

Het Sociaal domein heeft veel invloed op het leven van inwoners en de samenleving. We willen een samenleving waarin iedereen zich prettig voelt, betrokken is en naar elkaar omkijkt. Het welzijn van onze inwoners staat voorop. De ondersteuning in het Sociaal domein beïnvloedt het dagelijks leven van veel inwoners in kwetsbare posities. Het Sociaal domein zal de komende jaren veel aandacht blijven vragen, onder andere door de toenemende zorgvraag, dubbele vergrijzing, toenemende eenzaamheid, toenemende diversiteit en krapte op de arbeidsmarkt. Deze maatschappelijke ontwikkelingen maken dat we als gemeente goed moeten kijken naar bepaalde fundamentele vraagstukken, zoals de zorgzame samenleving, de menselijke maat en kostenbeheersing. Dit vraagt van ons, maar ook van onze samenwerkingspartners en inwoners om mee te bewegen met de veranderende vraag en context. 

We staan voor de uitdaging om het Sociaal domein toekomstbestendig, samenhangend en duurzaam in te richten. We zetten expliciet in op de duurzame beweging naar de voorkant (preventie). Hiermee bedoelen we dat onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving, dat de zelf- of samenredzaamheid verder wordt vergroot en dat problemen worden voorkomen of in een vroegtijdig stadium op een laagdrempelige manier in de sociale basis worden opgelost. Doordat het zorgstelsel onder druk staat, is het nodig om ervoor te zorgen dat al onze inwoners de zorg of ondersteuning kunnen ontvangen die nodig is. Door in te zetten op deze beweging wordt de druk op de formele zorg verlicht en blijft het beschikbaar voor inwoners die het nodig hebben. Specialistische ondersteuning is en blijft beschikbaar waar nodig, maar altijd in samenhang met het geheel. Participatie, preventie en integraliteit staan centraal.  

Ontwikkelingen

Terug naar navigatie - Thema Samenleving - Ontwikkelingen

Sociale basis
Met de ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030’ creëren we een sociale basis die een samenhangend geheel vormt met de meer gespecialiseerde zorg. Het geeft inwoners dat wat nodig is om zelfredzaam te kunnen zijn en mee te doen aan de samenleving door het benutten van de eigen kracht. Het gaat om het zorgen dat problemen onnodig groot worden en dat ondersteuning en hulp in eerste instantie vanuit het eigen netwerk aanwezig is. Het gaat ook om het realiseren van een verschuiving van gebruik van specialistische ondersteuning (waarvoor een indicatie nodig is) naar gebruik van het aanbod in de sociale basis. Dit moet ook zichtbaar worden in een verschuiving van de kosten.

De ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis’ geeft richting aan de beoogde doorontwikkeling van de sociale basis. In samenwerking met inwoners, formele en informele ketenpartners wordt gewerkt aan een implementatieplan om vanaf 2026 uitvoering te geven aan de vier ambities:
1.    Inwoners voelen zich verbonden met elkaar en dragen bij aan de gemeenschap.
2.    Inwoners hebben de regie over hun eigen welzijn en zijn geactiveerd om daar zelf stappen in te zetten.
3.    Inwoners zijn veerkrachtig en kunnen zoveel mogelijk zelf problemen voorkomen of oplossen.
4.    Inwoners hebben toegang tot laagdrempelige en vroegtijdige hulp en voorzieningen.

In het kader van 'Kiezen voor de Toekomst' valt de onderzoeksrichting 'preventie, sociale basis' onder het proces rondom de doorontwikkeling van de sociale basis. De concrete vraag die vanuit 'Kiezen voor de Toekomst' is gesteld is: "wat is ervoor nodig om de duurzame beweging naar de voorkant (door het versterken van de sociale basis en het uitbreiden van preventieve voorzieningen en collectieve/lichtere voorzieningen) te maken, om zorgkosten verder te beheersen en de specialistische geïndiceerde zorg in het Sociaal domein verder te doen afnemen?". Het antwoord op deze vraag wordt verder uitgewerkt in 2026. Dan wordt ook gestart met de concrete invulling van de besparingsacties voor de (middel)lange termijn.

Hervormingsagenda Jeugd 
De Hervormingsagenda Jeugd is opgesteld om het jeugdhulpstelsel te verbeteren en betaalbaar te houden. Dit doen we door de oorzaken van de toenemende vraag naar zorg aan te pakken. Samen met onze partners zetten we meer in op preventie. Ook richten we sterkere lokale teams in die gericht zijn op zorg en preventie. Bovendien willen we de zorgaanbieders beter monitoren en zorgen dat de basis op orde is. 

Maatschappelijke voorzieningen  
Met het strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties hebben we een plan gemaakt om de komende jaren te bouwen aan toekomstbestendige gebouwen. Plekken waar inwoners samenkomen om te leren, sporten en elkaar te ontmoeten. In 2026 starten we daarmee. Vanuit het SHMA wordt een aantal concrete huisvestingsprojecten voorbereid en uitgevoerd, zoals de sporthal in Nieuwveense Landen, vernieuwing van het zwembad & scholen en het haalbaarheidsonderzoek naar een MFC in Nijeveen. Ook werken we aan toekomstbestendige ontmoetingsplekken in onze dorpen en wijken. Er komt een ontwikkelmanager maatschappelijke accommodaties die het geheel coördineert.

Participatiewet in Balans 
De Participatiewet in Balans wordt de komende jaren stap voor stap ingevoerd. Per 1 januari 2026 wijzigt dit wetsvoorstel de volgende wetten

  • de Participatiewet,
  • Wet inkomensvoorziening en oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikte gewezen werkloze werknemers (IOAW), 
  • de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ).

Dit gebeurt om de balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving te verbeteren. Om hiervoor te zorgen komt er een pakket van ruim twintig maatregelen. Dit geeft de professionals meer ruimte om mensen door middel van maatwerk goed te ondersteunen. In eerste instantie om hen aan het werk te helpen. Als dat (nog) niet kan om te zorgen voor een toereikend inkomen en andere vormen van participatie. Vertrouwen en de menselijke maat komen bij de uitvoering centraal te staan.

Dit wetsvoorstel is onderdeel van het bredere programma Participatiewet in Balans, dat bestaat uit drie sporen:

  • Spoor 1: Is het wetsvoorstel Participatiewet in Balans. Dit is een belangrijke eerste stap om de Participatiewet, IOAW en IOAZ, beter te laten aansluiten op de leefwereld van inwoners.
  • Spoor 2: De fundamentele herziening van het stelsel op de lange termijn.
  • Spoor 3: Versterken van vakkundigheid van de professionals in (de verandering naar) de herziene Participatiewet.

Relaties met andere thema's

Terug naar navigatie - Thema Samenleving - Relaties met andere thema's

Het thema samenleving hangt natuurlijk sterk samen met andere thema’s. Wat er in de leefomgeving gebeurt, heeft invloed op de samenleving. Onze inwoners leven, wonen, werken en ontspannen samen. Hierdoor is de samenleving nauw verbonden met de leefomgeving en behoeften van mensen. Maar ook onze eigen dienstverlening heeft een directe impact op onze inwoners en samenleving. De belangrijke punten in dit thema komen ook terug in verschillende paragrafen, vooral bij de Verbonden partijen en bij Wijk- en dorpsgericht Werken.

Programma 1: Bewegen en Welzijn

Algemene doelstelling

Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Algemene doelstelling

Gemeente Meppel is een sociale gemeente. De zorg voor elkaar, zeker voor mensen die het moeilijk hebben, staat hoog in het vaandel. Dat is belangrijk, vooral in deze tijd van toename van kansenongelijkheid en polarisatie. Onze uitdaging is allereerst om verschillen te verkleinen en mensen dichter bij elkaar te brengen. Juist op gemeentelijk niveau kunnen we de menselijke maat, sociale samenhang en het contact tussen overheid en inwoner verbeteren.

Sport en bewegen brengt mensen bij elkaar en bevordert daarmee de lokale, sociale samenhang en integratie van bevolkingsgroepen. Sport en bewegen is van belang voor een gezonde leefstijl en voorkomt gezondheidsproblemen. Het hangt nauw samen met gezondheid, onderwijs, welzijn, vrijwilligerswerk, integratie en participatie, jeugd en evenementen. Ook ligt er een duidelijke relatie met verschillende thema’s uit het Wmo-beleid. Sport en bewegen is essentieel in onze algemene voorzieningen.

Beleidskaders

Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Beleidskaders
  • Visie en kaderstelling Sociaal domein en doelen Sociaal domein (2014)
  • Notitie Sociaal domein – van transitie door in transformatie (2017)
  • Beleidsnotitie GGD ‘Samen werken aan gezondheid’ (2017)
  • Nationaal Sportakkoord 2018
  • Landelijke Nota Gezondheidsbeleid 2020-2024
  • De sport- en gezondheidsnota ‘Actieplan Gezondheid, Bewegen en Sport 2020-2023’
  • Lokaal Actieplan Sport en Bewegen Meppel 2020-2022 (lokaal sportakkoord)
  • Beheerplan sportaccommodaties
  • Visie op sport en bewegen in de gemeente Meppel
  • Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
  • Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045.

Samenkracht en burgerparticipatie

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Samenkracht en burgerparticipatie - Wat willen we bereiken?

Creëren van zorgzame en vitale gemeenschappen

Terug naar navigatie - Samenkracht en burgerparticipatie - Wat willen we bereiken? - Creëren van zorgzame en vitale gemeenschappen

We werken aan vitale gemeenschappen waar inwoners vanuit verbondenheid omkijken naar elkaar (naoberschap), zodat zij (weer) kunnen omgaan met de uitdagingen van het leven (gemeenschapszorg). Dat is gelijk een basis om maatschappelijke opgaven en vraagstukken (in een gemeenschap) op te pakken. De samenwerking met professionals van welzijn en zorg moet hier ondersteunend in zijn. We bouwen voort op wat er als is en wat de inwoners van een wijk willen. We maken hiervoor gebruik van het (landelijke) akkoord Aanvullend Zorg en Welzijn Akkoord (AZWA), de opvolger van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

Hier ligt ook een relatie met het programma Wijk- en dorpsgericht Werken.

Wat gaan we daarvoor doen?

Versterken positie van mantelzorgers

Terug naar navigatie - Samenkracht en burgerparticipatie - Wat willen we bereiken? - Versterken positie van mantelzorgers

De druk op mantelzorgers neemt alleen maar toe de komende jaren. De zorgvraag wordt intensiever voor mantelzorgers als zorgvragers langer thuis blijven wonen. Ook door toekomstige tekorten aan arbeidskrachten, vragen we meer van mantelzorgers. Mantelzorgers moeten daarom goed ondersteund worden, zodat we overbelaste en ontspoorde mantelzorgsituaties voorkomen.  Mantelzorgers verdienen een gelijkwaardige positie in de sociale basis door ze te herkennen en te erkennen als een belangrijke factor in de zorgketen, formeel en informeel.

Wat gaan we daarvoor doen?

Wij willen dat alle inwoners zich betrokken voelen bij hun wijk of dorp

Terug naar navigatie - Samenkracht en burgerparticipatie - Wat willen we bereiken? - Wij willen dat alle inwoners zich betrokken voelen bij hun wijk of dorp

Wijk- en dorpsgericht Werken
Het Wijk- en dorpsgericht Werken in gemeente Meppel draagt bij aan een fijne leefomgeving. We kijken naar wat de inwoners nodig hebben en wat wij en andere organisaties willen bereiken. Een belangrijk onderdeel van Wijk- en dorpsgericht Werken is het maken van een wijkagenda. Deze agenda maken we samen met inwoners en partners van Meppel. Hierin staan de opgaves van de wijk, en de wensen en doelen van de inwoners.

Inwoners aan zet
We willen dat de inwoners meer verantwoordelijkheid nemen voor hun buurt. Daarom moedigen we bewonersinitiatieven aan. Deze groepen bepalen zelf hun plannen en hebben hun eigen budget. Door bewoners vanaf het begin te betrekken en samen te werken aan oplossingen, zorgen we dat inwoners meer verantwoordelijkheid krijgen.

De paragraaf Wijk- en dorpsgericht Werken gaat verder in op alle zaken die hierbij komen kijken.

Volksgezondheid

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Volksgezondheid - Wat willen we bereiken?

Preventie op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden

Terug naar navigatie - Volksgezondheid - Wat willen we bereiken? - Preventie op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden

We voeren het Aanvullende Zorg en Welzijns Akkoord (de opvolger vervolg op het GALA en het IZA) uit waardoor we voor de inwoners een gelijkwaardige toegang tot zorg en ondersteuning organiseren. We zetten in op regionale samenwerking maar met een lokale uitwerking met lokale partners.

Wat gaan we daarvoor doen?

Sportaccommodaties

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Sportaccommodaties - Wat willen we bereiken?

We streven naar sportaccommodaties die meer zijn dan plekken om te bewegen. We zien ze als ontmoetingsplaatsen voor jong en oud, voor sporters én buurtbewoners.

Terug naar navigatie - Sportaccommodaties - Wat willen we bereiken? - We streven naar sportaccommodaties die meer zijn dan plekken om te bewegen. We zien ze als ontmoetingsplaatsen voor jong en oud, voor sporters én buurtbewoners.

Bij de (her)ontwikkeling van accommodaties zoeken we actief het gesprek op met (potentiële) gebruikers. Samen verkennen we hoe we, juist tijdens de daluren, de accommodaties ook kunnen benutten voor andere maatschappelijke of educatieve activiteiten. Zo voorkomen we leegstand, bevorderen we samenwerking en zorgen we dat sportaccommodaties een levendig onderdeel worden van de gemeenschap. Dat vraagt ook om flexibiliteit: accommodaties worden niet langer automatisch toegewezen aan één enkele vereniging. We onderzoeken bovendien altijd of er combinaties mogelijk zijn met het bewegingsonderwijs. Vanzelfsprekend zorgen we ervoor dat iedereen toegang heeft tot onze voorzieningen. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Sportbeleid en activering

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Sportbeleid en activering - Wat willen we bereiken?

Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl voor alle inwoners

Terug naar navigatie - Sportbeleid en activering - Wat willen we bereiken? - Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl voor alle inwoners

We geloven in de kracht van sport en bewegen als drijvende kracht achter gezondheid, verbinding en participatie. We kiezen bewust voor een integrale benadering waarin samenwerking met verenigingen, scholen, zorg- en welzijnspartijen en aanbieders centraal staan. Dit doen we vanuit de sportvisie en we geven een vervolg aan het uitvoeringsplan. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Beleidsindicatoren
Programma 1
Indicator Eenheid 2020 2022 2024
Niet-sporters % 53,7% 45,9% 44,4%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en en RIVM. Betreft een 4 jaarlijke monitor
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2024 Begroting 2025 Primaire begroting 2026 Totaal Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie 10.843 11.569 11.603 11.355 4.850 4.261
Volksgezondheid 1.885 1.972 1.934 1.801 1.801 1.801
Sportaccommodaties 3.568 3.605 4.286 4.179 4.445 4.678
Sportbeleid en activering 676 954 805 619 619 619
Totaal Bewegen en welzijn 16.972 18.099 18.628 17.954 11.714 11.358
Totaal Lasten 16.972 18.099 18.628 17.954 11.714 11.358
Baten
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie -10.992 -8.310 -7.536 -7.237 -537 -537
Volksgezondheid -275 -190 -133 0 0 0
Sportaccommodaties -1.563 -1.613 -1.648 -1.648 -1.648 -1.648
Sportbeleid en activering -244 -218 -187 0 0 0
Totaal Bewegen en welzijn -13.074 -10.330 -9.504 -8.886 -2.186 -2.186
Totaal Baten -13.074 -10.330 -9.504 -8.886 -2.186 -2.186
Saldo van baten en lasten 3.897 7.769 9.124 9.068 9.529 9.172
Onttrekkingen
Bewegen en welzijn
Samenkracht en burgerparticipatie 0 -118 0 0 0 0
Sportaccommodaties -105 0 0 0 0 0
Totaal Bewegen en welzijn -105 -118 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen -105 -118 0 0 0 0
Totaal reserve mutaties -105 -118 0 0 0 0
Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Toelichting financiën

Algemeen
Het gezond en actief leven akkoord (GALA) loopt tot en met 2026. Een deel van de budgetten vervalt al met ingang van 2026. Vanaf 2027 zijn er helemaal geen middelen voor GALA opgenomen in onze begroting. Naar verwachting wordt dit deels structureel opgenomen in het aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA). Hoe dit er financieel uit gaat zien is bij het opstellen van deze begroting nog niet bekend. 

Begroting 2026 ten opzichte van 2025
Lasten en baten
Samenkracht en burgerparticipatie
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de jaren 2026-2028 een voorinvestering van € 200.000 per jaar opgenomen voor de projectopdracht 'Wijk- en dorpsgericht Werken als vliegwiel'. Op de langere termijn moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. Voor de uitbreiding van preventief jongerenwerk met specifieke aandacht voor jongeren met risicogedrag is in 2026 € 60.000 beschikbaar gesteld. Ook voor het boeien en binden van vrijwilligers is vanaf 2026 € 50.000 per jaar extra opgenomen in deze begroting. Voordelen ten opzichte van 2025 ontstaan op dit product door het vervallen van een budget van € 118.000 dat vorig jaar incidenteel beschikbaar was voor de sociale basis. Ook het overbrengen van het budget voor beheer van De Plataan ter hoogte van € 167.000 naar programma 3 Onderwijs, cultuur en media zorgt voor een verlaging. 

Omdat het onzeker is of de compensatie voor de opvang van Oekraïners in de gemeentelijke opvang gelijk blijft, zijn uit voorzichtigheid de inkomsten € 700.000 lager geraamd. Daarmee is per saldo rekening gehouden met een beperkt overschot van € 200.000. 

Volksgezondheid
Vanaf 2026 zijn zowel de baten als lasten € 55.000 lager als gevolg van het aflopen van het GALA. Voor het rijksvaccinatieprogramma is het uitgavenbudget met € 45.000 verhoogd. 

Sportaccommodaties
Voor een onderzoek naar de vernieuwing van het zwembad Hesselingen is in 2026 € 200.000 opgenomen. Vanwege de toenemende onderhoudskosten wordt jaarlijks € 60.000 aan het onderhoudsbudget van het zwembad toegevoegd tot het moment van de realisatie van het vernieuwde zwembad. Vanaf 2026 wordt structureel € 300.000 per jaar opgenomen in de begroting voor onderhoud en huur van extra kleedkamers op sportpark Ezinge. 

Sportbeleid en activering
Vanaf 2026 zijn zowel de baten als lasten € 31.000 lager als gevolg van het aflopen van het GALA. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 115.000 minder doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal.  

Begroting 2026 en meerjarenperspectief

Lasten en baten
Samenkracht en burgerparticipatie
Vanaf 2028 is er geen uitgavenbudget en compensatie van het Rijk meer opgenomen voor de opvang van Oekraïners in de gemeentelijke opvanglocatie. Het huurcontract loopt eind 2027 af. Vanwege het aflopen van het GALA vervalt vanaf 2027 een totaalbudget van € 75.000, zowel bij de uitgaven als bij de inkomsten. Ook vervallen met ingang van 2027 de incidenteel opgenomen middelen voor de tijdelijke uitbreiding preventief jongerenwerk (€ 60.000) en de compensatie van de huurlasten van De Koeberg (€ 50.000).Vanaf 2029 gaan de uitgaven naar beneden omdat dan een besparing wordt verwacht vanuit de projectopdracht 'Wijk- en dorpsgericht Werken als vliegwiel' in het kader van 'Kiezen voor de Toekomst'.

Sportaccommodaties
De kapitaallasten stijgen als gevolg van verwachte investeringen bij de sportparken Ezinge (vanaf 2027) en Koedijkslanden (vanaf 2029).

Volksgezondheid / Sportbeleid en activering
Vanaf 2027 vervalt het GALA. Dit betekent een verlaging van lasten en baten van totaal € 320.000 op deze producten. 

Investeringen

Terug naar navigatie - Programma 1: Bewegen en Welzijn - Investeringen
Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) t/m 2025 2026 2027 2028 2029 e.v. Totale investering Begrote inkomsten / bijdrage van derden Netto-investering Verwacht jaar van realisatie
Programma 1 - Bewegen en welzijn
Wijkcentra - 50 41 - 310 401 - 401 cf. jaarplanning
Sportaccommodaties
Sportpark Ezinge 425 2.605 1.850 750 5.630 125 5.505 2026-2027
Sportpark Koedijkslanden 725 725 725 2028
Sportpark Tussenboerlanden 65 65 65 2026
Sporthal Ezinge 53 170 223 223 cf. jaarplanning
Sporthal De Eendracht 660 660 156 504 2025
Sporthal Nieuwveense Landen 2.850 2.850 5.700 5.700 2028
Sporthal Koedijkslanden 53 109 162 162 2026-2029
Sportzaal Aanloop 30 61 91 91 2026-2029
Sportzaal Het Erf 421 421 421 2029
Zwembad Bad Hesselingen vernieuwing 255 265 33.000 33.520 33.520 na 2029
Zwembad Bad Hesselingen overig 285 285 50 235 2025
Subtotaal sportaccommodaties 1.370 2.806 4.955 3.840 34.511 47.482 331 47.151
Totaal programma 1 - Bewegen en welzijn 1.370 2.856 4.996 3.840 34.821 47.883 331 47.552

Toelichting

Wijkcentra

De geplande investeringen zijn vervangingsinvesteringen voor wijkcentra. Het betreft onder andere de (duurzame) vervanging van de CV-ketel en ventilatiesysteem bij wijkvereniging Boerhoorn (2026). Voor De Schalle staat in 2027 de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland en voor 2029 onder andere de investering in warmtepompen en kozijn- en glasrenovatie. De geplande investeringen in De Schalle worden in samenhang bezien met het haalbaarheidsonderzoek naar een MFC in Nijeveen.

Sportaccommodaties
Sportpark Ezinge
Voor sportpark Ezinge staan de komende jaren diverse investeringen gepland die helpen om de komende jaren de sportbeoefening op sportpark Ezinge voort te zetten. Het gaat om de aanleg en omvorming van extra kunstgrasvelden, terreinaanpassingen en renovatie van kleedkamers bij diverse verenigingen.

Sportpark Koedijkslanden
Vanuit de beheeropgave staan voor 2028 de renovatie van de kunstgrasvelden bij MHV en MEKO gepland.

Sportpark Tussenboerlanden
In het kader van de harmonisatie van eigendom en tarieven tussen sportverenigingen is voor 2026 een investeringskrediet opgenomen voor de overname van het kunstgrasveld bij DOS '46.

Sporthal Ezinge
In 2026 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. In 2029 staat de vervanging van de sportvloer en belijning gepland.

Sporthal Nieuwveense Landen
Er is een investeringskrediet is opgenomen voor de realisatie van een nieuwe sporthal in Nieuwveense Landen.

Sporthal Koedijkslanden
In 2026 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. Verder verwachten we in 2029 de CV-ketels te vervangen.

Sportzaal Het Erf
Vanuit de beheeropgave houden we voor 2029 rekening met de vervanging van de warmtepomp, renovatie en na-isolatie van het dak en de vervanging van de ventilatie bij de kleedkamers.

Zwembad Hesselingen
Er vindt onderzoek plaats naar de vernieuwing van het zwembad. Het onderzoek geeft duiding over de gewenste vorm van vernieuwing; nieuwbouw of renovatie. Ook komt uit dit onderzoek de mogelijkheden en beperkingen van de huidige locatie en een eventuele nieuwe locatie. Voor de jaren 2027 en 2028 is een voorbereidingskrediet begroot voor de concretere uitwerking na afronding van het onderzoek. Voor 2029 is € 33 miljoen gereserveerd voor de realisatie van een vernieuwd zwembad. Op basis van de uitkomsten van de verdiepende onderzoeken wordt besluitvorming voorbereid waarbij het daadwerkelijke benodigd investeringsbedrag verder wordt uitgewerkt.

Programma 2: Participatie, zorg en minima

Algemeen

Terug naar navigatie - Programma 2: Participatie, zorg en minima - Algemeen

We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de samenleving. We werken aan zelfredzaamheid en een gezond leven voor onze inwoners. We ondersteunen jongeren met problemen bij het opgroeien, zodat zij zich veilig kunnen ontwikkelen. Het vergroten van mentale weerbaarheid onder jongeren is een belangrijk speerpunt. Ook zorgen we ervoor dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. We voeren de wetten uit voor de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en schuldhulpverlening. Door problemen op tijd aan te pakken, voorkomen we dat ze groter worden en moeilijker op te lossen zijn.

Beleidskaders

Terug naar navigatie - Programma 2: Participatie, zorg en minima - Beleidskaders
  • Visie en kaderstelling Sociaal domein en doelen Sociaal domein (2014)
  • De toegang tot een domein (2014)
  • Re-integratiebeleid (2017)
  • Een werkende keten (2019)
  • Verordening Sociaal domein Meppel (2025)
  • Normenkader Wmo (2021)
  • Beleidsplan armoede en schulden 2024 – 2027
  • Jeugdnota gemeente Meppel 2023 – 2028 “welbevinden voorkomt zorg”
  • Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021)
  • Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
  • Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045.

Toegang en eerstelijnsvoorzieningen

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen - Wat willen we bereiken?

Onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO)

Terug naar navigatie - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen - Wat willen we bereiken? - Onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO)

Onafhankelijke cliëntondersteuning versterkt de regie van inwoners over hun leven, door het bieden van gratis en onafhankelijk advies en ondersteuning in het sociale domein, met als doel het belang van de inwoner te waarborgen.

Door de onafhankelijke positie van de ondersteuner, vrij van de belangen van financiers en zorgaanbieders, kan de cliënt zich beter oriënteren en passende zorg en ondersteuning vinden. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Op weg naar een krachtige sociale basis

Terug naar navigatie - Toegang en eerstelijnsvoorzieningen - Wat willen we bereiken? - Op weg naar een krachtige sociale basis

De ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030’ geeft richting aan de voorgenomen doorontwikkeling van de sociale basis om het welzijn en de gezondheid van onze inwoners te verbeteren, duurzame ondersteuning te bieden (toekomstbestendig zorgstelsel) en de zorgkosten te beheersen. Een goede krachtige inrichting van de sociale basis voorkomt dat inwoners met een lichte zorg- of ondersteuningsvraag, in die gevallen waar dat kan, in een formeel of intensief zorgtraject komen. 

Inkomensregelingen

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Inkomensregelingen - Wat willen we bereiken?

Een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening schuldhulpverlening.

Terug naar navigatie - Inkomensregelingen - Wat willen we bereiken? - Een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening schuldhulpverlening.

Ondanks de inzet op preventie kunnen schulden niet altijd worden voorkomen. Als er (beginnende of problematische) schulden zijn, proberen we onze inwoners (zowel particulieren als ondernemers) op een zo goed mogelijke manier te helpen en de schulden op een duurzame manier op te lossen. 

Wat gaan we daarvoor doen?

In toenemende mate inzetten op armoedepreventie.

Terug naar navigatie - Inkomensregelingen - Wat willen we bereiken? - In toenemende mate inzetten op armoedepreventie.

Voorkomen is beter dan genezen. We willen de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners stimuleren en opeenstapeling van (financiële) problemen voorkomen door preventief te werken. Ook richten we ons op de oorzaken van armoede en problematische schulden. Met als uiteindelijke doel om het aantal inwoners (volwassenen en kinderen) dat in armoede leeft, terug te dringen, het aantal inwoners dat problematische schulden heeft te verkleinen en de bestaanszekerheid te verhogen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Meer inwoners doen een beroep op de minimaregelingen

Terug naar navigatie - Inkomensregelingen - Wat willen we bereiken? - Meer inwoners doen een beroep op de minimaregelingen

De minimaregelingen zijn er onder andere op gericht om onze inwoners gelijke kansen te bieden en de kans te geven om mee te kunnen doen in de samenleving. We zetten er daarom op in dat zoveel mogelijk inwoners, die in aanmerking komen voor de minimaregelingen, weten van het bestaan van de minimaregelingen en deze ook aanvragen. 

Wat gaan we daarvoor doen?

We voldoen aan de Participatiewet in Balans (spoor 1)

Terug naar navigatie - Inkomensregelingen - Wat willen we bereiken? - We voldoen aan de Participatiewet in Balans (spoor 1)

Spoor 1 richt zich op de wijzigingen die op korte termijn de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Deze wijzigingen, die mede op initiatief van de gemeentelijke uitvoering zijn voorgesteld, staan in het wetsvoorstel Participatiewet in balans. De wijzigingen in spoor 1 bieden op korte termijn de ruimte om te doen wat nodig is om mensen met een uitkering goed te ondersteunen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Begeleide participatie

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Begeleide participatie - Wat willen we bereiken?

Duurzame toetreding tot de arbeidsmarkt

Terug naar navigatie - Begeleide participatie - Wat willen we bereiken? - Duurzame toetreding tot de arbeidsmarkt

We willen dat iedereen de mogelijkheid heeft om zich te ontwikkelen richting economische zelfstandigheid en maatschappelijke participatie. We hebben ook de ambitie dat jongeren eigen talenten ontwikkelen en, zoveel als mogelijk, een diploma halen op minimaal het niveau van een startkwalificatie.

Wat gaan we daarvoor doen?

Arbeidsparticipatie

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Arbeidsparticipatie - Wat willen we bereiken?

Samenwerking via het Werkcentrum

Terug naar navigatie - Arbeidsparticipatie - Wat willen we bereiken? - Samenwerking via het Werkcentrum

Binnen de arbeidsmarktinfrastructuur maakt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zich samen met UWV, gemeenten, SBB, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties al geruime tijd hard om werk(zoek)enden en werkgevers door te verwijzen binnen het Werkcentrum. Daarvoor is het nodig dat gemeenten en UWV contactgegevens van klanten met de partners in het Werkcentrum mogen delen. Op dit moment is dat niet toegestaan. Er wordt een aanpassing van het wetsvoorstel uitgewerkt dat deze beperking oplost. De beoogde inwerkingtreding van de wet verschuift hiermee. De verwachting is dat de wetswijziging 1 januari 2027 in werking treedt. Het later ingaan van de wet heeft geen invloed op de basisdienstverlening in de Werkcentra van Meppel (in De Plataan), Zwolle, Steenwijk, Elburg, Raalte, Hardenberg en Kampen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Voorzieningen Wmo

Ondersteuning Wmo

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Ondersteuning Wmo - Wat willen we bereiken?

Maatwerkvoorzieningen Wmo

Terug naar navigatie - Ondersteuning Wmo - Wat willen we bereiken? - Maatwerkvoorzieningen Wmo

De toegankelijkheid, beschikbaarheid en kwaliteit van hulp en diensten uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder druk. Dit komt voornamelijk door de stijgende kosten, toename van het aantal aanvragen als gevolg van demografische ontwikkelingen, abonnementstarief en rijksbeleid als langer thuis blijven wonen en tekorten in extramurale zorgplekken (verzorgingshuizen) en personeelskrapte bij zorgaanbieders.

Door gericht in te zetten op preventie en het optimaal benutten van hulp en ondersteuning vanuit de sociale basis wordt geprobeerd die zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden die noodzakelijk is om mee te doen aan de samenleving. Daarnaast werken we in de regio actief samen aan nieuwe inkoop- en aanbestedingstrajecten voor Wmo-maatwerkvoorzieningen. Daarbij zetten we in op meer differentiatie, productinnovatie en/of productdeling (basis en basis plus). 

De druk op de Wmo  kan verkleind worden als het abonnementstarief wordt omgebogen naar een inkomensafhankelijke bijdrage per 1-1-2028, waardoor op korte termijn de druk op de voorzieningen blijft.

Wat gaan we daarvoor doen?

Jeugdhulp

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Jeugdhulp - Wat willen we bereiken?

We willen de toegang tot de jeugdhulp zo preventief als mogelijk inrichten.

Terug naar navigatie - Jeugdhulp - Wat willen we bereiken? - We willen de toegang tot de jeugdhulp zo preventief als mogelijk inrichten.

We willen gezinnen beter ondersteunen zodat ze zelf sterker staan. Daarom richten we ons op lichte opvoedvragen, het voorkomen van problemen en het vroeg herkennen van signalen. Ook willen we dat mensen snel en dichtbij hulp kunnen krijgen. Zo hoeven we minder vaak specialistische zorg in te zetten en kunnen we kosten besparen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Geëscaleerde zorg Wmo

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Geëscaleerde zorg Wmo - Wat willen we bereiken?

Binnen onze gemeente willen we iedereen de kans geven de regie over zijn of haar leven te nemen, ook als dit tijdelijk ondersteuning vraagt.

Terug naar navigatie - Geëscaleerde zorg Wmo - Wat willen we bereiken? - Binnen onze gemeente willen we iedereen de kans geven de regie over zijn of haar leven te nemen, ook als dit tijdelijk ondersteuning vraagt.

Het doel van Beschermd Wonen is het bieden van een veilige woonomgeving met begeleiding aan inwoners die door psychische of psychosociale problemen tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen, met als einddoel zelfredzaamheid en mogelijke doorstroom naar zelfstandig wonen. Maatschappelijke Opvang is bedoeld voor personen die door problemen de thuissituatie hebben verlaten en niet zelfstandig kunnen leven, om tijdelijk onderdak en begeleiding te bieden om te stabiliseren en de weg vrij te maken naar stabiliteit en zelfstandigheid.

In 2025 heeft er een regionale aanbesteding plaatsgevonden voor de periode 2026-2030. Hierbij zijn onder andere de producten van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang geactualiseerd en gedifferentieerd. De samenwerkingsafspraken worden vastgelegd in een Convenant Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2026-2030. 

Geëscaleerde zorg Jeugd

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Geëscaleerde zorg Jeugd - Wat willen we bereiken?

Jongeren met opgroeiproblemen kunnen zich ontwikkelen in een veilige omgeving zodat ze uiteindelijk volwaardig deelnemen aan onze samenleving.

Terug naar navigatie - Geëscaleerde zorg Jeugd - Wat willen we bereiken? - Jongeren met opgroeiproblemen kunnen zich ontwikkelen in een veilige omgeving zodat ze uiteindelijk volwaardig deelnemen aan onze samenleving.

Bij de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling zijn gemeenten o.a. verantwoordelijk voor het borgen van de signalering van huiselijk geweld en kindermishandeling, en voor het borgen/creëren van de veiligheid in een gezin. Rondom het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling kunnen professionals gebruik maken van de meldcode. Rondom het borgen/creëren van een veilig gezin/huishouden kan de hulp en ondersteuning afgestemd worden aan de hand van de veiligheidsbeoordeling en -voorwaarden. Dit wordt door lokale (wijk)teams zelf, of door Veilig Thuis en GI vanuit hun wettelijke functies bepaald. We voeren de regie op de samenwerking met en tussen veel partners. Alle partijen hebben een rol en verantwoordelijkheid in het signaleren, bespreekbaar maken, hulp bieden en samenwerken. Van belang is duurzame samenwerking op basis van wederkerigheid en leren van elkaar.

Naast bovenstaande taken hebben gemeenten een belangrijke taak als het gaat om het voorkomen (preventie) van huiselijk geweld en kindermishandeling. Met inzet op preventie kunnen hulpvragen tijdig worden gesignaleerd, zelfs nog voordat er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling, waardoor ‘zwaardere’ (specialistische) hulpverlening minder nodig is. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 2: Participatie, zorg en minima - Beleidsindicatoren
Programma 2
Indicator Eenheid 2021 2022 2023 2024
Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin % 5% 5% 5%
Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren % 2% 2% 2%
Banen per 1.000 inwoners van 15-64 jaar 921,0 931,2 942,2
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo per 10.000 inwoners 790 770 770 780
Jongeren met een delict voor de rechter % 1,0% 1,0% 1,0%
Jongeren met jeugdbescherming % 1,0% 1,1% 1,1% 0,9%
Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar 14,3% 14,2% 13,6% 12,4%
Jongeren met jeugdreclassering % 0.4% 0,4% 0,4% 0,3%
Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar 310,5 339,2 327 393,8
Netto arbeidsparticipatie % 71,1% 73,4% 74,5% 73,5%
Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 354,2 301 297,1 292,7
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: CBS-Jeugdmonitor, CBS-Bevolkingsstatistiek/LISA, CBS-Arbeidsdeelname, CBS-Re-integratie, CBS-Jeugd, CBS-Gemeentelijke Monitor Sociaal domein
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 2: Participatie, zorg en minima - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2024 Begroting 2025 Primaire begroting 2026 Totaal Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten
Participatie, zorg en minima
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 1.401 4.139 4.204 4.406 4.208 3.406
Inkomensregelingen 18.275 17.403 18.327 17.927 17.927 17.924
Begeleide participatie 8.766 9.419 9.816 9.699 9.721 9.743
Arbeidsparticipatie 1.993 1.728 1.738 1.785 1.772 1.772
Voorzieningen Wmo 2.107 1.590 1.626 1.626 1.626 1.626
Ondersteuning Wmo 8.914 8.623 9.703 9.751 9.699 9.849
Jeugdhulp 13.760 13.173 13.548 13.388 13.088 13.088
Geëscaleerde zorg Wmo 60 54 113 113 113 113
Geëscaleerde zorg Jeugd 1.080 950 975 975 975 975
Totaal Participatie, zorg en minima 56.357 57.079 60.051 59.671 59.131 58.498
Totaal Lasten 56.357 57.079 60.051 59.671 59.131 58.498
Baten
Participatie, zorg en minima
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen -119 0 0 0 0 0
Inkomensregelingen -13.945 -14.319 -14.319 -14.319 -14.319 -14.319
Arbeidsparticipatie -151 -16 0 0 0 0
Voorzieningen Wmo -21 -25 -25 -25 -25 -25
Ondersteuning Wmo -317 -250 -250 -680 -680 -680
Jeugdhulp -4 0 0 0 -500 -500
Geëscaleerde zorg Wmo -3.756 -3.257 -2.200 -2.000 -1.800 -1.600
Totaal Participatie, zorg en minima -18.313 -17.867 -16.794 -17.024 -17.324 -17.124
Totaal Baten -18.313 -17.867 -16.794 -17.024 -17.324 -17.124
Saldo van baten en lasten 38.044 39.212 43.256 42.646 41.807 41.374
Onttrekkingen
Participatie, zorg en minima
Inkomensregelingen -1.625 -51 0 0 0 0
Jeugdhulp 0 -100 0 0 0 0
Totaal Participatie, zorg en minima -1.625 -151 0 0 0 0
Totaal Onttrekkingen -1.625 -151 0 0 0 0
Totaal reserve mutaties -1.625 -151 0 0 0 0
Terug naar navigatie - Programma 2: Participatie, zorg en minima - Toelichting financiën

Toelichting

Begroting 2026 ten opzichte van 2025
Lasten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2026 een voorinvestering van € 500.000 opgenomen voor de projectopdracht 'Preventie in het Sociaal domein: investeren in de sociale basis'. Op de langere termijn moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026
€ 460.000 minder doorbelast aan dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal.  

Inkomensregelingen
De kosten voor schuldhulpverlening zijn in 2026 incidenteel € 400.000 hoger door de transitie van de GR GKB (Gemeentelijke Kredietbank) naar een stichting. Dit betreft ons aandeel in de transitiekosten voor de risicoreserve aan de stichting GKB van € 169.000, de gegarandeerde en onvoorwaardelijke bijdrage aan de stichting GKB van € 178.000 (de zogenaamde boven-formatieve bijdrage) en de voorziening voor kosten verzelfstandiging in de GR van € 53.000. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 525.000 meer doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal.  

Begeleide participatie
De begroting voor de bijdrage aan sociale werkvoorziening Reestmond is opgenomen volgens hun meerjarenraming 2026 en verder. Deze is in 2026 € 137.000 hoger dan 2025. Daarnaast is het budget verhoogd met de impulsmiddelen sociale infrastructuur van € 122.000 voor het toekomstbestendig maken van het sociaal ontwikkelbedrijf GR Reestmond. Hier tegenover staan inkomsten in het gemeentefonds. Het budget voor beschut werk neemt toe met € 87.000 door hogere begeleidingskosten en het loslaten van de taakstelling. 

Ondersteuning Wmo
Het budget voor begeleiding, dagbesteding en ondersteuning Wmo is totaal € 900.000 hoger dan in 2025. Dit wordt veroorzaakt door indexering van de tarieven, toename van de doelgroep (volumegroei) en nieuwe inkoop van Wmo Begeleiding. Voor de volumegroei ontvangen we extra middelen in het gemeentefonds. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 170.000 meer doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal.  

Jeugdhulp
Voor de indexering van de jeugdhulptarieven is een verhoging van ruim € 500.000 opgenomen. In 2025 was incidenteel € 100.000 opgenomen voor de Hervormingsagenda Jeugd en € 70.000 voor de bijdrage aan de jeugdhulpregio. Deze zijn in 2026 niet meer opgenomen. 

Geëscaleerde zorg Wmo
Gemeente Emmen ontvangt als centrumgemeente vanuit het Rijk bekostiging voor vrouwenopvang namens alle Drentse gemeenten. Voor indexering van de kosten voor vrouwenopvang is € 71.000 opgenomen in onze begroting voor doorbetaling aan gemeente Emmen. Vergoeding van deze indexering zit in de algemene uitkering van het gemeentefonds bij alle gemeenten en zit daardoor niet rechtstreeks in bekostiging aan gemeente Emmen. 

Baten
Geëscaleerde zorg Wmo
Vanaf 2026 zijn de inkomsten lager doordat we een lager overschot Beschermd wonen verwachten. Beschermd wonen is opnieuw ingekocht. Dit gaat in vanaf 2026 met aanpassing van de producten en een nieuwe tussenvorm 'begeleid kamerwonen'. 

Begroting 2026 en meerjarenperspectief
Lasten
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de jaren 2026-2028 een voorinvestering van respectievelijk € 500.000, 
€ 700.000 en € 600.000 opgenomen voor de projectopdracht 'Preventie in het Sociaal domein: investeren in de sociale basis'. Vanaf 2029 moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. 

Inkomensregelingen
De transitiekosten voor de GKB zijn eenmalig in 2026. Deze vervallen weer met ingang van 2027. 

Begeleid participatie
De gemeentelijke bijdrage aan Reestmond varieert iets in de eerste jaren. Deze is gebaseerd op de meerjarenraming van Reestmond. De kosten van beschut werk nemen jaarlijks iets toe, omdat rekening is gehouden met een jaarlijkse taakstelling. 

Ondersteuning Wmo
Vanwege toename van de doelgroep in de Wmo (volumegroei) is een jaarlijkse verhoging van € 150.000 opgenomen. Hier tegenover staat een compensatie in het gemeentefonds. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 100.000 in 2027 en € 300.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Sociaal domein.

Jeugdhulp
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 100.000 in 2027 en € 300.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Sociaal domein. Ook is vanaf 2028 een stelpost 'sturen op trajectduur opgenomen van € 100.000. Deze stelpost is opgenomen in afwachting van maatregelen van het Rijk om de kosten van jeugdhulp terug te dringen. 

Baten
Ondersteuning Wmo
Met ingang van 2027 vindt een verhoging van de inkomsten plaats van € 430.000. De eigen bijdrage voor de Wmo die cliënten moeten betalen, wordt mogelijk weer inkomensafhankelijk. 

Jeugdhulp
Vanaf 2028 is een stelpost opgenomen voor invoering van een eigen bijdrage voor jeugdhulp ter hoogte van € 500.000. Deze is opgenomen in afwachting van definitieve besluitvorming vanuit het Rijk. 

Geëscaleerde zorg Wmo
Er is rekening gehouden met een jaarlijkse afloop van € 200.000 in het overschot van Beschermd wonen. 

Programma 3: Onderwijs, cultuur en media

Algemeen

Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Algemeen

Wij zorgen voor een passend onderwijsaanbod voor alle inwoners in de gemeente Meppel. We zetten de leerling centraal. Dit doen we door voorwaarden vast te stellen voor kwalitatief goed onderwijs en een sterk voorschools aanbod. Daarnaast willen we een zo bruisend en laagdrempelig mogelijk cultureel aanbod voor onze inwoners. Onze prioriteit ligt bij de jeugd: jong geleerd is oud gedaan.

Beleidskaders

Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Beleidskaders
  • Cultuurvisie 'Cultuur is overal en van iedereen’ (2023)
  • Cultuurnota 'Jong geleerd is oud gedaan' (2024)
  • Integraal huisvestingsplan primair onderwijs (IHP) (2025-2044)
  • Verordening voorziening huisvesting onderwijs (2012)
  • Subsidieregeling 'Peuteropvang en voorschoolse educatie' (2023)
  • Beleidskaders en uitvoeringsprogramma onderwijsachterstanden 2023-2026 (2023)
  • Verordening leerlingenvervoer als onderdeel van Verordening Sociaal domein (2024)
  • Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021)
  • Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025)
  • Kwaliteitsmanifest (2021)
  • Beleidsnota ‘Meppeler Erfgoed NU’ (2021)
  • Archeologische beleidskaart (2023)
  • Cultuurhistorische inventarisatie en waardenstelling (CHIW) binnenstad & centrumschil, uitbreidingswijken & buitengebied (2014 en 2016)
  • Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030
  • Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045.

Onderwijshuisvesting

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Onderwijshuisvesting - Wat willen we bereiken?

Gezonde en aantrekkelijke schoolgebouwen

Terug naar navigatie - Onderwijshuisvesting - Wat willen we bereiken? - Gezonde en aantrekkelijke schoolgebouwen

We hebben als taak te zorgen voor voldoende en goede onderwijshuisvesting. Samen met scholen en andere partners werken we aan goed onderwijs en fijne scholen waar kinderen zich kunnen ontwikkelen. De rijksbijdrage voor onderwijshuisvesting is beperkt en niet in verhouding met de vernieuwingsopgave en wettelijke verplichtingen die we hebben. Samen met schoolbesturen zoeken we naar creatieve en haalbare oplossingen. In het Integraal HuisvestingsProgramma (IHP) hebben we afspraken gemaakt en een planning opgenomen waarin is vastgelegd wanneer een schoolgebouw aan de beurt is voor grootschalige vernieuwing. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Wat willen we bereiken?

Bestrijding onderwijsachterstanden

Terug naar navigatie - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Wat willen we bereiken? - Bestrijding onderwijsachterstanden

We krijgen jaarlijks geld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden, de zogenaamde OAB-middelen. Dit zijn geoormerkte middelen (SPUK). Ze moeten allereerst ingezet worden voor voorschoolse educatie (VVE). Dit is een programma voor peuters met (risico op) een onderwijsachterstand. Daarnaast mag het geld gebruikt worden voor kinderen in de basisschoolleeftijd met een onderwijsachterstand. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Leerplicht

Terug naar navigatie - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Wat willen we bereiken? - Leerplicht

Onder het beleidsterrein Leerplicht scharen we zowel de 'echte' leerplicht (tot 18 jaar) als de activiteiten van het Doorstroompunt (na 18 jaar). Handhaving op de leerplichtwet doen we zelf via onze leerplichtambtenaren. Het Doorstroompunt is regionaal (zuidwest Drenthe). 

Wat gaan we daarvoor doen?

Peuteropvang

Terug naar navigatie - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Wat willen we bereiken? - Peuteropvang

In de gemeente Meppel bieden we subsidie voor drie doelgroepen peuters: peuters met een (dreigende) onderwijsachterstand, peuters wiens ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag en peuters met een ontwikkelingsvoorsprong. De eerste groep heeft de meeste aandacht en valt onder het kopje 'Onderwijsachterstanden'. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Kunst, cultuur en media

Wat willen we bereiken?

Terug naar navigatie - Kunst, cultuur en media - Wat willen we bereiken?

Cultuur en het Sociaal domein

Terug naar navigatie - Kunst, cultuur en media - Wat willen we bereiken? - Cultuur en het Sociaal domein

Kunst en cultuur kunnen het Sociaal domein sterker maken. Ze helpen mensen om zich beter te voelen, contact te maken met anderen en zichzelf te uiten. Activiteiten zoals workshops en voorstellingen geven iedereen de kans om mee te doen en talenten te ontwikkelen.

Wat gaan we daarvoor doen?

Het beschermen van ons cultureel erfgoed.

Terug naar navigatie - Kunst, cultuur en media - Wat willen we bereiken? - Het beschermen van ons cultureel erfgoed.

Architectuur, erfgoed en kunst maken een stad, dorp of gebied mooier en bijzonder. We willen de geschiedenis laten zien door het behouden van ons cultureel erfgoed. Zo dragen we de verhalen van Meppel uit. Denk aan het verleden van handel, de grafische industrie en de band met Amsterdam en aan de gebouwen die dit verleden laten zien in ons stadsbeeld.

Wat gaan we daarvoor doen?

Passieve cultuurdeelname

Terug naar navigatie - Kunst, cultuur en media - Wat willen we bereiken? - Passieve cultuurdeelname

Passieve cultuurdeelname betekent dat je kunst en cultuur beleeft, zonder zelf mee te doen. Bijvoorbeeld door naar een concert of voorstelling te gaan, een museum te bezoeken, een boek te lezen of een film te kijken. Een gevarieerd cultureel aanbod is belangrijk voor Meppel. Het maakt de gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Daarom steunen we culturele activiteiten en zorgen we voor goede en toegankelijke plekken waar cultuur kan plaatsvinden. 

Wat gaan we daarvoor doen?

Beleidsindicatoren

Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Beleidsindicatoren
Programma 3
Indicator Eenheid 2021 2022 2023 2024
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) Relatief verzuim 2,1% 2,1% 2,3% 2,1%
Absoluut verzuim Absoluut verzuim 2,3 3,3 5,1 8,7
Relatief verzuim Absoluut verzuim 19 19 18 19
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
Ontleend aan: DUO/Ingrado
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

Wat mag het kosten?

Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Wat mag het kosten?
Bedragen x €1.000
Exploitatie Realisatie 2024 Begroting 2025 Primaire begroting 2026 Totaal Primaire begroting 2027 Totaal Primaire begroting 2028 Totaal Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting 4.238 4.619 4.812 5.066 5.722 5.869
Onderwijsbeleid en leerlingzaken 1.516 1.795 1.809 1.809 1.809 1.809
Kunst, cultuur en media 3.886 4.452 3.987 3.997 5.794 4.952
Totaal Onderwijs, cultuur en media 9.640 10.866 10.608 10.872 13.325 12.630
Totaal Lasten 9.640 10.866 10.608 10.872 13.325 12.630
Baten
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting -405 -384 -408 -393 -344 -344
Onderwijsbeleid en leerlingzaken -587 -571 -546 -546 -546 -546
Kunst, cultuur en media -1.184 -1.267 -727 -727 -1.548 -979
Totaal Onderwijs, cultuur en media -2.176 -2.223 -1.681 -1.666 -2.437 -1.868
Totaal Baten -2.176 -2.223 -1.681 -1.666 -2.437 -1.868
Saldo van baten en lasten 7.464 8.643 8.927 9.206 10.888 10.762
Onttrekkingen
Onderwijs, cultuur en media
Onderwijshuisvesting -65 -65 -65 -50 0 0
Totaal Onderwijs, cultuur en media -65 -65 -65 -50 0 0
Totaal Onttrekkingen -65 -65 -65 -50 0 0
Totaal reserve mutaties -65 -65 -65 -50 0 0
Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Toelichting financiën

Begroting 2026 ten opzichte van 2025
Lasten en baten
Onderwijshuisvesting
Voor onderzoek naar de MFA in Nijeveen is incidenteel € 75.000 opgenomen voor 2026. Vanaf 2026 zijn de kapitaallasten van de tijdelijke school Nieuwveense Landen structureel € 90.000. Daarnaast is de huur van scholencampus Ezinge conform contract geïndexeerd met € 40.000.

Kunst, cultuur en media
Vanaf 2026 wordt jaarlijks € 45.000 toegevoegd aan het budget van het Stedelijk Museum, dat beoogt te verhuizen naar Pakhuis Mozes de Hes om de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking te verbeteren en een schaalvergroting in museale presentaties en publieksbereik te realiseren.

Voor de tijdelijke overname van het beheer van de Plataan is de begroting 2026 t/m 2028 met € 440.000 per jaar verhoogd voor zowel de lasten als de baten. De baten bestaan uit gebruikersvergoedingen en inkomsten uit horeca. Daarnaast is het al beschikbare structurele budget van € 167.000 voor de Plataan van programma 1 overgebracht naar programma 3. 

De exploitatiebudgetten van Ogterop zijn vanaf 2026 tijdelijk verlaagd in verband met 'Ogterop on Tour' en sluiting van de schouwburg in verband met de vernieuwbouw. Per saldo is dit neutraal, omdat ook de inkomsten die hier tegenover staan lager worden. 

Verder vervallen een aantal middelen met ingang van 2026. Zo is het onderhoudsbudget voor het voormalig gemeentehuis/secretarie in 2025 eenmalig verhoogd met € 55.000 voor buitenschilderwerk  Voor de jaren 2024 en 2025 hebben wij een uitkering van de provincie ontvangen van € 153.000 per jaar voor de collectie en formatie van de openbare bibliotheken. Vanaf 2026 vervalt dit deel aan de uitgaven- en inkomstenkant.   

Begroting 2026 en meerjarenperspectief

Lasten en baten
Onderwijshuisvesting
De kapitaallasten zijn hoger door de investeringen die zijn gepland voor onderwijshuisvesting Nieuwveense Landen, Greijdanus, Dingstede en Reestoeverschool. Na 2027 vervalt het budget van de Taalschool regio Meppel van € 109.000. Hier staat € 55.000 compensatie van deelnemende gemeente tegenover in de vorm van huurinkomsten. Het is nog onbekend of de Taalschool na 2027 wordt voortgezet. 

Kunst, cultuur en media
In 2025 en 2026 heeft de bibliotheek per jaar € 106.000 voor de wettelijke zorgplicht ontvangen. Vanaf 2027 is hier geen budget meer voor beschikbaar. Voor de tijdelijke overname van het beheer van De Plataan is de begroting 2026 t/m 2028 met € 440.000 per jaar verhoogd voor zowel de lasten als de baten. De kapitaallasten van het gebouw Ogterop stijgen als gevolg van de investering in de vernieuwbouw. Ook de exploitatiebudgetten worden vanaf 2028 weer opgenomen vanwege opening van de schouwburg. 

Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is vanaf 2029 een stelpost opgenomen van € 200.000 voor een besparing op middellange termijn onder de noemer 'verzelfstandiging schouwburg Ogterop'. 

Investeringen

Terug naar navigatie - Programma 3: Onderwijs, cultuur en media - Investeringen
Investeringsplanning (bedragen x € 1.000) t/m 2025 2026 2027 2028 2029 e.v. Totale investering Begrote inkomsten / bijdrage van derden Netto-investering Verwacht jaar van realisatie
Programma 3 - Onderwijs, cultuur en media
Onderwijs
Tijdelijke school Nieuwveense Landen 1.380 1.380 30 1.350 2025
CSG Dingstede 1.975 1.975 1.975 2026
Greijdanus 1.650 1.435 3.085 3.085 2026
De Akker 95 95 95 2026
Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen 2.620 9.745 4.500 16.865 16.865 2027
Reestoeverschool 790 2.370 3.950 790 7.900 7.900 2028
Subtotaal onderwijs 6.440 15.620 8.450 790 - 31.300 30 31.270
Cultuur
Ogterop vernieuwbouw 6.151 10.000 6.480 22.631 1.100 21.531 2027
Ogterop overig 52 52 52 2025
Subtotaal cultuur 6.203 10.000 6.480 - - 22.683 1.100 21.583
Totaal programma 3 - Onderwijs, cultuur en media 12.643 25.620 14.930 790 - 53.983 1.130 52.853

Toelichting

Onderwijs
Dingstede
Voor CSG Dingstede is vanuit eerdere jaren € 1.975.000 beschikbaar voor renovatie. Een definitieve keuze voor renovatie hangt samen met het onderzoek naar het eigendom van onderwijspark Ezinge. Begin 2026 wordt hierover besluitvorming voorbereid.

Greijdanus
Een investeringskrediet is opgenomen voor de permanente uitbreiding van deze school. Via deze begroting wordt het benodigd krediet bijgesteld op basis van de ruimtebehoefte naar aanleiding van actuele leerling prognoses. De uitbreiding is in 2027 gereed. Tot die tijd zijn  noodlokalen nodig. 

De Akker
Naast de grootschalige projecten uit het IHP, hebben schoolbesturen jaarlijks de mogelijkheid om een huisvestingsvraag in te dienen. Voor uitvoering van dit jaarlijkse huisvestingsprogramma is een investeringskrediet van € 95.000 opgenomen voor De Akker.  Dit wordt gebruikt voor verlenging van de levensduur van de semipermanente lokalen.

Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen
Voor de realisatie van dit project is een investeringskrediet van € 16,9 miljoen opgenomen in de begroting. Daarvan is
€ 1,5 miljoen gereserveerd voor realisatie van een binnensportaccommodatie voor bewegingsonderwijs. Het investeringsbedrag is inclusief voorbereidingskrediet en grondverwerving.

Reestoeverschool
Voor de realisatie van dit project is een investeringskrediet opgenomen van € 7,9 miljoen in de begroting.

Cultuur
Schouwburg Ogterop
Voor de vernieuwbouw van schouwburg Ogterop is een investeringskrediet begroot van € 22,6 miljoen.